I SA/Po 810/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-28

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i mieć ustanowionego doradcę podatkowego w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadnieniem jest jego trudna sytuacja materialna (brak dochodów, brak oszczędności i majątku, utrzymywanie się z wynagrodzenia córki) oraz zdrowotna (choroba, długotrwałe zwolnienie lekarskie, oczekiwanie na operację). Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową (brak dochodów, utrzymywanie się z wynagrodzenia córki) oraz problemy zdrowotne (choroba, oczekiwanie na operację).
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku JG o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. JG pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. Skarżący złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do podpisania formularza. Skarżący w odpowiedzi załączył podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podał, że z uwagi na trudną sytuację finansową nie ma możliwości zapłacenia kosztów sądowych oraz opłacenia kosztów pełnomocnika z wyboru. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córkami, z synem i z wnuczką. Posiada dom o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje bez pracy i nie przysługuje jemu prawo do zasiłku. Dochody uzyskuje jego najstarsza córka w łącznej kwocie [...] z tytułu umowy o pracę oraz zasiłku na dziecko. Pismem z dnia [...] skarżący oświadczył, że aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim i jest przygotowywany do operacji wymiany zastawki serca. Do pisma załączył kserokopię karty informacyjnej z leczenia szpitalnego oraz zwolnienia lekarskiego wystawionego na okres [...] Kolejnym pismem z dnia [...] przedłożył kserokopię zwolnienia lekarskiego wystawionego na okres [...]. Na podstawie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę udzielenia jemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wnioskodawca choruje na [...], od dłuższego czasu przebywa na zwolnieniu lekarskim i czeka na operację. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący i jego rodzina utrzymują się z wynagrodzenia za pracę, które otrzymuje jego najstarsza córka oraz z zasiłku. Wnioskodawca nie posiada żadnych dochodów, oszczędności oraz majątku, z którego mógłby opłacić koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło