I SA/Po 418/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi W.L. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania kontrolnego postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. W.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania kontrolnego. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] czerwca 2011r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], po dwukrotnym wezwaniu do uzupełnienia powyższego wniosku, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to utraciło moc wskutek wniesienia przez skarżącego sprzeciwu do tutejszego Sądu, który rozpoznaje złożony wniosek, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."). Ze złożonego przez skarżącego we wniosku oświadczenia i pism uzupełniających wynikało, że skarżący nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Otrzymuje rentę w wysokości [...] ,- zł brutto. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...] ,- zł, przy czym koszty leczenia [...] ,- zł, lekarstwa [...] ,- zł, telefon komórkowy [...] ,- zł, środki czystości [...] ,- zł. Nie płaci czynszu, nie ponosi opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, gdyż mieszka w suterenie domu jednorodzinnego u syna. Podał, że nie posiada samochodu osobowego. Wskazał, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączył kserokopię wyciągu z rachunku bankowego, z którego nie wynika do kogo należy rachunek bankowy, nie wynika również jakie operacje bankowe i kiedy zostały przeprowadzone na tym rachunku. Załączył również kserokopię zeznania podatkowego za 2010r., z którego wynika, że uzyskał dochód w wysokości [...] zł z tytułu renty oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009, z którego wynika, że z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł i poniósł stratę w wysokości [...] zł. Następnie oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, przy czym pomiędzy małżonkami przed ślubem została zawarta umowa majątkowa małżeńska. Aktualnie małżonkowie pozostają w separacji. Oświadczył, że żona utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej, prowadzi osiedlowy sklepik z artykułami spożywczymi i uzyskuje dochód w wysokości [...] ,- zł. Żona posiada dom o pow. 110 m2, który otrzymała od rodziców oraz samochód osobowy marki Volkswagen Golf, rok prod. 2009. Żona nie wynajmuje jakiejkolwiek powierzchni mieszkania. Skarżący nie wie w jakiej wysokości żona ponosi koszty miesięcznego utrzymania. Do pisma załączył zaświadczenie o posiadaniu rachunku bankowego w ING Bank Śląski oraz potwierdzenia transakcji z dnia [...] kwietnia 2011r. i [...] maja 2011r. o wpływie na rachunek bankowy renty z ZUS. Po wpłynięciu sprzeciwu złożonego przez stronę skarżącą, zarządzeniem z dnia [...] września 2011r. skarżący został wezwany do złożenia odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2009 i 2010r., z których będzie wynikać, że zostały złożone we właściwym urzędzie skarbowym i do złożenia szczegółowych wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do skarżącego, przy czym, z wyciągów musi wynikać do kogo należy rachunek bankowy oraz w jakiej kwocie, kiedy i z jakiego tytułu wpływają na ten rachunek środki pieniężne. Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] września 2011r. przedłożył szczegółowy wyciąg z rachunku bankowego, który prowadzony jest przez ING Bank Śląski S.A. Oddział w Swarzędzu za okres od czerwca do sierpnia 2011r. oraz kserokopię zeznań podatkowych za lata 2009 i 2010. Jednocześnie wskazał, że cyt. "nadwyżka została rozliczona stratą z lat 2007, 2008 i 2009, co skutkuje, iż nie powstał podatkowy dochód za 2010r.". Obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (por. art. 199 P.p.s.a.). Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zakres ten określa strona we wniosku o udzielenie prawa pomocy, niemniej ostateczna decyzja w tej kwestii należy do Sądu, który – nie wychodząc poza ramy wyznaczone treścią rubryki Nr 4 urzędowego formularza – powinien kierować się w tym względzie wyłącznie przesłankami wynikającymi z art. 246 P.p.s.a. W świetle art. 246 § 1 pkt 1) P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; zaś na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tych przepisach określonych. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że wystąpiły okoliczności do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej i finansowej strony. Strona bowiem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Wskazać należy, że z oświadczenia skarżącego wynika, że uzyskuje dochody z tytułu renty w wysokości około [...] ,- zł brutto. Nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, jest w separacji. Jak oświadczył, nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Z załączonego przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego za miesiące od czerwca do sierpnia 2011r. wynika, że rachunek bankowy prowadzony jest w ING Bank Śląski S.A. Oddział w [...] i należy do W.L. Na rachunek bankowy w dniach [...] czerwca 2011r., [...] lipca 2011r. i [...] sierpnia 2011r. wpłynęły środki z tytułu świadczenia z ZUS w wysokości po [...] zł. Poza świadczeniem z ZUS na rachunek bankowy wpływają środki pieniężne, które, jak wynika z tytułu płatności, wpłacane są przy pomocy wpłatomatu - wpłata własna. I tak z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że: - w miesiącu czerwcu 2011 r. wpłacono łącznie kwotę w wysokości [...] ,- zł (dokonano wpłat w dniu [...] czerwca w wysokości [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł, [...] 06. [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] czerwca [...] ,- zł i [...] czerwca [...] - zł), - w lipcu wpłacono łącznie kwotę w wysokości [...] ,- zł ([...] lipca [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł, [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł, [...] lipca [...] ,- zł i [...] lipca [...] ,- zł), - w sierpniu 2011r. wpłacono łącznie kwotę w wysokości [...] ,- zł ([...] sierpnia [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,-zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] ,-zł i [...],- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł i [...] ,- zł, [...] sierpnia [...] ,- zł). W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, skoro skarżący wpłaca na rachunek bankowy w.w środki pieniężne przyjąć należy, że uzyskuje jakieś dodatkowe dochody, których źródła i wysokości nie wykazał. Gdyby skarżący nie posiadał innych dochodów, nie byłby w stanie wpłacać na swój rachunek bankowy w.w kwot. Zauważyć należy , że skarżący przedłożył kserokopie zeznań podatkowych za 2009 i 2010r., przy czym, pomimo wezwania, nie przedłożył potwierdzenia, że te zeznania zostały złożone we właściwym urzędzie skarbowym. Z kserokopii zeznania za 2009 złożonego na druku PIT-36L wynika, że przychód skarżącego wyniósł [...] ,- zł, koszty uzyskania przychodów [...] ,- zł i strata [...] ,- zł. W 2010r. natomiast przychód skarżącego wyniósł [...] ,- zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] ,- zł i dochód [...] ,- zł (druk PIT-36L). W tym miejscu godzi się zauważyć, że skarżący w odpowiedzi na pismo z dnia [...] czerwca 2010r., w którym wezwano go m.in. do złożenia odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2009 i 2010r., przedłożył jedynie zeznanie sporządzone na druku PIT-36L za 2009r., gdzie wykazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę, za 2010r. przedłożył natomiast druk PIT-37, z którego wynika, że uzyskał dochody jedynie z tytułu renty. Nie przedłożył natomiast kserokopii zeznania o wysokości osiągniętego w 2010r. dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Co do podniesionego przez skarżącego w sprzeciwie zarzutu, że pozostaje z żoną w separacji i rozdzielności majątkowej wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że rozdzielność majątkowa małżeńska, czy fakt pozostawania w separacji, nie zwalnia małżonków z zobowiązania wynikającego z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) do wzajemnej pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 17 marca 2010r., sygn. II FZ 39/10, z dnia 2 września 2009r. , sygn. I FZ 199/09 publikowane w Internecie na stronie www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu ciężar wykazania (uprawdopodobnienia) okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. W razie wątpliwości Sąd wzywa stronę skarżącą na podstawie art. 255 P.p.s.a. do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że składane przez skarżącego oświadczenia są sprzeczne, niepełne i niespójne co do jego sytuacji majątkowej i finansowej. Zdaniem Sądu postępowanie wnioskodawcy, polegające na selektywnym podawaniu informacji, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności dotyczących jego rzeczywistej sytuacji i możliwości płatniczych. Niemniej materiał, który skarżący udostępnił do tej pory Sądowi wskazuje, że posiada on zdolność poniesienia kosztów postępowania sądowego w tym wydatków na opłacenie pełnomocnika. Świadczą o tym m.in. znaczne wpływy na rachunkach bankowych skarżącego oraz dochód wykazany w zeznaniu PIT 36 L za 2010r. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił wniosku o przyznanie prawa pomocy, ani w zakresie całkowitym, ani też w zakresie częściowym. W tych okolicznościach na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.