I SA/Po 60/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie obciążenia strony kosztami opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego powołanego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn; postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Pismem z dnia [...] P. K. (dalej zwany skarżącym) wniósł do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P.. Mając na uwadze okoliczność, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału został on wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. [...] akt sądowych) odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego został odebrany przez skarżącego w dniu [...]. Mając to na uwadze termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął z dniem [...]. Pismem z dnia [...] (k. [...] akt sądowych) skarżący zwrócił się do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, w uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że w dniu [...] wyjechał on B. aby zaopiekować się żoną która to w B. uległa wypadkowi i wymagała operacji szczęki. W piśmie tym wskazano, że na skutek tego wydarzenia przyjazd skarżącego do P. nastąpił w dniu [...] co uniemożliwiło skarżącemu uiszczenie wpisu sądowego w terminie. Do pisma tego załączone datowane na ten sam dzień potwierdzenie wpłaty wpisu sądowego w kwocie wynikającej z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej w skrócie "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (tak: wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Jak wskazuje się jednak w orzecznictwie uprawdopodobnienie to forma wykazania faktów mniej pewna, niż udowodnienie, jednakże, co wynika choćby z brzmienia słowa "uprawdopodobnić", twierdzenie strony nie może być całkowicie gołosłowne [tak: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008r. sygn. akt I FZ 477/08, dostępne pod adresem www.orzeczenia.gov.pl]. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjęto, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 712/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym to strona winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy będące przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W doktrynie prawa przyjmuje się, że sąd oceniając wystąpienie tej przesłanki, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz LexisNexis, Warszawa 2006, str. 226 i n.). Przykładowo o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej można mówić wówczas, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Zatem przy ocenie zachowania strony jako niezawinionego sąd powinien brać pod uwagę te okoliczności, na które strona nie miała jakiegokolwiek wpływu, czyli takie, które były od niej niezależne, a przeszkodziły jej w dokonaniu czynności procesowej w wyznaczonym przez sąd lub przepisy prawa terminie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy trzeba stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na to, że uchybił terminowi do uiszczenia wpisu sądowego bez swojej winy. Do pisma zawierającego wniosek o przywrócenie terminu skarżący nie dołączył jakichkolwiek dowodów które mogłyby uprawdopodabniać jego twierdzenia o tym, że na skutek wypadku żony został zmuszony do wyjazdu do B. a tym samym nie był w stanie wywiązać się z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni. Co więcej z argumentacji przedstawionej we wniosku o przywrócenie terminu nie można wyprowadzić wniosku, że skarżący był pozbawiony możliwości posłużenia się inną osobą celem uiszczenia wpisu od skargi. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Sąd wydając niniejsze postanowienie zdaje sobie sprawę z wagi prawa jednostki do sądu, jednak instytucja przywrócenia terminu ma jak wskazano powyżej charakter wyjątkowy, co przekłada się w tym, że na stronę nałożony został obowiązek uprawdopodobnienia twierdzeń które uzasadniają jej żądanie. W ocenie Sądu zadość wymogom uprawdopodobnienia nie czyni samo wskazanie przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności niepopartych jakimikolwiek dowodami. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.