I SA/Po 1650/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-12-11

Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnik spółki jawnej, która powstanie z przekształcenia spółki z o.o., może uzyskać indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą prawa do odliczenia podatku VAT przez przekształcaną spółkę z o.o. w sytuacji, gdy sam wspólnik będzie odpowiadał majątkowo za zaległości podatkowe tej spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca, jako wspólnik spółki jawnej, nie jest bezpośrednio obciążony skutkami nieprawidłowego odliczenia podatku VAT przez spółkę z o.o. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje po stronie spółki z o.o., która dokonała transakcji. W związku z tym, to spółka z o.o. jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia o interpretację w tej sprawie, a nie wnioskodawca, którego odpowiedzialność ma charakter wtórny i dotyczy zaległości podatkowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, wspólnik spółki jawnej powstałej z przekształcenia spółki z o.o., wystąpił o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą prawa do odliczenia podatku VAT przez spółkę z o.o. od faktury dokumentującej wynagrodzenie rzeczowe w zamian za umorzenie udziałów. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawca nie jest "zainteresowanym" w rozumieniu przepisów, a sprawa dotyczy spółki z o.o. Wnioskodawca wniósł skargę, argumentując, że jako wspólnik będzie odpowiadał majątkowo za zaległości podatkowe spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Wnioskiem złożonym w dniu [...] S. C., reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w P. - upoważnionego przez Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT przez spółkę z o.o. zawartego na fakturze dokumentującej wynagrodzenie rzeczowe w zamian za umorzenie udziałów w spółce operacyjnej. Przedstawiając opis zdarzenia przyszłego podatnik wskazał, że zostanie wspólnikiem spółki jawnej (dalej: "Spółka jawna"), która zostanie utworzona w wyniku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka z o.o."). W konsekwencji wnioskodawca, jako wspólnik Spółki jawnej, na podstawie art. 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - w skrócie: "O.p."), będzie odpowiadał całym swoim majątkiem solidarnie ze Spółką jawną i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe tej spółki. Spółka jawna na podstawie art. 93a § 2 pkt 1 lit. b O.p. wstąpi natomiast we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej Spółki z o.o. Wskazano, że Spółka z o.o. ma siedzibę w Polsce i w 2014 r. była zarejestrowana jako podatnik VAT. Spółka z o.o. w 2014 r. zbyła celem umorzenia posiadane udziały w innej spółce z o.o. (dalej: "Spółka operacyjna") w trybie tzw. "umorzenia dobrowolnego" - zbycie udziałów w rozumieniu art. 199 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 - w skrócie: "K.s.h."). W zamian za posiadane udziały Spółka z o.o. otrzymała od Spółki operacyjnej wynagrodzenie umorzeniowe w wysokości wartości rynkowej zbywanych udziałów. Wynagrodzenie zostało wypłacone w formie rzeczowej - w postaci nieruchomości (dalej: "Nieruchomość") należącej do Spółki operacyjnej. Spółka operacyjna przekazująca Nieruchomość jako wynagrodzenie umorzeniowe wystawiła z tego tytułu fakturę z 23% stawką podatku VAT (dalej: "Faktura") i rozliczyła podatek należny z przedmiotowej faktury, a Spółka z o.o. wykazała w deklaracji od podatku od towarów i usług podatek naliczony z Faktury jako podatek VAT do zwrotu. Po weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT organ podatkowy dokonał zwrotu podatku naliczonego wynikającego z Faktury na rachunek bankowy Spółki z o.o. W związku z powyższym wnioskodawca zadał organowi podatkowemu następujące pytanie: czy Spółce z o.o. przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na Fakturze? Prezentując własne stanowisko w sprawie podatnik wskazał, że umorzenie udziałów w zamian za przekazane rzeczy, w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. - w skrócie: "ustawa o PTU"), podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Spółka operacyjna przekazując Nieruchomość, dokonała bowiem przeniesienia władztwa ekonomicznego nad nią, co wypełnia definicję dostawy towarów. Czynność ta wiązała się z odpłatnością, gdyż udziałowiec otrzymał Nieruchomość w zamian za umorzone udziały. Na skutek przekazania przez Spółkę z o.o. udziałów Spółce operacyjnej, między stronami zaistniała więź o charakterze zobowiązaniowym. Spółka operacyjna zobowiązała się przenieść na rzecz Spółki z o.o. nieruchomość a udziały, które nabyła od Spółki z o.o., są wynagrodzeniem za tę czynność. Zaistniał zatem bezpośredni związek między dostawą towarów - środków trwałych, a wynagrodzeniem stanowiącym konkretną wartość wyrażalną w pieniądzu. Podkreślić przy tym należy, że zapłaty (wynagrodzenia) nie można utożsamiać jedynie ze świadczeniem pieniężnym. Także świadczenie o charakterze rzeczowym jest wynagrodzeniem. Przekazanie nieruchomości udokumentowane Fakturą stanowiło dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o PTU, podlegającą zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, opodatkowaniu. W konsekwencji wnioskodawca uznał, że Spółce z o.o. przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z Faktury, gdyż była podatnikiem VAT czynnym, a ww. nieruchomość była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h O.p., Dyrektor Izby Skarbowej w P. - działając w imieniu Ministra Finansów - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku S. C. z dnia [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że rozpoznawany wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie mieści się w zakresie określonym w art. 14b O.p., albowiem wydana na jego podstawie interpretacja nie dotyczyłaby sfery opodatkowania i działalności wnioskodawcy, lecz prawa do odliczenia podatku VAT przez Spółkę z o.o. zawartego na fakturze dokumentującej wynagrodzenie rzeczowe w zamian za umorzenie udziałów w Spółce operacyjnej. Podkreślono przy tym, że to Spółka z o.o. zobowiązana jest do prawidłowego ustalenia prawa do odliczenia podatku od towarów i usług związanego z dokonanymi transakcjami gospodarczymi opodatkowanymi podatkiem VAT, a zatem brak jest podstaw, aby to podatnik jako zainteresowany występował o interpretację indywidualną przepisów z tą sytuacją związanych. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że nie może wydać interpretacji indywidualnej i na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji. W zażaleniu z dnia [...] podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając naruszenie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. i art. 14b § 1 O.p. W uzasadnieniu podatnik wyraził przekonanie, że we wniosku o wydanie interpretacji wskazał na związek prawnopodatkowy pomiędzy rozliczeniem podatku VAT przez Spółkę z o.o. a swoją odpowiedzialnością podatkową za te rozliczenia, jako udziałowca Spółki jawnej. W tym kontekście podniósł, że wspólnik spółki jawnej, na podstawie art. 115 O.p., będzie odpowiadał całym swoim majątkiem solidarnie ze Spółką jawną i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe tej spółki. Natomiast Spółka jawna na podstawie art. 93a § 2 pkt 1 lit. b) O.p. wstąpi natomiast we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształconej Spółki z o.o. W konsekwencji powyższego podatnik uznał, że na podstawie art. 14b § 1 O.p., przysługuje mu prawo do uzyskania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego. Postanowieniem z [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. - działając w imieniu Ministra Finansów, jako organ II instancji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 14b O.p. osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego. Podkreślono, że interpretację wydaje się na pisemny wniosek zainteresowanego "w jego indywidualnej sprawie", a przepis art. 14b § 1 O.p. wymaga istnienia pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą związku wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy. Zaakcentowano, że "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. jest podmiot, w odniesieniu do którego wykładnia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe określenie jego obowiązku podatkowego. Interpretację wydaje się więc w odniesieniu do indywidualnych warunków, konkretnego stanu faktycznego, tj. sprawy, w której istotą jest ukształtowanie praw i obowiązków wnioskodawcy na gruncie określonej regulacji podatkowej. Organ interpretacyjny wskazał, że z wnioskiem o wydanie interpretacji mogą wystąpić m.in. osoby planujące