I SA/Po 407/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący wraz ze skargą na wskazaną w sentencji decyzję złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że skarga nie została wniesiona w terminie, ponieważ jego pełnomocnik [...] nie odebrała adresowanej do niej i dwukrotnie awizowanej przesyłki pocztowej zawierającej zaskarżoną decyzję. O wydaniu decyzji pełnomocnik dowiedział się dopiero, podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Izby Skarbowej w dniu [...] marca 2014 r. W związku z powyższym skarżący uważa, że nie jest odpowiedzialny za niedopatrzenie ze strony pełnomocnika i nie może ponosić konsekwencji jego działań. W uzupełnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego adwokat [...] zarzucił, że w sposób nieprawidłowy został wypełniony druk bez nazwy, stanowiący według Poczty Polskiej druk zwrotnego potwierdzenia odbioru. Nie została na nim oznaczona przyczyna i data zwrotu korespondencji do nadawcy. Tymczasem dowód potwierdzenia nadania jest dowodem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, a skoro nie nosił odpowiedniej nazwy i nie był prawidłowo wypełniony przez doręczyciela, nie może stanowić dowodu prawidłowego awizowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl art. 87 § 3 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi składa się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ponadto, równocześnie z wnioskiem, strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zatem zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. W rozpatrywanej sprawie moment ustania przyczyny uchybienia terminu należy odnieść do daty [...] marca 2014 r., kiedy podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Izby Skarbowej pełnomocnik skarżącego dowiedział się o wydaniu decyzji. W rezultacie przyjmuje, że skarżący dochował siedmiodniowego terminu, bowiem wniosek złożył, za pośrednictwem organu, w dniu [...] marca 2014 r. Równocześnie z wnioskiem wniósł skargę. Badając następnie okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminowi należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany w sposób uwzględniający wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony lub jej pełnomocnika, dbających należycie o interesy tej strony i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Jednocześnie podkreślić należy, że działania pełnomocnika obciążają bezpośrednio mocodawcę i to mocodawca ponosi ujemne skutki procesowe zaniedbań pełnomocnika. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu winy w niedochowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań lub uchybień działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Wszelkie czynności podjęte przez pełnomocnika są tożsame z czynnościami dokonywanymi przez stronę samodzielnie (por. postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OZ 285/07, z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt I OZ 421/07, z dnia 3 marca 2009 r. I OZ 155/09, z dnia 16 grudnia 2011 r. I GZ 204/11 - dostępnej na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu strona działająca w postępowaniu przez pełnomocnika ponosi odpowiedzialność za jego działania i obciążana jest w pełni skutkami jego zaniedbań. Wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi zatem wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika. W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy reprezentuje on stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. "Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (...) Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy (...)" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). W orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) podkreśla się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić zatem jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik tenże pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Skarżący już na wstępie uzasadnienia wniosku przyznał, że skarga nie została wniesiona w terminie, ponieważ jego pełnomocnik nie odebrał adresowanej do niego i dwukrotnie awizowanej przesyłki pocztowej zawierającej zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wysłana na prawidłowy adres. Dwukrotne próby doręczenia przesyłki, okazały się bezskuteczne (k. - 414 akt administracyjnych). W rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Oceny powyższej nie zmienia wzgląd na treść urzędowego druku potwierdzenia odbioru stosowanego przez Pocztę Polską, którego stosowne pola wypełnia doręczyciel. W związku z brakiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru danych dotyczących przyczyn i daty zwrotu przesyłki organ podatkowy zwrócił się do Poczty Polskiej, o podanie informacji w tym zakresie. Z pisma Poczty Polskiej z [...] marca 2014 r. wynika, że przesyłka była awizowana od dnia [...] lutego 2014 r. w urzędzie oddawczym adresata. Zawiadomienie powtórne zostało wystawione dnia [...] lutego 2014 r. Ostatecznie przesyłka (list) został zwrócony nadawcy w dniu [...] lutego 2014 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie" (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 1529). Przesyłka została więc doręczona w sposób zastępczy. Domniemanie prawne związane z treścią dowodu potwierdzenia odbioru przesyłki, jako dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, nie zostało obalone przez skarżącego. Skoro przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu [...] lutego 2014 r. i skoro należało przyjąć, iż decyzja została doręczona z dniem [...] lutego 2014 r., to trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie z dniem [...] marca 2014 r. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.