I SA/Po 141/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku WS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. WS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. W skardze wniosła również o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Podała, że ma [...] lat, straciła nieruchomość w drodze licytacji, utrzymuje chorego syna, ma niską emeryturę i podupada na zdrowiu. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. WS złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że była współwłaścicielem nieruchomości, która została sprzedana w drodze licytacji przez komornika. Środki uzyskane z licytacji zostały przekazane bankowi. Część odsetek na mocy ugody z bankiem została umorzona. Od tej części Urząd Skarbowy obliczył skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą w podeszłym wieku, niesamodzielną, choruje, otrzymuje bardzo niską emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...]. Z tej emerytury utrzymuje dorosłego, chorego i niepracującego syna. Urząd Skarbowy zajął część emerytury i potrąca kwotę w wysokości [...]. Skarżąca wskazała, że otrzymywana przez nią do wypłaty kwota emerytury nie wystarcza na utrzymanie dwóch osób. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnim synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości, rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Syn również nie posiada majątku. Dochód skarżącej z tytułu emerytury wynosi [...] brutto. Na podstawie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłankę udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.