utworzenie spółki - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tej spółki, jednakże w realiach badanej sprawy, w ocenie organu, sformułowany we wniosku problem oraz przedstawione pytanie nie dotyczą zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie wnioskodawcy, czy nawet zawiązanej już Spółki jawnej, lecz odrębnego podmiotu, tj. Spółki z o.o. Organ zaznaczył, że to na Spółce z o.o. dokonującej określonych czynności prawnych, ciąży bowiem ewentualny obowiązek ustalenia prawa do odliczenia podatku od towarów i usług od dokonywanych transakcji - w sprawie będącej przedmiotem zapytania sformułowanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W związku z powyższym uznano, że w analizowanej sprawie wnioskodawca nie jest bezpośrednio - z punktu widzenia odpowiedzialności podatkowej - obciążony skutkami nieprawidłowego odliczenia przez Spółkę z o.o. podatku naliczonego. W rozpoznawanej sprawie prawo do odliczenia podatku w związku z określoną transakcją gospodarczą powstaje po stronie Spółki z o.o. W konsekwencji poczynionych rozważań organ stwierdził, że aktualnie stroną ubiegającą się o interpretację przepisów prawa podatkowego może być jedynie działająca (zarejestrowana) Spółka z o.o. odpowiedzialna za podjęcie czynności rodzącej określone prawa. I to ona powinna złożyć wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdyż to ta osoba prawna może w świetle art. 14b § 1 O.p., posiadać - na etapie opisanym w sprawie - status osoby zainteresowanej. Ponadto organ zauważył, że przepis art. 93a O.p. nadaje nowopowstałej osobie prawnej lub osobowej spółki handlowej wszelkie prawa i obowiązki każdej z łączących się (przekształcanych) osób i spółek, jednakże dopiero po czynności połączenia (przekształcenia). Regulacja ta została zawarta w rozdziale 14 O.p., który odnosi się do praw i obowiązków następców prawnych i podmiotów przekształcanych, i w żadnym swym zapisie nie odnosi się do kwestii złożenia wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Podkreślono także, że z art. 115 O.p. wynika, iż wspólnik np. spółki jawnej posiada uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej (jako Zainteresowany) wyłącznie w zakresie dotyczącym kwestii swojej odpowiedzialności majątkowej za zaległości podatkowe tej spółki. W ocenie organu, z treści art. 115 O.p. nie można natomiast wywodzić uprawnienia do występowania w sprawie zagadnień dotyczących bieżących rozliczeń podatkowych tej spółki, albowiem w takich sprawach podmiotem uprawnionym (Zainteresowanym) jest spółka. W skardze z dnia [...] złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. C., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie powyższego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 14b § 1 O.p. poprzez: a) błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że skarżący nie jest osobą zainteresowaną w świetle opisanego stanu sprawy i regulacji prawnych, b) niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie skarżącego, w okolicznościach, gdy uzasadnione było wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w odpowiedzi na stosowny wniosek skarżącego, 2. art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez jego zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania, w okolicznościach, gdy uzasadnione było wydanie interpretacji indywidualnej w odpowiedzi na stosowny wniosek skarżącego, 3. art. 120 i art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. poprzez uznanie, że wnioskodawca: a) nie może uzyskać interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie, b) nie może złożyć oświadczenie, o którym mowa w art. 14b § 4 O.p. W argumentacji skargi skarżący podniósł, że w przypadku opisanym we wniosku o wydanie interpretacji wnioskodawca jest osobą, która będzie odpowiedzialna podatkowo w związku z zaistnieniem zdarzenia przyszłego. W związku z tym uznał, że w sprawie nie miała miejsca sytuacja, która pozwoliłaby organowi na odmowę wydania interpretacji indywidualnej. Autor skargi zarzucił, że organ stwierdzając, iż skarżący nie jest "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14 b § 1 O.p. dokonał błędnej wykładni tego przepisu. W jego ocenie zdarzenie przyszłe opisane we wniosku może spowodować odpowiedzialność podatkową po stronie skarżącego, który będzie odpowiadał, jako wspólnik Spółki jawnej, na podstawie art. 115 O.p., całym swoim majątkiem solidarnie ze Spółką jawną i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe Spółki z o.o. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest stanowisko Ministra Finansów przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym, w realiach rozpoznawanej sprawy wnioskodawca (skarżący) nie jest bezpośrednio - z punktu widzenia odpowiedzialności podatkowej - obciążony skutkami nieprawidłowego odliczenia przez Spółkę z o.o. podatku naliczonego, a to oznacza, że stroną ubiegającą się o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego na tle opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego może być jedynie działająca (zarejestrowana) Spółka z o.o. odpowiedzialna za podjęcie czynności rodzącej określone prawa. W ocenie Ministra Finansów to Sp. z o.o. powinna złożyć wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdyż to ta osoba prawna może w świetle art. 14b § 1 O.p., posiadać - na etapie opisanym w sprawie - status osoby zainteresowanej, a nie skarżący. Według przeciwnego poglądu skarżącego, organ podatkowy winien wydać w sprawie interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego, albowiem skarżący we wniosku o wydanie interpretacji wykazał związek pomiędzy konsekwencjami w sferze swoich stosunków prawnopodatkowych z zaistnieniem zdarzenia przyszłego, tj. wynikającymi z odpowiedzialności podatkowej jaka będzie ciążyć na nim, jako na wspólniku Spółki jawnej, która powstanie z przekształcenia Spółki z o.o. W ocenie Sądu stanowisko organu interpretacyjnego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, a przeciwna argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie niniejszych rozważań zwrócić należy uwagę na charakter postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, cel wydania interpretacji indywidualnej i jej istotne cechy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się m.in., że indywidualna interpretacja prawa podatkowego nie jest aktem administracyjnym, a więc nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata. Jest to czynność, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tylko o nich się wypowiada. Polega ona bowiem wyłącznie na udzieleniu informacji, nie wiąże się z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie tworzy w stosunku do jej adresata jakichkolwiek prawnie znaczących uprawnień i/lub obowiązków. Tworzy jedynie stan udzielenia informacji o możliwościach stosowania i wykładni prawa, do której jej adresat może się zastosować, choć niewątpliwie nie ma takiego obowiązku. Z istoty interpretacji wynika zatem, że nie rodzi ona dla zainteresowanego wiążących skutków prawnych. Zastosowanie się do interpretacji zależy od woli zainteresowanego. Dopiero zastosowanie się do indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przez jej adresata może spowodować powstanie ochrony prawnej - na podstawie art. 14k i art. 14m O.p. - i to wyłącznie w przypadku zmiany lub uchylenia interpretacji, do której zainteresowany się zastosował, lub nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego nie mają też mocy formalnie wiążącej w stosunku do organów podatkowych. Uchylenia przez sąd administracyjny indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie można zasadnie oceniać jako rozstrzygnięcia, z punktu widzenia obowiązującego prawa, korzystnego lub niekorzystnego. Uchyleniu podlega bowiem w istocie wyłącznie informacja o możliwości zastosowania i wykładni określonych przepisów prawa, która nie miała mocy formalnie wiążącej ani w stosunku do zainteresowanego ani też w relacji do stosujących prawo organów podatkowych. Na etapie uzyskiwania interpretacji dochodzi jedynie do niewiążącej "wymiany poglądów" na możliwość zastosowania konkretnych przepisów prawa podatkowego do pewnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1550/12, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo). Odnosząc się natomiast do charakteru postępowania interpretacyjnego z punktu widzenia podatnika, zwrócić należy uwagę, że w celu zabezpieczenia swojego interesu prawnego, zainteresowany (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego. Dlatego w orzecznictwie akcentuje się także, że instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego pełni dwie funkcje, tj.: 1) informacyjną, ponieważ ma na celu usunięcie ewentualnych wątpliwości, co do prawno-podatkowych skutków dotyczących zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym oraz 2) gwarancyjną, ponieważ chroni podmiot, który zastosował się do wydanej w jego sprawie interpretacji indywidualnej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami wynikającymi z zastosowania się do jej treści. Ponadto wskazuje się też, że wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 tej ustawy, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - § 2 O.p.). Podkreśla się ponadto, że pojęcie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, którym posługują się przepisy O.p., nie jest tożsame z pojęciem wykładni prawa, ani też nawet interpretacji rozumianej, jako wynik przeprowadzonej wykładni. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym sprawy. To, że przedstawiony stan faktyczny może odnosić się do przyszłości i zdarzeń przyszłych powoduje, że każdorazowo jest stanem hipotetycznym. Podatnik zadaje pytanie, jakie konsekwencje podatkowe miałoby jego działanie, gdyby takowego się podjął. W związku z powyższym organy podatkowe w istocie nie stosują przepisów prawa podatkowego, których wyjaśnienia treści domaga się wnioskodawca, a jedynie wskazują, czy dany przepis znajduje lub nie zastosowanie w opisanych we wniosku okolicznościach (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 657/13, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także zaznaczyć, ze interpretacja indywidualna nie jest uniwersalnym instrumentem, mającym na celu rozwianie wątpliwości podatnika dotyczących interpretacji jakichkolwiek przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2658/11, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś Minister Finansów nie ma obowiązku udzielania porad prawnych, tym bardziej, że kompetencje z tego zakresu nie wynikają z norm obowiązującego prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2159/12, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy zaznaczyć, że choć w art. 14b § 1 O.p. mowa jest o tym, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydaje się na wniosek zainteresowanego, w jego indywidualnej sprawie, to błędne jest rozumienie tego przepisu w ten sposób, że każdy wniosek podatnika o wydanie interpretacji podatkowej w jego indywidualnej sprawie zobowiązuje organ podatkowy do wydania takiej interpretacji. Leżące u podstaw wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych prawo podatnika do uzyskania informacji o sposobie rozumienia określonych przepisów prawa podatkowego nie ma bowiem charakteru absolutnego. Jego realizacja nie jest bezwarunkowa, a wręcz przeciwnie, obwarowana została przez ustawodawcę pewnymi przesłankami, na jakich prawo to może znaleźć swój wyraz w procesowej formie pisemnej interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie podatnika. Warunki te, to nie tylko wymogi formalne wniosku o jej udzielenie, jak obowiązek wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz przedstawienie własnego stanowiska, ale w równym stopniu także kryteria materialnoprawne, tj. związane m.in. z tym, o co pyta podatnik. To właśnie ta ostatnia kwestia stanowiła w sprawie zasadniczą oś sporu między stronami. W ocenie Sądu użyte w art. 14b § 1 O.p. pojęcie przepisów prawa podatkowego można rozumieć szeroko, niemniej jednak nie można stracić z pola widzenia - istotnego na gruncie indywidualnych interpretacji podatkowych - aspektu, że ich przedmiotem mogą być tylko takie przepisy, których potencjalnym adresatem jest podatnik ("zainteresowany"), a nie jakikolwiek inny podmiot. Konstatacja ta pozostaje w zgodzie z ratio legis wprowadzenia omawianej instytucji do O.p. Zaznaczyć w tym miejscu jeszcze raz należy, że celem interpretacji indywidualnej jest wskazanie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega - na gruncie prawa podatkowego - skutki prawne przedstawionego przez niego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a w przypadku błędnego stanowiska wnioskodawcy wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym. Co istotne, przedstawiony we wniosku problem prawny musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1774/06, dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, trafnie organ interpretacyjny wywodzi, że sformułowany we wniosku problem oraz przedstawione pytanie nie dotyczą zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie skarżącego, czy nawet zawiązanej już Spółki jawnej, lecz odrębnego podmiotu, tj. Spółki z o.o. W ocenie Sądu, nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisie zdarzenia przyszłego to na Spółce z o.o. dokonującej określonych czynności prawnych ciąży ewentualny obowiązek ustalenia prawa do odliczenia podatku od towarów i usług od dokonywanych transakcji. W związku z tym prawidło organ interpretacyjny uznał, że w analizowanej sprawie skarżący nie jest bezpośrednio - z punktu widzenia odpowiedzialności podatkowej - obciążony skutkami nieprawidłowego odliczenia przez Spółkę z o.o. podatku naliczonego. W rezultacie organ słusznie skonstatował, że w sytuacji opisanej we wniosku "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., a zatem stroną, która może ubiegać się o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego może być jedynie działająca (zarejestrowana) Spółka z o.o. odpowiedzialna za podjęcie czynności rodzącej określone prawa, albowiem przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe dotyczy jej sytuacji prawnopodatkowej. A zatem to Spółka z o.o. powinna złożyć wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ponadto, na gruncie rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że przepis art. 93a O.p. nadaje nowopowstałej osobie prawnej lub osobowej spółki handlowej wszelkie prawa i obowiązki każdej z łączących się (przekształcanych) osób i spółek, jednakże dopiero po czynności połączenia (przekształcenia). Regulacja ta została zawarta w rozdziale 14 O.p., który odnosi się do praw i obowiązków następców prawnych i podmiotów przekształcanych, i w żadnym swym zapisie nie odnosi się do kwestii złożenia wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Z kolei przepis art. 115 O.p. znajduje się w rozdziale 15 O.p. regulującym odpowiedzialność osób trzecich. Z treści tej ostatniej jednostki redakcyjnej, w ocenie Sądu, zasadnie można wywieść jedynie, że wspólnik np. spółki jawnej posiada uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej (jako "zainteresowany" w rozumieniu przepisu art. 14b § 1 O.p.) wyłącznie w zakresie dotyczącym kwestii swojej odpowiedzialności majątkowej za zaległości podatkowe tej spółki. Z treści art. 115 O.p. nie można natomiast skutecznie wywodzić uprawnienia do występowania w sprawie zagadnień dotyczących bieżących rozliczeń podatkowych innych, odrębnych podmiotów (w niniejszej sprawie Spółki z o.o.), albowiem w takich sprawach podmiotem uprawnionym ("zainteresowanym") jest jedynie ta spółka. Sąd jeszcze raz podkreśla, że w opisanym we wniosku inicjującym postępowanie interpretacyjne zdarzeniu przyszłym zostało przedstawione zagadnienie prawne, które nie odnosiło się do sytuacji prawnopodatkowej występującego z wnioskiem podmiotu - skarżącego, lecz do innego podmiotu, tj. Spółki z o.o. Uwzględniając powyższe stwierdzić zatem należy, że skoro skarżący w złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego oczekiwał rozstrzygnięcia w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT przez Spółkę z o.o. zawartego na fakturze dokumentującej wynagrodzenie rzeczowe w zamian za umorzenie udziałów w Spółce operacyjnej, a więc w kwestii, w której ewentualne uprawnienia podatkowe ciążyć będą na istniejącej (zarejestrowanej) Spółce z o.o., podmiocie faktycznie dokonującym transakcji gospodarczej z którą wiąże się prawo do odliczenia podatku VAT, to zasadnym było wydanie przez Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony - Dyrektora Izby Skarbowej w P., postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W kontekście poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 1 O.p. są bezzasadne. W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonego aktu Sąd uznał, że organ interpretacyjny właściwie zastosował przepisy art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., albowiem złożony przez skarżącego wniosek nie spełniał wymogów warunkujących wszczęcie postępowania w sprawie wydania interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie. W związku z tym na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło