I SA/Po 339/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie As. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz As. sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006r. sprawy ze skargi K. i J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ M.Jaśniewicz Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił J.W. i K.W. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w wysokości [...] zł. Organ wskazał, że w wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego w firmach "A" Przedsiębiorstwo Handlowe K.W. oraz "B" Przedsiębiorstwo Wielobranżowe J.W., stwierdzono, iż podatnicy uzyskali przychody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług budowlanych i handlu materiałami budowlanymi w P. przy ul. [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że podatnicy zaewidencjonowali w podatkowych księgach przychodów i rozchodów oraz zaliczyli do kosztów uzyskania przychodów wydatki dotyczące zakupu usług od: Firmy "C" M.J. w P., "D" A.T. – Firma w P., "E" J.M. w P., "F" s.c. J.M. i B.Ł. w L., "G" J.K. i syn – Firma w L., Firma "H" s.c. Z. i J. P. w G. Na podstawie informacji uzyskanych od urzędów skarbowych właściwych ze względu na miejsce wykonywania czynności opodatkowanych oraz nadawanie numerów NIP, organ stwierdził, że w/w wystawcy faktur nie są zarejestrowani podatnikami podatku od towarów i usług, a numery NIP nie są prawidłowe. Do akt sprawy organ włączył też dokumenty wyłączone ze sprawy karnej przeciwko P.F. o sygn. akt XXIII K 1639/04 Sądu Rejonowego w Poznaniu: pisma Komisariatów Policji dotyczące nieistniejących firm, ekspertyza kryminalistyczna z zakresu badań dokumentów z [...] lipca 2004 r., protokół rozprawy głównej i wyrok o w/w sygnaturze z 22 października 2004 r. Analiza powyższych dokumentów pozwoliła organowi na stwierdzenie, że: - zaewidencjonowane przez podatników i zaliczone do kosztów uzyskania przychodów wydatki pochodziły od nieistniejących podmiotów gospodarczych, - osobą wystawiającą faktury VAT oraz dowody wpłat KP był P.F., prowadzący w 2001 r. działalność gospodarczą pod firmą "I" w P. Również przesłuchanie P.F. w charakterze świadka w dniu [...] stycznia 2005 r. potwierdziło, że wystawione przez niego faktury były fikcyjne. Ponadto organ uznał, że z przedłożonych przez podatników umów zawartych przez Spółdzielnię Mieszkaniową i "J" sp. z o.o. w N. z J.W., nie wynika fakt zatrudnienia konkretnych firm jako podwykonawców. Organ przesłuchał też w charakterze świadków osoby, które w imieniu inwestora –Spółdzielni Mieszkaniowej dokonywały odbioru robót świadczonych przez PW "B". Osoby te nie wskazały innych firm – podwykonawców, poza firmą z G. i "K" z P. Przesłuchiwana była też W.T., zatrudniona w PW "B", która nie znała firm i osób, które zostały wymienione w przedmiotowych fakturach. Jako podwykonawców wskazała zaś inne firmy. W ocenie organu na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za koszty uzyskania przychodu uważa się wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu. W przedmiotowej sprawie nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez nieistniejący podmiot gospodarczy. W odwołaniu z dnia [...] listopada 2005 r. skarżący zarzucili decyzji naruszenie art. 180, art. 181 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie dowodu w postaci wyroku sądowego; art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji w związku z art. 22 ust. 1 i art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; art. 217 i art. 92 ust. 1 Konstytucji poprzez rozszerzającą interpretację § 11 ust. 1 i 3, § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W uzasadnieniu organ podał, że zasadniczą kwestią w sprawie jest ocena, czy koszty uzyskania przychodu J. i K. małż. W., udokumentowane dowodami w postaci faktur VAT i dowodów wpłat KP, mogą stanowić koszty uzyskania przychodu w ujęciu podatkowym w sytuacji gdy dokumenty te wystawione zostały przez nieistniejące podmioty, a faktycznie przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa z przepisu art. 270 § 1 Kodeksu karnego. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji uwzględnił w swej decyzji treść wyroku Sądu Rejonowego z dnia 22 października 2004 r., a ponadto przeprowadził szereg innych dowodów. Z kolei podatnicy nie podali żadnej okoliczności wskazującej na wykonanie usług udokumentowanych fikcyjnymi fakturami oraz poniesienia kosztu wynikającego z zakwestionowanych faktur. W skardze z dnia [...] marca 2006 r. J. i K. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Według skarżących spór dotyczy prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, w trakcie którego doszło do naruszenia art. 120, 122, 180, 187, 191 i 199 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie dowolnej, a więc wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego. Wadliwość oceny zebranych dowodów przejawiła się w: - kwestionowaniu ustaleń zawartych w wyroku skazującym P.F. i przyjęcie oświadczenia złożonego przez tę osobę w postępowaniu podatkowym za niewiarygodne, - nieuwzględnieniu wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu w postaci szacowania zyskowności firmy, - w dowolnej ocenie dowodu z zeznań świadków, m.in. W.T., - nieprzesłuchaniu świadka Z.K. - właściciela Kancelarii "L". Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Zarówno z treści zaskarżonej decyzji jak i skargi wynika, że organy i podatnicy w pierwszej kolejności zasadniczą uwagę przywiązują do treści i ustaleń zawartych w wyroku Sądu Rejonowego w Poznaniu Wydział XXIII Karny z dnia 22 października 2004r. /t.II, k. 367-370 akt administracyjnych/. Wspomnianym wyrokiem oskarżony P.F. został uznany winnym zarzucanego mu czynu tj. przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. i wymierzono mu karę jednego roku pozbawienia wolności. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w/w został osądzony za to, że "działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą w celu użycia za autentyczny, podrobił dokumenty w postaci faktur VAT oraz dowodów wpłaty KP przedkładając je J. i K. W. jako autentyczne /.../". Z kolei w protokole z rozprawy głównej odnotowano wyjaśnienia oskarżonego: "Ja faktury wystawiałem na nieistniejące firmy /.../. Na tych fakturach również ja się podpisywałem:/.../. Prace były faktycznie wykonywane". /t.II, k. 364/. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały powyższe ustalenie sądu karnego odnośnie osoby wystawiającej fikcyjne faktury VAT i dowodu KP. Powyższe nie było w niniejszej sprawie sporne. Z kolei za bezzasadny uznać należy pogląd skarżących, że w/w wyrok przesądził również fakt, iż wykonane zostały prace udokumentowane fikcyjnymi fakturami. Organ I instancji, dążąc do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, przeprowadził dowód z przesłuchania świadka – P.F. /t.III, k. 372-376/. Świadek zeznał, że wiedział, iż firmy, na które wystawiał faktury są fikcyjne /odpowiedź na pytanie nr 8/. Z kolei na pytanie, czy potwierdza, że wystawiał na wskazane firmy faktury dla J.W. i K.W. – P.F. odpowiedział: "Z tego, co pamiętam, to tak" /odpowiedź na pytanie nr 13/. Na pytania dotyczące współpracy z małżonkami W., wyszukiwania podwykonawców oraz inne pytania zmierzające do uzyskania odpowiedzi o rzeczywiste wykonanie prac – świadek odmówił udzielenia odpowiedzi. Odpowiedział twierdząco na pytanie pełnomocnika skarżących, czy prace, które były dokumentowane fałszywymi fakturami zostały faktycznie wykonane. W tym stanie sprawy zasadne były działania organów w celu uzyskania dowodów, na podstawie których można by stwierdzić, czy i przez kogo zostały wykonane prace, o których mowa wyżej. W tym celu przeprowadzono dowody: - z pisma Urzędów Skarbowych w P., G., K., Urzędu Skarbowej w P., Urzędu Skarbowego P., Trzeciego Urzędu Skarbowego w L., Urzędu Skarbowego w L. /t.IV, k. 27-28, k. 34-35, k. 40, k. 49-51/, - z dokumentów z akt sprawy karnej o sygn. XXIII K 1639/04: informacje Komisariatów Policji o nieistnieniu firm /t.II, k. 338-341/, ekspertyza kryminalistyczna /t.II, k.347-361/, - z przesłuchania świadków: M.D. /t. II, k. 300-302/, E.M. /t.II, k. 303-305/, M.S. /t.II, k. 306-308/, W.K. /t.II, k. 309-311/ - zatrudnionych w Spółdzielni Mieszkaniowej. Osoby te nie wskazały jako podmioty wykonujące roboty i usługi budowlane firm uwidocznionych na fakturach, wystawionych jako fikcyjne przez P.F., - z przesłuchania świadka W.T. /t.III, k.377-383/ - pracownika PW "B", która nie znała firm, których nazwy pojawiły się na sfałszowanych fakturach. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, który pozwolił na przyjęcie wniosku, że zaewidencjonowane przez podatników w podatkowych księgach przychodów i rozchodów oraz zaliczone do kosztów uzyskania przychodów wydatki pochodziły od firm nieistniejących. Tym samym za bezzasadne uznać należy zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia szacowania całości kosztów Sąd podziela stanowisko organów, że wiarygodność dowodów źródłowych nie była kwestionowana w trakcie postępowania. Z kolei organy wykazały nierzetelność zakwestionowanych faktur dotyczących kosztów podatkowych. Pozostałe dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania. Z kolei wniosek o przesłuchanie Z.K. zgłoszony został dopiero w skardze do Sądu, nie mógł być więc rozpatrzony przez organy. Ubocznie zauważyć należy, iż w odwołaniu strona skarżąca stwierdziła, że z informacji udzielonych przez operatorów wiadomo, że właścicielem telefonów był P.F. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. /-/ K. Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ M.Jaśniewicz uk