I SA/Po 802/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-01-17
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, w tym brak stałych dochodów i posiadanie jedynie niewielkich środków uzyskanych z prac dorywczych, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący PS wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, ale złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazał na brak stałych dochodów, posiadanie jedynie niewielkich środków z prac dorywczych oraz trudną sytuację materialną swoją i matki, z którą mieszka.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego doradcę podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku PS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2001 i 2002r. oraz w podatku dochodowym uzyskanych z tytułu sprzedaży papierów wartościowych za 2004 i 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.
PS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...].
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł.
PS złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. [...], nie posiada domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Podał, że jego matka posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki M, rok prod. [...], bez badań technicznych, o wartości ok. [...] zł. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. Matka wnioskodawcy otrzymuje emeryturę w wysokości ok. [...] zł brutto. Skarżący podał, że ma użyczony w mieszkaniu matki [...] pokój. Oświadczył, że szuka pracy i nie ma dochodu.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada zeznań podatkowych za [...], gdyż nie uzyskał w tym czasie żadnego dochodu. Podał, że nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych i nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, gdyż ma zawieszoną działalność gospodarczą. Nie chce jej likwidować, ponieważ wielu potencjalnych pracodawców oczekuje, żeby pracownik miał własną działalność gospodarczą. Podał, że właśnie w ten sposób otrzymał pracę w jednym z biur nieruchomości. Jednak gdy nie otrzymał wynagrodzenia złożył pozew do Sądu Rejonowego (sygn. akt [...]). Skarżący nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie posiada żadnych środków na rachunkach, kontach, ani kart kredytowych. W [...] podjął pracę dorywczą, jednorazową przy rozładunku materiałów budowlanych za [...] zł. Również [...] przy pracy porządkowej zarobił ok. [...] zł. Wskazał, że w.w dochody przeznaczył na zakup artykułów spożywczych. Podał, że otrzymuje jedzenie od rodziny. Z emerytury matki ponoszone są następujące koszty: [...]. Skarżący oświadczył, że jego matka poza dochodami z tytułu emerytury nie uzyskuje innych dochodów.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę udzielenia jemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło