I SA/Po 367/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-03-13
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom o bardzo niskich dochodach lub pozbawionym ich całkowicie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu podała, że jest osobą samotną, nie posiada dochodów ani majątku, a jej koszty utrzymania pokrywa częściowo matka. Wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie radcy prawnego jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2012r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku WW o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] oddalił skargę WW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r.
Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podała, że obecnie nie posiada jakiegokolwiek źródła dochodu. Skarżąca jest osobą samotną, korzysta z pomocy matki, która pomaga jej w codziennej egzystencji. Oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca nie ma dochodów. Dodatkowo wnioskodawczyni podała, że posiada zobowiązania finansowe, które powstały w wyniku prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Skarżąca zamknęła firmę w [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że jest osobą samotną, nie ma na swoim utrzymaniu innych osób. Podała, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wyjaśniła, że nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, ponieważ ZUS nie wydał jej zaświadczenia uprawniającego do dokonania takiej rejestracji. Wskazała, że mieszkanie, w którym mieszka stanowi współwłasność jej matki DW. Miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania, t.j. opłaty za czynsz, wodę i energię elektryczną wynoszą [...]. W mieszkaniu nie ma instalacji gazowej. Skarżąca podała, że jej miesięczne wydatki związane z zakupem żywności, środków czystości, karty do telefonu komórkowego wynoszą około [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że w okresie [...] wykonywała pracę na umowę o dzieło, z tytułu której otrzymała [...] brutto. Podała, że korzysta z pomocy matki, która przekazuje jej datki pieniężne w wysokości ok. [...] miesięcznie. Skarżąca wskazała, że nie posiada samochodu osobowego. Do pisma załączyła kserokopię zeznania rocznego podatkowego za [...], zawiadomienia o wysokości opłat za lokal mieszkalny z dnia [...] oraz pokwitowania opłaty za energię elektryczną.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że WW postanowieniem z dnia [...] sygn. akt I SA/Po 367/11 została zwolniona od kosztów sądowych. Na to postanowienie skarżąca nie złożyła sprzeciwu. Przyznane przez skarżącą w żądanym zakresie prawo pomocy nie zostało również cofnięte przez Sąd. Aktualnie skarżąca wniosła o ustanowienie radcy prawnego. Wobec tego wniosek skarżącej należy potraktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem rozpoznać go na podstawie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Na podstawie art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłankę udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazała, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni jest bowiem osobą, która nie posiada stałego zatrudnienia, nie ma również żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć i uzyskać środki na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżąca jest osobą samotną. Mieszka w mieszkaniu należącym do matki i korzysta z jej pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło