I SA/Po 288/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2011r., nr [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącego na wskazane w sentencji postanowienie. Powyższy wyrok uzyskał walor prawomocności z dniem [...] lutego 2012 r. (tom I - k.182 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 14 marca 2012r. Sąd przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego. Do pełnienia obowiązków pełnomocnika z urzędu Krajowa Rada Doradców Podatkowych w Warszawie wyznaczyła doradcę podatkowego [...] (tom II - k. 257 akt sąd.). Pełnomocnik wyznaczony dla skarżącego z urzędu pismem z dnia [...] maja 2012 r., skierowanym do wiadomości Sądu, poinformował skarżącego o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie (tom II - k. 262; opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – k. 289 akt sąd.). W tej sytuacji skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (tom II - k. 276 -277 akt sąd.). W uzasadnieniu podał, że wnosi o nowego pełnomocnika z urzędu, ponieważ wyznaczony doradca podatkowy odmówił mu pomocy w zakresie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku. W tej sytuacji skarżący został pozbawiony możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Postanowieniem z dnia 31 maja 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek w przedmiotowym zakresie. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw, w którym wyraził niezadowolenie z powodu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wydanej przez wyznaczonego z urzędu doradcę podatkowego (tom II – k. 321 – 328 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Badając podstawy do przyznania wnioskowanego prawa pomocy, Sąd na podstawie analizy akt stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 14 marca 2012r. przyznane zostało wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego. Udzielenie pomocy prawnej po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny może polegać m.in. na sporządzeniu i złożeniu skargi kasacyjnej, a w przypadku uchybienia terminu do jej złożenia na podjęciu czynności celem przywrócenia terminu, a także na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu, po wydanym wyroku mogą ograniczać się, zatem tylko do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, o której to czynności pełnomocnik informuje stronę. Odpowiadając na wniosek o ponowne wyznaczenie innego pełnomocnika z uwagi na fakt, że obecny pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do jej wniesienia należy wskazać, że w badanej sprawie nie ma podstaw prawnych do wyznaczenia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: P.p.s.a), rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy, jednak o wyznaczenie pełnomocnika sąd zwraca się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej, Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, o czym stanowi art. 253 P.p.s.a. Rolą Sądu jest orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawo pomocy. Natomiast o wskazaniu konkretnej osoby jako pełnomocnika decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa. Również ewentualnej zmiany pełnomocnika może dokonać jedynie właściwa korporacja. Sąd nie ma natomiast wpływu na decyzję organu samorządu w zakresie wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej, stosownie do art. 253 P.p.s.a. rola Sądu w tym zakresie ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do właściwej korporacji o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu (zob. postanowienie NSA z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt I OZ 654/08, postanowienie NSA z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 453/10, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II GZ 122/10, dostępne w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.). W sytuacji, gdy pełnomocnik ustanowiony na zasadzie przyznanego stronie prawa pomocy sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to postępowanie w tej sprawie kończy się, a przyznane prawo pomocy ulega wyczerpaniu. Ponadto działanie sądu w przedmiocie prawa pomocy sprowadza się do przyznania stronie, po pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku, prawa pomocy, natomiast konkretny pełnomocnik wyznaczany jest na wniosek sądu przez właściwy okręgowy organ korporacji prawniczej. Jeżeli zatem, pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to winna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych. Sąd nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane stronie prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienia NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05, z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II FZ 806/11 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyznaczony w przedmiotowej sprawie przez Krajową Radę Doradców Podatkowych pełnomocnik podjął czynności w sprawie i złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do przyznania innego czy drugiego pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa. Niezadowolenie po stronie skarżącego z pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika nie zmienia zakresu przyznanego prawa pomocy i nie daje prawa do ponownego ubiegania się o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają uregulowań uprawniających stronę do występowaniem o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jego oczekiwań. Należy stwierdzić, że wyznaczenie doradcy podatkowego z urzędu i podjęcie przez niego czynności procesowej tj. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi o skorzystaniu przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem Sądu. W powyższej sytuacji skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika, w tym przypadku radcy prawnego, bowiem przyznane prawo pomocy w tym zakresie, jak wskazano powyżej zostało już skonsumowane. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przypomnieć należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 14 marca 2012r. Sąd oddalił wniosek skarżącego w tym zakresie. Na to postanowienie skarżący nie wniósł zażalenia i wobec tego orzeczenie to stało się prawomocne. Sąd zauważa, że wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2012r. jest kolejnym wnioskiem złożony w tej samej sprawie. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia zwolnienia go od kosztów sądowych. Z przedłożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że uzyskuje dochód brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] brutto, po zajęciu egzekucyjnym otrzymuje kwotę netto w wysokości [...] zł, poza tym od [...] kwietnia 2012r. wznowiona została renta, z tytułu której otrzymuje [...] zł netto. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą, która otrzymuje z tytułu emerytury kwotę [...] zł brutto. Natomiast z poprzednio złożonego wniosku wynika, że skarżący uzyskiwał dochód brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł, po zajęciu egzekucyjnym [...] zł netto, rentę w wysokości [...] zł netto. Przedstawione w rozpoznawanym wniosku argumenty nie wskazują jakoby warunki wnioskodawcy uległy pogorszeniu w stopniu, który uniemożliwiłby partycypowanie w kosztach sądowych. W świetle powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a.