I SA/Po 252/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 września 2025 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia I. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi; II. odrzucić skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z 26 września 2025 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 11 lipca 2025 r., nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Wójta Gminy Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 07 października 2025 r. (por. k. nr [...] akt adm.). Pismem z 17 grudnia 2025 r., złożonym osobiście w dniu 18 grudnia 2025 r., skarżący wniósł skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że na skutek pobicia cierpi na zaniki pamięci. W kolejnym piśmie z 15 marca 2026 r. skarżący podał, że przyczyna uchybienia terminu nie ustała, przy sporządzeniu pisma skorzystał z pomocy innej osoby, podał, że choruje fizycznie i psychicznie. Skarżący podniósł, że został pobity i bezprawnie uwięziony przez P. ze S., P. i tzw. "[...]" z Aresztu w [...] i ich wspólników, tj. stałych kryminalistów, którymi posługują się ww. [...]. Wskazał, że przebywał w areszcie od 15 marca 2025 r. do 08 kwietnia 2025 r., kiedy to Sąd Okręgowy w K. nakazał natychmiastowo zwolnić go z aresztu. Skarżący podał, że o popełnieniu ww. przestępstw zawiadomił już 17 marca 2025 r. Prokuraturę i Sąd Karny w P.. Skarżący podał, że opinię o jego stanie zdrowia wydali lekarze psychiatrzy z [...]. w kwietniu 2025 r. i orzekli, że z powodu choroby nie może występować w postępowaniach sądowych. Skarżący do pisma, mimo wezwania, nie załączył żadnych dokumentów potwierdzających jego twierdzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywrócenie terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1-3 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Jeżeli wniosek dotyczy wniesienia skargi, wniosek ten należy wnieść za pośrednictwem organu, którego działalnie albo bezczynność jest przedmiotem skargi. Przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że tylko kumulatywne spełnienie przesłanek warunkujących przywrócenie terminu może wywołać zamierzony skutek prawny. Innymi słowy, niespełnienie choćby jednej przesłanki przywrócenia terminu jest jednoznaczne z odmową jego przywrócenia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że analiza argumentacji skarżącego nie pozwala na ustalenie kiedy ustała przyczyna w uchybieniu terminu na wniesienie skargi. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, że trwa nadal. Z uwagi na powyższe należy przejść do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Zauważyć bowiem należy, że formalne załatwienie wniosku poprzez jego odrzucenie stanowi wyjątek od reguły, iż wszelkie wnioski rozpoznaje się badając ich merytoryczną zasadność [tak: postanowienie NSA z 28 czerwca 2006 r., II OZ 661/06]. Jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem zgodnego z żądaniem rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu jest ustalenie, że stronie nie można przypisać winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne [tak: postanowienie NSA z 17 lutego 2015 r., I OZ 104/15]. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie [tak: postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15]. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w zakresie terminowości wniesienia skargi. Należy zwrócić uwagę, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało doręczone skarżącemu w dniu 07 października 2025 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru załączonego do nadesłanych przez organ akt administracyjnych. Mając na względzie metodykę obliczania terminów procesowych, zgodnie z art. 83 § 1 i 2 p.p.s.a., termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 06 listopada 2025 r. Do tego dnia powinna zostać wniesiona skarga, aby nadać jej dalszy bieg. Skarżący skargę wniósł osobiście w dniu 18 grudnia 2025 r., o czym świadczy stempel na skardze [k. [...] akt sądowych]. Oznacza to, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi. Aby termin ten został przywrócony skarżący musi uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi miało miejsce bez jego winy. Skarżący we wniosku i w piśmie uzupełniającym ten wniosek podał, że został pobity po głowie i został bezprawnie uwięziony w okresie od 15 marca 2025 r. do 08 kwietnia 2025 r. i dlatego choruje fizycznie i psychicznie. Podał również, że Sąd Okręgowy w K. stwierdził bezprawność więzienia i nakazał natychmiastowe zwolnienie go z Aresztu. Skarżący podał, że zawiadomił organy ścigania oraz Sąd Karny w P. o popełnieniu ww. przestępstw, ale do chwili obecnej sprawy nie zostały jeszcze rozpoznane. Wskazał również, że w kwietniu 2025 r. lekarze psychiatrzy orzekli, że z powodu choroby nie może on występować w postępowaniach sądowych. Skarżący nie przedłożył jednakże żadnych odpisów dokumentów, z których wynikałoby, że został pobity, że choruje i że nie był w stanie w terminie wnieść skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej . Skarżący nie przedstawił do akt sprawy żadnego zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikałoby, jaki jest jego stan zdrowia, nie wiadomo zatem na co choruje. Podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie podnosi się, że istnienie konkretnej jednostki chorobowej może wpływać na ocenę braku winy strony skarżącej. Ponadto wskazać należy, że we wniosku o przywrócenie terminu podał, że został pobity i aresztowany w okresie od 15 marca 2025 r. do 08 kwietnia 2025 r., tymczasem zauważyć należy, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone jemu dopiero w dniu 07 października 2025 r. Ww. daty nie pokrywają się ze sobą, ani nie są do siebie zbliżone. Skarżący nie uprawdopodobnił, że w okresie kiedy doręczono jemu zaskarżone postanowienie korzystał z opieki lekarskiej, że w tym czasie chorował, nie przedłożył również żadnego zaświadczenia o stanie zdrowia, z którego wynikałoby, że w tym czasie nie był w stanie podjąć żadnych czynności polegających na wniesieniu skargi czy skorzystaniu z pomocy innych osób w tym celu. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sadowoadministracyjnym wskazuje się, że skarżący powinien był wykazać, że choroba/stan jego zdrowia był takiego rodzaju, że uniemożliwiał wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej, że jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie [tak: postanowienie NSA z 25 października 2023 r., sygn. akt III OZ 522/23]. Powyższe dowodzi tego, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w zakresie uchybienia terminu do wniesienia skargi. Przypomnieć należy, że tylko kumulatywne spełnienie przesłanek z art. 87 p.p.s.a. może skutkować przywróceniem terminu do dokonania czynności. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi (por. pkt I sentencji postanowienia). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia dręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skarga powinna zostać złożona najpóźniej w dniu 06 listopada 2025 r. Wniesiono ją natomiast 42 dni później, tj. dopiero w dniu 18 grudnia 2025 r., a więc doszło do naruszenia, które nie pozwala Sądowi na merytoryczną ocenę skargi. Skarga została wniesiona po terminie, co z kolei wyczerpuje przesłankę odrzucenia jej szczególnie, że nie powiodła się próba przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Upływ jego sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny wniesioną skargę odrzuca się na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. [por. postanowienie NSA z 7 lutego 2012 r., II GSK 2458/11]. Z uwagi na imperatywny charakter art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a także fakt, ze ziściła się wskazana przesłanka, Sąd nie może podjąć innego rozstrzygnięcia, gdyż jest związany ww. podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę (por. pkt II sentencji postanowienia).