I SA/Po 288/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego MH o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi KS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1). przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – na rzecz doradcy podatkowego MH tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] ([...]) + [...] ([...]) tytułem podatku VAT, 2). oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę KS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych, w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] Sąd zwrócił się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych o wyznaczenie dla strony skarżącej profesjonalnego pełnomocnika. W dniu [...] wpłynęła do Sądu informacja Krajowej Rady Doradców Podatkowych o wyznaczeniu doradcy podatkowego MH jako pełnomocnika procesowego dla skarżącego. Wyznaczony dla skarżącego z urzędu doradca podatkowy pismem z dnia [...] wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej na w.w postanowienie i złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przy czym podał, że wartość przedmiotu sporu wynosi ok. [...] i wobec tego wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...], podwyższonego o 23% podatku VAT w wysokości [...], razem [...]. Oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone w całości. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011r. Nr 31, poz. 153, dalej jako rozporządzenie M.S.) Na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia M.S. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% kwot wynagrodzenia, o którym mowa w § 3, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego. Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia M.S. wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy – 75% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120,- zł. Rozporządzenie M.S. przewiduje dwa sposoby ustalania wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji: w sprawach w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od wartości przedmiotu sprawy (por. § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia M.S.), natomiast w pozostałych sprawach wynagrodzenie ustalane jest w stałej kwocie 240,- zł (por. § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia M.S.). O tym czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna decyduje jej bezpośredni związek z zaskarżonym aktem. Jak wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2009r. (sygn. akt I FSK 1855/08, publikowane w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność. Podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził także w orzeczeniach z dnia 22 grudnia 2008r., sygn. akt I FZ 505/08 i z dnia 4 sierpnia 2010r., sygn. akt II FZ 364/10 (publikowane na w.w stronie internetowej). W świetle powyższego należy zauważyć, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest ustalenie, czy akt, który objęty był skargą do Sądu, konkretyzował należność pieniężną, czy też nie. Przedmiotem skargi było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], które wydano w następstwie zażalenia na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], którym m.in. odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec KS na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...]. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie dotyczy odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem nie dotyczy należności pieniężnych. Postanowienie takie nie może być traktowane jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta pozostaje poza granicami sprawy. Wobec tego w świetle powyższych rozważań uznać należy, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie było związane z należnością pieniężną. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (por. § 2 ust. 3 rozporządzenia M.S.). Mając powyższe na uwadze należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] (wynagrodzenie [...] + podatek VAT [...]). Z uwagi natomiast, że przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna, należało oddalić wniosek doradcy podatkowego w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 i 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 2 pkt 2 i § 2ust. 3 rozporządzenia M.S. należało orzec, jak w sentencji.