I SA/Po 1561/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-10-07
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Karol Pawlicki, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe i sąd administracyjny są związane materialnoprawną kwestią dotyczącą nabycia prawa do zwolnienia podatkowego, rozstrzygniętą wcześniej prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nawet jeśli dotyczy on innego etapu postępowania lub innego rodzaju wniosku?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego, który przesądził o materialnoprawnej kwestii nabycia prawa do zwolnienia podatkowego, ma moc wiążącą i wyklucza ponowne rozstrzyganie tej kwestii przez organy podatkowe i sąd w kolejnym postępowaniu. Organy powinny przyjąć powagę rzeczy osądzonej w tym zakresie i zbadać jedynie, czy podatnik spełnił szczegółowe warunki do uzyskania zwolnienia określone w uchwale.Stan faktyczny
Spółka złożyła korekty deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości za 2009 rok, wnioskując o stwierdzenie nadpłaty, ponieważ uważała, że wybudowane budynki i budowle są zwolnione z podatku na podstawie uchwały rady gminy o pomocy regionalnej. Organy podatkowe odmówiły zwolnienia, uznając, że uchwała weszła w życie po dacie obowiązywania rozporządzenia, które stanowiło podstawę programu pomocowego. Po wielokrotnych postępowaniach i wyrokach sądów, w tym NSA, sprawa wróciła do WSA w Poznaniu, który miał rozpoznać ją w świetle wiążącej wykładni NSA dotyczącej mocy prawomocnego wyroku WSA z 2009 r. przesądzającego o prawie spółki do zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant: referent stażysta Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]. [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia [...], [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] złożyła korekty deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości m.in. za 2009 rok i wniosek o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że nieruchomości podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości to m.in. budynki i budowle wybudowane w ramach inwestycji polegającej na wybudowaniu linii produkcyjnej, które, zdaniem podatnika, były zwolnione od podatku na podstawie uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w sprawie udzielania przez Gminę [...] pomocy regionalnej na wsparcie nowych inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nową inwestycją w formie zwolnienia od podatku. Wobec takiego stanowiska podatnik w korekcie z [...] sierpnia 2010 r. wskazał kwotę deklarowanego podatku od nieruchomości za 2009 rok w wysokości [...] zł i wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie [...] zł.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2011 w łącznej kwocie [...] zł.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2011 r., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji nakazując wydać rozstrzygnięcie co do określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości w odrębnych decyzjach wydanych w stosunku do każdego z okresów rozliczeniowych.
Ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] określił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną organ powołał art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 120, 47 § 3 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: "O.p."), art. 2, 3, 4, 5, 6, 7, art. 20b i art. 20d ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 - dalej: "u.p.o.l."), art. 91 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997, Nr 78, poz. 483), art. 93 i 249 oraz art. 87 i 88 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, art. 2 i 3 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE oraz § 1, 2 i 5 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2009 r. oraz § 1, § 2 i § 5 Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2010 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił na czym polegała konstrukcja programu pomocowego, na który powołał się podatnik. Następnie stwierdził, że przedmiotowa uchwała weszła w życie [...] marca 2007 r., a więc już po dacie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2006 r. w sprawie udzielania przez gminy pomocy regionalnej na wspieranie nowych inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nową inwestycją (Dz. U. Nr 142, poz. 1017) i wobec tego Spółka nie nabyła prawa do zwolnienia w podatku od nieruchomości .
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 O.p., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przedmiotowa uchwała jako akt prawa miejscowego została uchwalona w oparciu o przepis art. 7 ust. 3 u.p.o.l. oraz obowiązujące do dnia 31 grudnia 2006 r. w/w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2006 r. Rozporządzenie to stanowiło program pomocowy przewidujący udzielenie pomocy regionalnej, który został zatwierdzony przez Komisję Europejską w dniu 11 maja 2006 r. i który umożliwiał gminom udzielanie pomocy regionalnej w formie zwolnień z podatku od nieruchomości na podstawie uchwał podejmowanych w oparciu o art. 7 ust. 3 cyt. ustawy bez konieczności ich opiniowania przez Prezesa UOKiK oraz notyfikacji Komisji Europejskiej. Tak więc z chwilą wejścia w życie rozporządzenia, każda opracowana przez gminę uchwała zgodna z jego przepisami tj. odsyłająca do tego rozporządzenia, nie wymagała uzyskania opinii Prezesa UOKiK w trybie art. 12 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, ani notyfikacji Komisji Europejskiej. Zdaniem organu odwoławczego na przedmiotowy program pomocowy składało się zarówno rozporządzenie jak i uchwała i oba te akty należało uznać za wiążące dla podatnika chcącego skorzystać z pomocy w postaci zwolnienia z podatku od nieruchomości. Tak więc przedsiębiorca chcąc z tej pomocy skorzystać musiał zgłosić właściwemu organowi podatkowemu przed rozpoczęciem realizacji inwestycji zamiar skorzystania z pomocy i z tym dniem nabywał już do niej prawo, co wynikało z § 7 ust. 1 rozporządzenia. Skoro ten akt prawny obowiązywał do dnia 31 grudnia 2006 r., toteż do tego dnia można było nabyć prawo do otrzymania pomocy, bo do tego też dnia obowiązywał rzeczony program pomocowy. Zdaniem organu odwoławczego należało odróżnić w rozpoznawanej sprawie pojęcie "nabycia prawa do pomocy" od "możliwości korzystania przez przedsiębiorcę z tego prawa". Skoro uchwała weszła w życie po dniu 31 grudnia 2006 r., a więc po dacie obowiązywania rozporządzenia, przedsiębiorcy nie mieli możliwości skorzystania z przedmiotowego programu pomocowego.
W skardze z dnia [...] lipca 2012 r. Spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, zarzuciła naruszenie:
- art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a O.p. w zw. z § 1 ust.1 i § 4 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie udzielenia przez Gminę [...] pomocy regionalnej na wsparcie nowych inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nową inwestycją w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości, dalej zwanej "uchwałą",
- art. 120 i 121 § 1 O.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji określającej zobowiązanie skarżącej w podatku od nieruchomości w wysokości innej aniżeli zadeklarowanej przez skarżącą w wyniku bezpodstawnego zakwestionowania prawa skarżącej do zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie uchwały,
- art. 120 i 121 § 1 O.p. oraz art. 153, 168 § 1, art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), poprzez nieuwzględnienie w toku rozstrzygania sprawy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Po 1572/08,
- art. 21 § 3 O.p., poprzez uznanie za prawidłową decyzję wydaną przez organ I instancji pomimo istnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r. i decyzji SKO w [...] z dnia [...] września 2009 r., gdyż Burmistrz Miasta i Gminy [...] mógł ewentualnie kwestionować wyliczenie przez spółkę wysokości przysługującego jej prawa do zwolnienia od podatku, a nie samo prawo do skorzystania ze zwolnienia na mocy uchwały,
- § 1 ust.1, § 4 oraz 5 uchwały, poprzez zakwestionowanie prawa skarżącej Spółki do zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie Uchwały, pomimo spełnienia przez skarżącą wszystkich przewidzianych Uchwałą warunków do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia i w związku z tym nabycia przez skarżącą prawa do tego zwolnienia,
- § 1 ust. 1 oraz § 4 uchwały w zw. z art. 7 ust. 3 u.p.o.l., § 1 oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2006 r. w sprawie udzielania przez gminy pomocy regionalnej na wspieranie nowych inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nową inwestycją oraz art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca Spółka nie nabyła prawa do przedmiotowego zwolnienia z uwagi na to, że nie dokonała zgłoszenia o zamiarze skorzystania z pomocy publicznej do dnia 31 grudnia 2006 r., tj. do dnia obowiązywania rozporządzenia, podczas, gdy skarżąca dokonała zgłoszenia z dochowaniem wszelkich warunków określonych w uchwale, będącej samoistną podstawą korzystania przez skarżącą spółkę ze zwolnienia od podatku od nieruchomości oraz poprzez bezpodstawne przyjęcie, że treść decyzji Komisji Europejskiej dnia 11 maja 2006 r. dotyczącej Pomocy Państwa nr N 526/2005- Polska "Programu ramowego pomocy regionalnej udzielanej przez gminy na wspierania nowych inwestycji i tworzenie nowych miejsc pracy" mogłaby przesądzać o braku mocy obowiązującej uchwały i pozbawić skarżącą tego prawa. Formułując powyższe zarzuty skarżącą domagała się uchylenia skarżonej decyzji SKO w [...] w całości i zasądzenia na jej rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r. o sygn. akt III SA/Po 889/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 11 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Po 1572/08 WSA w Poznaniu rozstrzygnął sprawę skargi na decyzję wydaną w sprawie wszczętej wnioskiem Spółki o zwolnienie jej od podatku od nieruchomości w ramach pomocy regionalnej na wsparcie nowych inwestycji, zgodnie z postanowieniami § 1 i 2 uchwały, który to wniosek organ I instancji załatwił odmownie, zaś organ odwoławczy rozpatrując odwołanie Spółki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W wyroku tym Sąd uznał, że nie można podzielić stanowiska organów podatkowych, że Spółce, która złożyła wniosek o udzielenie pomocy regionalnej w dniu [...] marca 2007 r., pomoc ta w postaci zwolnienia od podatku od nieruchomości nie przysługuje, skoro rozporządzenie obowiązywało jedynie do 31 grudnia 2006 r. Wobec uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, SKO w [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który z kolei umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, uznając że uchwała przewidująca zwolnienia z podatku od nieruchomości uzależnia nabycie prawa do zwolnienia wyłącznie od spełnienia określonych przesłanek i nie przewiduje wydania decyzji w tym zakresie.
W oparciu o powyższe w wyroku z dnia 27 grudnia 2012 r. o sygn. akt III SA/Po 889/12 Sąd stwierdził, że brak powagi rzeczy osądzonej, gdyż obecnie rozpatrywana sprawa dotyczy skargi wniesionej na decyzję wydaną w innym postępowaniu (sprawa z wniosku Spółki o zwolnienie jej z podatku od nieruchomości zakończona została prawomocną decyzją o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego). Ponadto, organ podatkowy uwzględnił stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 11 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Po 1572/08, bowiem ocenił dopuszczalność udzielenia pomocy na podstawie uchwały jako odrębnego środka pomocowego skoro rozporządzenie w dacie złożenia przez Spółkę wniosku już nie obowiązywało. Według Sądu notyfikowana i dopuszczalna pomoc mogła być zatem udzielona w ramach przedmiotowego programu osobom, które do niego przystąpiły do końca 2006 r. Skoro uchwała weszła w życie w dniu 6 marca 2007 r., to tym samym nie mogła wprowadzić ram czasowych, o których mowa w rozporządzeniu wprowadzającym program pomocowy zaakceptowany przez Komisję Europejską. Uchwała nie implementowała notyfikowanego rozporządzeniem programu pomocowego a zamiast tego, na podstawie art. 7 ust. 3 u.p.o.l. ustanowiła odrębny akt pomocowy.
Ponadto Sąd uznał, że projekt aktu organu samorządowego nie został notyfikowany i zatwierdzony przez Komisję Europejską (jak wcześniej miało to miejsce z projektem rozporządzenia), tak więc na jego podstawie nie można udzielić pomocy regionalnej w postaci zwolnienia od podatku od nieruchomości zgodnie z żądaniem skarżącej Spółki. Sąd I instancji uznał stanowisko organu podatkowego wyrażone w skarżonej decyzji za prawidłowe, bowiem pomoc przyznana na podstawie uchwały stanowiłaby pomoc niezgodną z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. o sygn. akt II FSK 1148/13, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej złożonej przez skarżącą Spółkę, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Za zasadne NSA uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 170 i art. 171 P.p.s.a.
Przedstawiając istotę mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu NSA podkreślił, że moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt I FSK 62/12, opubl. w www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przytaczając treść art. 171 P.p.s.a., z którego wynika, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, NSA podniósł, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego może dotyczyć stanu faktycznego i prawnego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, a więc tych wszystkich elementów, które są zawarte w uzasadnieniu orzeczenia sądu administracyjnego. W związku z tym przyjmuje się, że powaga rzeczy osądzonej powinna być oceniania według istoty orzeczenia w związku ze stanem sprawy mającym swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu.
NSA wskazał, że w chwili rozstrzygania przedmiotowej sprawy przez organy i orzekania przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, w obrocie prawnym funkcjonował prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Po 1572/08, w którym przesądzona została kwestia możliwości zastosowania wobec Spółki zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości. W wyroku z 11 maja 2009 r. WSA nie podzielił stanowiska organów podatkowych, że Spółce, która złożyła wniosek o udzielenie pomocy regionalnej w dniu [...] marca 2007 r., pomoc w postaci zwolnienia od podatku od nieruchomości nie przysługuje, skoro rozporządzenie to obowiązywało jedynie do 31 grudnia 2006 r. Sąd ten wyraził ponadto pogląd, że lektura powołanego rozporządzenia uzupełniona wykładnią językową, systemową i celowościową prowadzi do wniosku, że adresatem tego aktu normatywnego jest jedynie rada gminy, która w podjętej uchwale, będącej aktem prawa miejscowego, winna uwzględnić wszystkie uwarunkowania udzielanej pomocy regionalnej wskazane w rozporządzeniu. Do podmiotów gospodarczych mających skorzystać z tej pomocy bezpośrednie zastosowanie ma uchwała rady gminy, a nie rozporządzenie Rady Ministrów.
