I SA/Po 149/20

PostanowienieWSA w Poznaniu2020-07-01

Skład orzekający: Karol Pawlicki, Katarzyna Nikodem, Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2018 r. przedsiębiorstwo przesyłowe, które zawarło umowę umożliwiającą wykonywanie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów, a jeśli nie, to czy podatnikiem są jednostki organizacyjne zarządzające tymi gruntami?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed poszerzonym składem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który ma rozstrzygnąć zagadnienie prawne dotyczące ustalenia podatnika podatku od nieruchomości w przypadku gruntów obciążonych służebnością przesyłu. Uchwała NSA będzie miała moc wiążącą dla wszystkich sądów administracyjnych, co bezpośrednio wpłynie na wynik niniejszej sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej pod liniami elektroenergetycznymi objętymi służebnością przesyłu. Organy uznały, że podatnikiem jest zarządzający gruntem (skarżąca), a nie przedsiębiorstwo przesyłowe. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 01 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia zawiesić postępowanie. Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z [...] października 2019 r., nr [...] określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej pod liniami elektroenergetycznymi objętymi służebnością przesyłu na rzecz "E. " sp. z o.o. W ocenie Burmistrza ustanowienie służebności przesyłu spowodowało, że opodatkowany grunt jest trwale zajęty na prowadzenie działalności przez przedsiębiorstwo energetyczne. Odwołując się do orzecznictwa wskazano, że w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 – dalej w skrócie: "u.p.o.l."), podatnikiem podatku od nieruchomości jest N. , które zawarło umowę ze Skarbem Państwa, bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego, jako posiadacz zależny. Podmiot, na rzecz którego ustanowiono służebność przesyłu nie może być uznany za podatnika podatku od nieruchomości. Podatnikiem pozostaje podmiot w zarządzie którego pozostaje grunt czyli skarżąca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium podzieliło pogląd Burmistrza, że grunty znajdujące się pod liniami elektroenergetycznymi, niezależnie od ich klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków stanowiły grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Grunty te zgodnie zatem z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że podatnikiem podatku od nieruchomości od spornych gruntów jest skarżąca. W kontekście art. 3 ust. 1 i 2 u.p.o.l. powołano się m. in. na uchwałę NSA z 9 grudnia 2019 r., II FPS 3/19. W skardze na decyzję Kolegium podniesiono m. in. zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało zawiesić z urzędu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Podstawowe znaczenie w tym przepisie ma słowo "zależy", zgodnie z którym, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ. Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. W orzecznictwie podnosi się, że zawieszenie postępowania z przewidzianych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyczyn ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Zawieszenie powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien jednak oceniać wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być także istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania [tak: postanowienie NSA z 19 października 2010 r., II FSK 912/10, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zaznaczenia również wymaga, że w orzecznictwie podnosi się, że użyte w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pojęcie "zależy" należy rozumieć stosując także wykładnię systemową i funkcjonalną. Pojęcie to należy rozumieć nie tylko jako związek formalno-instytucjonalny - tj. polegający na tym, że dane zagadnienie wstępne należy do kognicji innej instytucji i musi być przez nie rozpoznane, aby można było kontynuować dane postępowanie sądowe - ale także jako związek treściowo-instytucjonalny, polegający na tym, że dana instytucja realizując swoje ustawowe zadania, przedstawia we właściwym trybie rozstrzygnięcie, które ma na celu realizację celów wskazanych przez ustawodawcę, którym w przypadku działalności uchwałodawczej NSA jest usunięcie ryzyka wystąpienia w danym typie spraw rozbieżności orzeczniczych [por. postanowienie NSA z 26 maja 2011 r., I GZ 119/11]. Na tle powyższych rozważań istotne znaczenie ma fakt , że WSA we Wrocławiu postanowieniem z 23 czerwca 2020 r., I SA/Wr 748/19 przedstawił do rozstrzygnięcia poszerzonemu składowi NSA zagadnienie prawne: "Czy w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2018r. przedsiębiorstwo przesyłowe w związku z zawarciem z [...] umowy umożliwiającej wykonywanie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa znajdujących się pod zarządem [...], jest - stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a), art. 3 ust. 2, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445) podatnikiem podatku od nieruchomości obciążonym podatkiem od tych gruntów a jeżeli nie jest takim podatnikiem, to czy podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z zawarciem umowy są [...] (jednostki organizacyjne)?". W opinii sądu rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia prawnego będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, z uwagi na podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, o dokonanie których wykładni WSA we Wrocławiu zwrócił się do poszerzonego składu NSA. Co więcej wydana na skutek wskazanego powyżej postanowienia uchwała poszerzonego składu NSA będzie miała wiążący charakter, bowiem z postanowień art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych [por. wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., II FSK 1474/14]. Uchwała jest wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, jaka została przyjęta przez skład poszerzony NSA [por. wyrok NSA z 10 stycznia 2013 r., I GSK 199/12]. W kontekście powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że przyszła uchwała NSA będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co ponadto dowodzi istnienia bezpośredniego związku pomiędzy rozpoznawaną sprawą a sprawą zawisłą przed NSA na skutek postawionego powyżej pytania prawnego. Z tych powodów , sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło