I SA/Po 288/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2011r., nr [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 04 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Wyrok został ogłoszony w obecności skarżącego, którego pouczono o terminie i trybie wnoszenia skargi kasacyjnej. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu [...] stycznia 2012 r. (ZPO - tom II – k. 217 akt sądowych), a zatem 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem [...] lutego 2012 r. (tj. w poniedziałek, [...] luty 2012 – sobota). Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 marca 2012r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, którego wyznaczyła Krajowa Rada Doradców Podatkowych (tom II - k. 257 akt sąd.) Pełnomocnik wyznaczony dla skarżącego z urzędu pismem z dnia [...] maja 2012 r., skierowanym do wiadomości Sądu, poinformował skarżącego o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie (tom II - k. 262; opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – k. 289 akt sąd.). Pismem z dnia [...] maja 2012 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w którym wniósł o ustanowienie innego doradcy podatkowego lub ustanowienie radcy prawnego. Zdaniem skarżącego wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny z uwagi na wydaną opinię doradcy podatkowego o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (tom II - k. 265 - 273 akt sąd.). Postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r. wyrok z dnia 04 stycznia 2012 r. uzyskał walor prawomocności z dniem [...] lutego 2012 r. (tom I - k.182 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na podstawie art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nim przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a. Przepis art. 88 P.p.s.a. wskazuje, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności. Odnosząc się do wynikającej z art. 86 § 1 P.p.s.a. koniecznej przesłanki braku winy strony, Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż odmowa wniesienia kasacji ze względu na jej oczywistą bezzasadność jest równoznaczna ze spełnieniem obowiązku udzielenia pomocy prawnej stronie, a w konsekwencji nie sposób rozpatrywać w takiej sytuacji upływu terminu w aspekcie braku winy. Wobec tego dorozumiane powoływanie się przez skarżącego na fakt, że nie zgadza się z pełnomocnikiem co do braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest bezskuteczne, nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie terminu bez winy strony (por.: Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2000 r., sygn. akt III CZP 14/00 - OSNC 2001 r. Nr 2, poz. 2 (LEX 41972); postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2002 r., sygn. akt IV CKN 424/01 - OSNC 2004 r. Nr 3, poz. 39 (LEX 78605); postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 516/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie sposób też podzielić stanowiska, iż fakt odmowy przez pełnomocnika sporządzenia skargi kasacyjnej jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec tego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu wyrażonej przez pełnomocnika odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej nie spełnia ustawowych warunków dopuszczalności jego wniesienia, określonych w art. 87 § 4 w zw. z art. 175 p.p.s.a. Za niedopuszczalnością złożonego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie przemawia okoliczność braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji, w której pełnomocnik ustanowiony na zasadzie przyznanego stronie prawa pomocy sporządził opinię o niezasadności złożenia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 516/09). Dodatkowo należy wyjaśnić, że w sytuacji gdy pełnomocnik ustanowiony na zasadzie przyznanego stronie prawa pomocy sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to postępowanie w tej sprawie kończy się, a przyznane prawo pomocy ulega wyczerpaniu. Ponadto działanie sądu w przedmiocie prawa pomocy sprowadza się do przyznania stronie, po pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku, prawa pomocy, natomiast konkretny pełnomocnik wyznaczany jest na wniosek sądu przez właściwy okręgowy organ korporacji prawniczej, o czym stanowi art. 253 P.p.s.a. Jeżeli zatem, pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to winna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych. Sąd nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane stronie prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienia NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05, z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II FZ 806/11 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 88 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.