I SA/Po 596/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2007 r. do zwrotu na rachunek bankowy; postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2007 r. do zwrotu na rachunek bankowy. W złożonej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Uzasadniając powyższe żądanie ograniczono się do wskazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody oraz wywrze skutki trudne do odwrócenia. W skardze skarżący wniósł również o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go z obowiązku uiszczania opłat sądowych w całości. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy postanowieniem referendarza tutejszego Sądu z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 596/15 zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien jednak uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a. [por.: postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 211/11, oraz postanowienie NSA z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt II FZ 1378/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że w skardze skarżący nie wywiązał się z obowiązku wykazania, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji może dojść po powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej strona skarżąca powołała się jedynie ogólnikowo na fakt, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z wyrządzeniem znacznej szkody oraz wyrze skutki trudne do odwrócenia. Odnosząc się do tak lakonicznego uzasadnienia, należy zauważyć, że samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia [tak: postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I OZ 803/11, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. W takiej sytuacji obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest dokonanie samodzielnej oceny, czy w świetle całokształtu okoliczności wynikających z akt sprawy w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się dla skarżącego z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie odpowiednie odczytanie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając taki wniosek, wojewódzki sąd administracyjny nie może pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II FZ 330/11, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Dokonując oceny wniosku skarżącego nie można tracić z pola widzenia, że skarżącemu zostało przyznane na mocy postanowienia referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 22 czerwca 2015 r. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Z poczynionych we wskazanym postanowieniu ustaleń wynika, że skarżący jest osobą starszą, ma [...] lata, jest emerytem i z tego tytułu po zajęciu komorniczym otrzymuje kwotę netto w wysokości ok. [...] zł. Wnioskodawca wcześniej prowadził działalność gospodarczą, którą zawiesił w dniu [...] grudnia 2013 r. i wobec tego nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która ma [...] lata i jest na emeryturze, również jej emerytura podlega zajęciu egzekucyjnemu i wobec tego otrzymuje ok. [...],- zł netto. Skarżący i jego żona pozostają w rozdzielności majątkowej małżeńskiej, małżonkowie nie posiadają żadnych nieruchomości, ruchomości. Wnioskodawca mieszka w domu, który należy do jego pasierbicy. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych, nie posiada również żadnego majątku, który mógłby być źródłem finansowania tych kosztów. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów przedłożonych celem rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, wynika, że w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego prowadzona jest egzekucja z nieruchomości, oraz w takcie którego to zajęto skarżącemu cześć otrzymywanych przez Niego świadczeń emerytalno-rentowych (k. [...] - [...],[...] – [...] akt sądowych). Zauważyć w tym miejscu należy, że z objętej skargą decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. wynika dla skarżącego obowiązek zwrotu kwoty [...] zł, z tytułu nienależnie otrzymanego przez skarżącego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Porównując wysokość wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania do stanu majątkowego skarżącego oraz do wysokości jego dochodów za uzasadnione należny uznać twierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wyrządzenie skarżącemu znacznej szkody lub spowodowanie trudnych od odwrócenia skutków. W świetle powyższego uznać należy, że w sprawie zmaterializowały się przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.