NSA podzielił zatem stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, że zarówno organy podatkowe jak i WSA w Poznaniu nie były uprawnione do wydania rozstrzygnięć stojących w sprzeczności z wydanym wcześniej prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r. sygn. I SA/Po 1572/08. Organy te i Sąd były związane treścią tego wyroku, w którym prawomocnie została rozstrzygnięta materialnoprawna kwestia mająca istotne znaczenie w sprawie dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości.
W opinii NSA sąd I instancji nie był zatem uprawniony do ponownej oceny dopuszczalności udzielenia Spółce pomocy w postaci zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie uchwały Rady Miejskiej w [...].
Fakt, że przesądzona już została prawomocnie możliwość zastosowania wobec Spółki zwolnienia podatkowego sprawia, że nie można ponownie oceniać kwestii i prowadzić rozważań zmierzających, poprzez argumentację o braku notyfikacji uchwały, do pozbawienia Spółki prawa do udzielenia tej formy pomocy regionalnej. NSA przesądził, że Spółka mogła skorzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości pod warunkiem spełnienia warunków określonych w uchwale Rady Miejskiej w [...] wydanej na podstawie rozporządzenia, w tym m.in. wskazanych przez Spółkę § 1 ust. 1 pkt 1 i 2, § 4 ust. 1 pkt 1-4, § 5 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 uchwały. W związku z funkcjonowaniem w obrocie prawnym prawomocnego wyroku sądu przesądzającego podstawową kwestię dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. nabycia przez Spółkę prawa do zwolnienia podatkowego, aktualizuje się na nowo obowiązek rozstrzygnięcia, czy Spółka wypełniła szczegółowe warunki do uzyskania zwolnienia, wymienione m.in. w przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisach uchwały.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Przy ocenie zasadności skargi wniesionej w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze przede wszystkim to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka po uchyleniu pierwszego orzeczenia wydanego w tej sprawie przez sąd kasacyjny. W takiej sytuacji stosownie do art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odstąpienie od zastosowania przepisu art. 190 P.p.s.a. jest możliwe w przypadku zasadniczej zmiany stanu faktycznego w sprawie lub podjęcia uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w wyroku. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie zachodzi żadna ze wskazanych przesłanek.
Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w P.p.s.a., Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13 maja 2015 r., o sygn. akt II FSK 1148/13, że moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. W piśmiennictwie i w orzecznictwie sądowym wskazuje się bowiem, że powaga rzeczy osądzonej to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego, przez które należy rozumieć zarówno jego sentencję, jak i uzasadnienie. Ocena prawna może bowiem dotyczyć stanu faktycznego i prawnego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, a więc tych wszystkich elementów, które są zawarte w uzasadnieniu orzeczenia sądu administracyjnego. W związku z tym przyjmuje się, że powaga rzeczy osądzonej powinna być oceniania według istoty orzeczenia w związku ze stanem sprawy mającym swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 171, LEX 2013 oraz wyroki NSA: z dnia 9 listopada 2011 r., o sygn. akt II FSK 2329/11, LEX nr 1132008 i z dnia 25 lutego 2014 r., o sygn. akt II GSK 1939/12, LEX nr 1447198).
Regulacje przewidujące reguły związania prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 170 P.p.s.a. – tzw. prawomocność materialna) oraz granice stanu powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.), stanowią istotne elementy fundamentów demokratycznego państwa prawa i konstytucyjnej zasady legalizmu.
Jak trafnie dostrzegł NSA w chwili rozstrzygania sprawy dotyczącej podatku od nieruchomości za rok 2009 przez organ i orzekania przez sąd I instancji w uchylonym wyroku, w obrocie prawnym funkcjonował prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Po 1572/08, w którym przesądzona został kwestia możliwości zastosowania wobec Spółki zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości. W sprawie tej WSA w Poznaniu rozpoznawał skargę na decyzję organu odmawiającą Spółce zwolnienia od podatku od nieruchomości w ramach pomocy regionalnej na wsparcie nowych inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nową inwestycją. Ze stanu tej sprawy wynikało, że Spółka złożyła w dniu [...] marca 2007 r. do Burmistrza Miasta i Gminy [...] wniosek o zwolnienie od podatku od nieruchomości w ramach pomocy regionalnej na wsparcie nowych inwestycji zgodnie z postanowieniami § 1 i § 2 uchwały Rady Miejskiej. W wyroku z dnia 11 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Po 1572/08 Sąd stwierdził, że ani rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2006 r. w sprawie udzielania przez gminy pomocy regionalnej na wspieranie nowych inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nową inwestycją, ani uchwała Rady Miejskiej nie przewidywały żadnych ograniczeń czasowych do złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska organów podatkowych, że Spółce, która złożyła wniosek o udzielenie pomocy regionalnej w dniu [...] marca 2007 r., pomoc w postaci zwolnienia od podatku od nieruchomości nie przysługuje, skoro rozporządzenie to obowiązywało jedynie do dnia 31 grudnia 2006 r. Sąd ten wyraził ponadto pogląd, że lektura powołanego rozporządzenia uzupełniona wykładnią językową, systemową i celowościową prowadzi do wniosku, że adresatem tego aktu normatywnego jest jedynie Rada Gminy, która w podjętej uchwale, będącej aktem prawa miejscowego, winna uwzględnić wszystkie uwarunkowania udzielanej pomocy regionalnej wskazane w rozporządzeniu. Do podmiotów gospodarczych mających skorzystać z tej pomocy bezpośrednie zastosowanie ma uchwała Rady Gminy, a nie rozporządzenie Rady Ministrów.
Wobec powyższego Sąd w składzie obecnie orzekającym zobowiązany jest uwzględnić wydany wcześniej prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Po 1572/08, w którym prawomocnie została rozstrzygnięta materialnoprawna kwestia mająca istotne znaczenie w sprawie dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości, a mianowicie, że pomoc w postaci zwolnienia od podatku od nieruchomości stronie przysługuje. W świetle w/w wyroku zasadny jest wniosek, że w postępowaniu wymiarowym jeden jego element został już rozstrzygnięty, co Sąd w obecnym składzie uwzględnia.
W omawianym orzeczeniu rozstrzygnięta również została kwestia wpływu daty obowiązywania rozporządzenia na moment skutecznego przystąpienia przez Spółkę do programu pomocowego wprowadzonego uchwałą Rady Miejskiej. W wyroku tym podkreślono bowiem, że "powołane rozporządzenie obowiązujące przez 4 miesiące i 8 dni adresowane było do rad gminy, a nie do podatników, których wiązała jedynie uchwała rady gminy, a ta w omawianym przypadku nie określała terminu końcowego złożenia wniosku o przyznanie pomocy regionalnej". Wobec treści motywów analizowanego wyroku i reguł wynikających z art. 170 i art. 171 P.p.s.a. należy w ślad za NSA przyjąć, że uchwała wydana przez Radę Miejską w [...] na podstawie upoważniających ją do tego przepisów rozporządzenia oraz art. 7 ust. 3 u.p.o.l. i uwzględniająca wszystkie warunki udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od podatku od nieruchomości określone w rozporządzeniu, nie wymagała odrębnej notyfikacji Komisji Europejskiej. W związku z tym Spółka mogła skorzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości pod warunkiem spełnienia warunków określonych w uchwale Rady Miejskiej wydanej na podstawie rozporządzenia, w tym m.in. wskazanych przez Spółkę § 1 ust. 1 pkt 1 i 2, § 4 ust. 1 pkt 1-4, § 5 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 uchwały.
Mając na uwadze funkcjonujący w obrocie prawnym prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r. o sygn. akt I SA/Po 1572/08, przesądzający podstawową kwestię dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. nabycia przez Spółkę prawa do zwolnienia podatkowego, rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przyjęcie powagi rzeczy osądzonej w tym zakresie, a następnie zbadanie i rozstrzygnięcie, czy Spółka wypełniła szczegółowe warunki do uzyskania zwolnienia, wymienione w przepisach uchwały. Dopiero po rozstrzygnięciu tej kwestii możliwe będzie rozważanie zasadności wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2009 r. bądź umorzenia postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w p. I. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. jak w p. II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło