I SA/Po 176/24
WyrokWSA w Poznaniu2024-06-04
Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Izabela Kucznerowicz, Michał Ilski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może utrzymać w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podczas gdy postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone z mocy prawa na podstawie art. 35 tej ustawy z uwagi na wniesienie zarzutów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zastosowały przepisy prawa, odmawiając zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W sytuacji, gdy zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z mocy prawa na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie tych zarzutów. Organy błędnie oparły swoje rozstrzygnięcia na art. 56 tej ustawy, który nie miał zastosowania w tej konkretnej sytuacji, a także nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny, uznając postanowienie o oddaleniu zarzutów za ostateczne, mimo trwającego postępowania zażaleniowego.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, kwestionując prawidłowość doręczenia postanowienia o oddaleniu jej zarzutów. Organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia, podobnie jak organ odwoławczy, który utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że postanowienie o oddaleniu zarzutów nie jest ostateczne, ponieważ toczy się w tej sprawie postępowanie zażaleniowe przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, a następnie postępowanie sądowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 04 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 08 stycznia 2024 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 9 listopada 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z 9 listopada 2023 r. odmówił W. W. (dalej: "skarżąca", "strona", "spółka", "[...]") zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 17 lutego 2023 r. wystawionego przez Z. O. obejmującego nieuiszczoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za III i IV kwartał 2022 w łącznej kwocie należności głównej [...] zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wyjaśnił, ze pismem z 27 czerwca 2023 r. spółka zwróciła się z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Uzasadniając wniosek wskazała, że z treści postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 27 czerwca 2023 r., dowiedziała się, że 12 maja 2023 r. wierzyciel wydał postanowienie oddalające jej zarzuty, a pismem z 14 czerwca 2023 r. zawiadomił organ egzekucyjny, że ww. postanowienie w sprawie rozpoznania zarzutów jest postanowieniem ostatecznym. Spółka zakwestionowała prawidłowość doręczenia postanowienia wierzyciela, wskazując, że nie otrzymała przedmiotowego postanowienia, a osoba, która podpisała pismo Z. O. z 14 czerwca 2023 r. poświadczyła nieprawdę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z 17 lipca 2023 r. odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 28 sierpnia 2023 r. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 17 lipca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując jako powód brak jednoznacznego potwierdzenia przez wierzyciela ostateczności postanowienia z 12 maja 2023 r. sprawie zarzutów. Zwrot akt nastąpił 16 października 2023 r.
Naczelnik odmawiając ponownie zawieszenia postępowania egzekucyjnego podkreślił, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 - dalej: "u.p.e.a.") bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Naczelnik wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z 17 marca 2023 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu podatku VAT. Zawiadomienie doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności 17 marca 2023 r., natomiast spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego 1 kwietnia 2023 r. Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. spółka skorzystała 8 kwietnia 2023 r. z prawa do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Wniesiony zarzut spowodował zgodnie z przepisem art. 35 § 1 u.p.e.a., że 13 kwietnia 2023 r. postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone do czasu zawiadomienia przez wierzyciela o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Postanowieniem z 12 maja 2023 r. Z. O. oddalił wniesione przez spółkę zarzuty. Następnie pismem z 14 czerwca 2023 r. zawiadomił organ egzekucyjny, że ww. postanowienie w sprawie zarzutów jest postanowieniem ostatecznym.
W ocenie organu pierwszej instancji powiadomienie organu egzekucyjnego o zajęciu stanowiska przez Z. O." w wydanym postanowieniu z 12 maja 2023 r. z jednoczesnym zawiadomieniem o prawomocności 14 czerwca 2023 r. zobowiązało organ do podjęcia postępowania egzekucyjnego postanowieniem z 27 czerwca 2023 r.
Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy ustalono, że postanowienie z 12 maja 2023 r. jest postanowieniem ostatecznym i nie zostało wznowione ze względu na brak odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych z 6 września 2023 r. wysłane do spółki. W konsekwencji organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do ponownego zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Pismem z 30 listopada 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, że organ I instancji popełnił błąd, przyjmując bezkrytycznie informację Z. O. z 23 października 2023 r., o ostateczności postanowienia z 12 maja 2023 r. Skarżąca wskazała, że w dniu 15 czerwca 2023 r. wniosła do SKO w [...] zażalenie na postanowienie Z. O. w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W zażaleniu zostało m.in. zaakcentowane, że żaląca nie jest zadowolona z postanowienia, o którego wydaniu powzięła informację od podmiotów trzecich, jak również nie jest zadowolona z trybu działania Z. O.. SKO zakwalifikowało jednak powyższe pismo jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r. W związku z powyższym w dniu 19 sierpnia 2023 r. żaląca wniosła skargę do WSA w Poznaniu na SKO [...] w sprawie zażalenia z dnia 15 czerwca 2023 r. na postanowienie Z. O. w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 125/23, zobowiązał SKO w [...] do rozpoznania zażalenia W. Sp. z o.o. z dnia 15 czerwca 2023 r. i stwierdził, że SKO w [...] dopuściło się bezczynności. Sąd wskazał m.in., że organ błędnie uznał zażalenie z dnia 15 czerwca 2023 r. za wniosek o wznowienie postępowania.
Postanowieniem z 8 stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 9 listopada 2023 r.
Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu i podkreślił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy od uznania organu egzekucyjnego, lecz od wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 56 u.p.e.a. Zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w ww. przepisie obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Ustawodawca nie przewidział przy tym możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Taki wniosek może być dla organu egzekucyjnego jedynie źródłem informacji o wystąpieniu okoliczności dającej podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 u.p.e.a. Organ egzekucyjny jest zatem zobowiązany analizować na bieżąco stan faktyczny sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a.
W ocenie organu odwoławczego nie stanowi przesłanki wynikającej z art. 56 u.p.e.a. skutkującej zawieszeniem postępowania egzekucyjnego wskazany przez stronę brak doręczenia postanowienia wierzyciela z 12 maja 2023 r. o oddaleniu zarzutów oraz postanowienie W. S. A. w Poznaniu z 17 listopada 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 595/23, którym Sąd zawiesił postępowanie w sprawie skargi spółki na postanowienie SKO [...] z 30 sierpnia 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy wskazał, że ww. okoliczności nie mieszczą się w katalogu zamkniętym art. 56 u.p.e.a. Nie ma zatem podstaw do zawieszenia prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy podkreślił też, że nie jest uprawniony do badania prawidłowości doręczania korespondencji przez wierzyciela i kwestionowania ostateczności wydawanych przez niego rozstrzygnięć.
Pismem z 19 lutego 2024 r. skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ oparł swoje postanowienie tylko i wyłącznie na oświadczeniu Z. O.", jakoby postanowienie w sprawie zarzutów z 12 maja 2023 r. było postanowieniem ostatecznym. Tymczasem przedmiotowe postanowienie nie jest ostateczne, albowiem w S. K. O. [...] toczy się postępowanie w sprawie z zażalenia skarżącej z 15 czerwca 2023 r. na powyższe postanowienie z 12 maja 2023 r. Ponadto postanowieniem z 11 stycznia 2024 r. S. K. O. w [...] zawiesiło z urzędu ww. postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego przed W. S. A. w Poznaniu w sprawie sygn. akt IV SA/Po 595/23. Zatem, jak podkreśliła spółka, nie ma przymiotu ostateczności postanowienie Z. O. z 12 maja 2023 r. W skardze wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.")
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także po kątem prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Poza tym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Granice sprawy wyznaczone są zaś przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przy tym, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa - czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów prawa materialnego) bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów postępowania).
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 8 stycznia 2024 r. Postanowieniem tym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 9 listopada 2023 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać na podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z wniesieniem 15 czerwca 2023 r. do SKO [...] zażalenia na postanowienie z 12 maja 2023 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów. Zażalenie z 15 czerwca 2023 r. na dzień rozpoznania sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej, tj. 8 stycznia 2024 r., nie zostało nadal rozpatrzone, co oznacza, że postanowienie z 12 maja 2023 r. nie było ostateczne. Dodatkowo należy wskazać, że 11 stycznia 2024 r. S. K. O. w [...] zawiesiło z urzędu ww. postępowanie w sprawie zażalenie z 15 czerwca 2023 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego przed W. S. A. w Poznaniu w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 595/23.
Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio. Zwrot "zawiesza" oznacza, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z mocy samego prawa. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że ustawodawca zakreślił termin zawieszenia biegu tego postępowania wskazując explicite "do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu".
Odpowiedź wierzyciela w kwestii ostateczności postanowienia z 12 maja 2023 r. nastąpiła pismem z 23 października 2023 r. Należy jednak podkreślić, jak już wyżej wskazano, że w dniu 15 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła do S. K. O. w [...] zażalenie na postanowienie wierzyciela z 12 maja 2023 r. w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W treści zażalenia skarżąca wskazała, że nie jest zadowolona z postanowienia i nie jest zadowolona z trybu działania Z. O.. Kolegium uznało, że pismo skarżącej z dnia 15 czerwca 2023 r. nazwane "zażaleniem" jest w istocie wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowanym postanowieniem Z. O. z 12 maja 2023 r. W dniu 4 sierpnia 2023 r. skarżąca złożyła ponaglenie w sprawie zażalenia z dnia 15 czerwca 2023 r. domagając się wydania przez Kolegium postanowienia w sprawie, a następnie w dniu 19 sierpnia 2023 r. wniosła skargę do WSA w Poznaniu. Argumenty strony zostały uwzględnione w prawomocnym wyroku WSA z dnia 12 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 125/23. WSA w Poznaniu stwierdził, że S. K. O. w [...] dopuściło się bezczynności i zobowiązał je do rozpoznania zażalenia z dnia 15 czerwca 2023 r.
Zatem zarówno w dniu rozpoznania sprawy przez organ I instancji (9 listopada 2023 r.) jak i organ odwoławczy (8 stycznia 2024 r.) postanowienie z 12 maja 2023 r. o oddaleniu zarzutów nie było ostateczne, ponieważ do rozpoznania pozostawało zażalenie z dnia 15 czerwca 2023 r.
Trzeba mieć też na uwadze, że w zażaleniu na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego skarżąca sama wskazała na konieczność rozpoznania przez SKO zażalenia z 15 czerwca 2023 r. wskazując na ww. wyrok WSA w Poznaniu. Mimo tej wiedzy organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżone postanowienie i orzec z urzędu na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a o zawieszeniu postępowania.
W ocenie Sądu organy swoje orzeczenie oparły o wadliwie ustalony stan faktyczny, przy czym zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy błędnie przeanalizowały przesłanki określone w art. 56 u.p.e.a., które w przedmiotowej sprawie nie zostały nawet wskazane przez stronę skarżącą.
Zgodnie bowiem z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Należy wskazać, iż z treści pisma skarżącej z 27 czerwca 2023 r. oraz wniosku o zawieszenie postępowania wynika, że kwestionuje ona informację, że otrzymała postanowienie o oddaleniu zarzutów, a tym samym, że postanowienie z 12 maja 2023 r. stało się ostateczne. Nie powołuje się ona na żadną z przesłanek wymienionych w art. 56 u.p.e.a. Brak odpowiednich ustaleń w prowadzonym postępowaniu (przy jednoczesnym błędnym zakwalifikowaniu wniosku o zawieszenie, jako wniosku wniesionego na podstawie art. 56 u.p.e.a.) stanowi zdaniem Sądu naruszenie reguł postępowania administracyjnego - przede wszystkim art. 7 i art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie powinności ustalenia i rozpatrzenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Mając jednak na uwadze regulację art. 35 § 1 u.p.e.a. należy jeszcze odnieść się do kwestii, które nie zostały podniesione w zaskarżonych postanowieniach, a mianowicie tego czy w sytuacji wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zawieszenie postępowania następuje na podstawie postanowienia czy też z mocy prawa (bez konieczności wydania w tym zakresie rozstrzygnięcia), a co za tym idzie czy istnieje możliwość zaskarżenia takiego postanowienia.
Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie skoro organ I instancji orzekł w trybie art. 56 u.p.e.a, który wprost w § 4 dopuszcza możliwość zaskarżania, to organ nadzoru zasadnie rozpoznał zażalenie na to postanowienie. Podstawa prawna wskazana przez organ I instancji implikowała dalszy tryb postępowania w sprawie, w tym możliwość jego zaskarżenia.
Trzeba jednak zaznaczyć, że sama kwestia wymogu wydania postanowienia w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 u.p.e.a. oraz kwestia zaskarżalności tego aktu były różnie oceniane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki NSA: z 23.11.2017 r. II GSK 2116/17, z 28.04.2017 r. II FSK 903/15, dostępne w C. B. O. S. A. - publ. baza).
Sądy przyjmowały mianowicie, iż wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a było zbędne, gdyż ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, jako że zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu następuje z mocy prawa. Jednocześnie wedle tego stanowiska postanowienie wydane w wyniku wniesienia zarzutów przez zobowiązanego jest innym postanowieniem, niż to, o którym mowa w art. 56 u.p.e.a, w stosunku do którego przewidziano środek zaskarżenia w postaci zażalenia.
Były też prezentowane odmienne stanowiska m.in. można w tym zakresie przytoczyć wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17.01.2018 r. sygn. akt I SA/Wr 769/17 wskazujące, że brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że okoliczność, iż w razie wniesienia przez zobowiązanego zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zawieszenie postępowania następuje z mocy prawa, przesądza, iż organ nie ma obowiązku wydania postanowienia na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a. Przepis ten stanowi szczególną regulację wyznaczającą formę, w jakiej organ egzekucyjny powinien wypowiedzieć się w kwestii zawieszenia, nie zawężając jego zastosowania do przypadków wskazanych w § 1 i § 2. Stanowisko, zgodnie z którym zawieszenie postępowania na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. powinno przyjąć formę postanowienia w związku z art. 56 § 3 u.p.e.a. zostało również wyrażone w wyroku N. S. A. z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2997/15, w którym NSA stwierdził " Na powyższej podstawie prawnej przyjmowano, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje co prawda z mocy prawa, mimo to organ egzekucyjny zobligowany jest do wydania postanowienia na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a.". Konsekwencją przyjęcia, że łączną podstawą takiego postanowienia jest art. 35 § 1 i art. 56 § 3 u.p.e.a było uznanie, że środek zaskarżenia w postaci zażalenia, przewidziany w stosunku do postanowień organu egzekucyjnego wydanych w przedmiocie zawieszenia postępowania przysługuje także w wypadku wydania takiego postanowienia w związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na skutek wniesienia przez zobowiązanego zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. Środek służący wierzycielowi, o jakim mowa w art. 35 § 1 u.p.e.a., w postaci wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego ma przy tym odmienny charakter od zażalenia, inne są warunki jego skutecznego zastosowania oraz potencjalne skutki, wobec czego brak jest podstaw do przyjęcia, że zastępuje on zażalenie, a regulacja art. 35 § 1 ma charakter kompletny i całkowicie oderwany od art. 56 u.p.e.a.
Aktualnie dominuje pogląd m.in. wyrażony w wyroku NSA z 29 marca 2022 r. sygn. akt III FSK 545/21, że "Celem regulacji art. 35 § 1 u.p.e.a. jest tymczasowe zaniechanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Regulacja powyższa ma na celu tymczasową ochronę dłużnika, który wniósł w trybie ustawy egzekucyjnej zarzuty, które mogą okazać się zasadne. Przy czym zwrot "zawiesza" oznacza, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z mocy samego prawa, a nie w następstwie podjęcia przez organ egzekucyjny określonego rozstrzygnięcia. Zarówno zawieszenie postępowania, jak i podjęcie następuje z mocy prawa. Konsekwencją skutku prawnego występującego z mocy prawa jest brak podstaw do wydawania postanowień stwierdzających zarówno wystąpienie tego skutku, jak i jego ustąpienie (podobnie wyrok NSA z 13 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2070/18, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lutego 2022 r sygn. akt I SA/Po 841/21, CBOSA).
Wskazuje się także, że wydanie postanowienia w trybie art. 35 § 1 u.p.e.a. jest zbędne, a postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wydane w wyniku wniesienia zarzutów jest postanowieniem innym, niż to, o którym mowa w art 56 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z 23 listopada 2017 r. II GSK 2116/17; z 6 kwietnia 2017 r. II GSK 5131/16; a także wyroki WSA w Lublinie z 31 stycznia 2018 r. I SA/Lu 762/17; WSA w Bydgoszczy z 7 października 2015 r.; WSA we Wrocławiu z 27 kwietnia 2016 r. III SA/Wr 1309/15, CBOSA). Powyższy pogląd znajduje także oparcie w doktrynie (por. R. Hauser, W. Piątek w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, W. 2014, s. 236).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się także wprost, że ustawodawca w art. 35 u.p.e.a. odesłał do odpowiedniego stosowania przepisów u.p.e.a., które regulują instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uregulowanego w art. 56 u.p.e.a., ale tylko w zakresie § 3 ww. przepisu. Z art. 56 § 3 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca nie odesłał natomiast do odpowiedniego stosowania art. 56 § 4 u.p.e.a., który mówi, że na postanowienie o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego służy zażalenie, co skutkuje tym, że organy stwierdzają niedopuszczalność zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 u.p.e.a. (m.in. wyrok WSA w Łodzi z 30 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 762/22).
Podsumowując należy wskazać, że skarga w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie, albowiem na datę wydania zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego nie ustała jeszcze przyczyna zawieszenia wskazana w art. 35 u.p.e.a. Ponadto niewątpliwie postępowanie organu I i II instancji obarczone było pewnymi wadami, gdyż nie zastosowano regulacji z art. 35 u.p.e.a. Zdaniem Sądu organ I instancji, jak i organ odwoławczy niezasadnie pominęły tę regulację i jako podstawę wydania zaskarżonego postanowienia wskazały jedynie art. 56 u.p.e.a., nie znajdując podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji uwzględni wytyczne wynikające z rozważań przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu. W pierwszej kolejności organ prawidłowo ustali, czy postanowienie z 12 maja 2023 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów jest ostateczne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło