I SA/Po 33/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu za nieuzasadniony oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w[...] postanowieniem z dnia [...] września 2015r. Nr [...] Nr[...] , na podstawie art. 34 § 4, § 5 w związku z art. 33 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zarzutu zobowiązanego Motyki o "nieistnienia obowiązku" ( art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), uznał ten zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony. Zobowiązany nie zapłacił kar pieniężnych wynikającym z czterech ostatecznych decyzji wydanych w dniu [...] kwietnia 2012 r. Naczelnika Urzędu Celnego w [...]utrzymanych w mocy decyzjami Dyrektora Izby Celnej w[...]. Organy podatkowe obu instancji dokonały wymiaru tych kar pieniężnych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009r., Nr 201 poz.1540 z późn. zm.), dalej: "u.g.h." Ani organy podatkowe ani sądy administracyjne nie wstrzymały wykonania tych decyzji. Ostateczne decyzje podlegały więc wykonaniu ( art. 239e Ordynacji podatkowej - tj.: Dz.U. z 2015r., poz.615), dalej: "O.p.". Kwestionowanie istnienia obowiązku oraz podejmowanych przez organy administracyjne i sądy działania na etapie postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W sprawie obowiązek zapłaty kar pieniężnych wynikający z ostatecznych decyzji administracyjnych, nie wygasł na skutek zapłaty lub z innego powodu. Zobowiązany nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, wniósł zażalenie zarzucając organowi celnemu naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w[...], postanowieniem z dnia nr[...], działając jako organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej: "k.p.a." oraz art. 33 i art. 34 § 5 u.p.e.a. po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wydając postanowienie zważył, co następuje: argumentacja organu egzekucyjnego, była słuszna. Należności na dzień wdrożenia postępowania egzekucyjnego istniały i były wymagalne. Organ egzekucyjny stosownie do art. 29 u.p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badał jedynie dopuszczalność egzekucji, oraz czy tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Dlatego zaskarżone postanowienie wydane w I instancji zostało utrzymane w mocy. W skardze zobowiązany wniósł o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając, że należności objęte rzeczonymi tytułami wykonawczymi z dnia [...]sierpnia 2015r. na dzień wdrożenia postępowania egzekucyjnego nie istniały i były nienależne. Ponadto stwierdził, że skoro organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to z urzędu winien wdrożyć postępowanie w celu weryfikacji wcześniejszych swoich decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w [...]nie podzielając zarzutów skargi wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że organ egzekucyjny prawidłowo zgromadził materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, ocenił go wszechstronnie i wyczerpująco oraz na tej podstawie ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy. W rezultacie sąd uznał za miarodajny stan faktyczny ustalony przez ten organ a także dokonał niewadliwej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod powołane w decyzji przepisy prawa. Sąd podkreśla, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w tym przepisie w punktach 1 – 10. Ponadto zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przy czym jak trafnie zauważył Dyrektor Izby Celnej, wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (tak jest w niniejszej sprawie), jest bezprzedmiotowe ( tak: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06). Przesłanki zastosowania zarzutów wymienia art. 33 § 1 u.p.e.a., wskazując m.in. w pkt 1, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W ocenie sądu, postanowienie wierzyciela nie narusza prawa ponieważ nie można podzielić zarzutu o nieistnieniu obowiązku. Dyrektor Izby Celnej wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego a podstawie prawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych. Podstawę nałożonego obowiązku stanowiły ostateczne decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. W niniejszej sprawie, co jest bezsporne, wykonanie decyzji nie zostało wstrzymane. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o pozostające w obrocie prawnym ostateczne decyzje administracyjne przy czym obowiązek (zapłaty kar pieniężnych) wynikający z ostatecznych decyzji administracyjnych, nie wygasł na skutek zapłaty lub z innego powodu. Sąd podkreśla, że w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dopuszczalne, jak domaga się zobowiązany, weryfikowanie decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Natomiast stosownie do postanowień § 2 tego artykułu, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Co więcej organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 19 grudnia 2012 r., II SA/Gd 643/12). Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 128 O.p. decyzje ostateczne mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze trybów szczególnych i nie może to się stać za sprawą środków odwoławczych wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego (tak: wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 października 2007 r. II SA/Lu 806/07, Lex nr 501519). Badanie istnienia obowiązku oznacza sprawdzenie czy istnieje tj. nie został wykonany obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny nie może badać, czy decyzja na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., I OSK 1508/10 Lex nr 745053). W świetle powyższego , zobowiązany powołując się na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, musi zatem wskazać, że nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce już po wydaniu tytułu wykonawczego ( por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1378/08, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto sąd podkreśla, że zobowiązany, wnosząc zarzut oparty na podstawie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (np. przedawnienie) lub czynności prawnych (np. uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Mając na uwadze powyższe sąd stwierdza, że egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią decyzji ostatecznych, zarówno co do adresata, podstawy prawnej, rodzaju należności oraz kwot, a zatem nie doszło, do naruszenia przez organ egzekucyjny art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Z tych powodów sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.