I SA/Po 815/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do sierpnia 2007 r. oraz za koszty postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić wstrzymania wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonania wskazanej w sentencji decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. W uzasadnieniu powyższego wniosku podniesiono, że strona otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł i nie posiada innych możliwości zarobkowania. Dochód ten wystarcza na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, a łączne wydatki skarżącej wynoszą około [...] zł. Strona podniosła, że w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zajęcia przez organ podatkowy jej rachunku bankowego, nie miałaby możliwości regulowania obowiązkowych opłat i koniecznych wydatków. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, zdaniem skarżącej, trudne do odwrócenia skutki, rzutujące na jej egzystencję i niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pogorszenie jej sytuacji finansowej. Jednocześnie skarżąca wyraziła obawy utraty dobrej opinii o swojej osobie, mimo podjęcia trudu zapewnienia miejsc pracy w społeczności lokalnej w ramach restrukturyzacji "X." S.A. Wskazane przez skarżącą okoliczności zostały poparte stosownymi dokumentami. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uznając wniosek za zasadny, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w P. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 101/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w jego ocenie Sąd I instancji, odwołał się do kwestii pozostających bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i oparł się na ogólnikowej argumentacji, nie badając wprost sytuacji przedstawionej we wniosku przez skarżącą. Jednocześnie stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd powinien wziąć pod uwagę takie kwestie jak niezbędność wydatków podanych przez skarżącą (tj. czy wszystkie wydatki w istocie służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych), częstotliwość ich opłacania (w tym w kontekście okresów, na które opiewają przedłożone rachunki, jak i dołączonego do odpowiedzi na zażalenie wyciągu z rachunku bankowego), czy obowiązek ich opłacania spoczywa na skarżącej – skoro nie wszystkie faktury wskazują skarżącą jako nabywcę, mimo powołania się przez nią na samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego. Sad I instancji powinien wziąć pod rozwagę, czy przy wspólnym zamieszkaniu ze współmałżonkiem, niezależnie od małżeńskiego ustroju majątkowego, zasadnym jest uznanie, ze tylko jeden ze współmałżonków (i to ten osiągające niższe dochody i wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne) ponosi całość opłat związanych, np. z utrzymaniem mieszkania. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r. wniosek oddalił. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że z faktu zajęcia rachunku bankowego nie można wywieść wprost wystąpienia takich skutków, jak również nie można wprost stwierdzić, że zajęcie to zagraża egzystencji i niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd wskazał, że skarżąca osiąga dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Ponadto, zdaniem Sądu, nie można było przyjąć wyliczenia miesięcznych kosztów utrzymania sporządzonych przez skarżącą we wniosku, choćby z tych przyczyn, że skarżąca nie uwzględniła, że niektóre opłaty uiszcza się w okresach dwumiesięcznych. Sąd podkreślił także, że mimo powoływania się przez skarżącą na samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, z wniosku nie wynika, że skarżąca zamieszkuje sama, zważywszy że nie wszystkie z przedstawionych faktur, które odnoszą się do kosztów związanych z eksploatacją mieszkania, wskazują ją jako nabywcę. Faktury za prąd i gaz są wystawione na nazwisko T. G. Te kwestie zostały przez skarżącą pominięte. W tym kontekście Sąd powołał się na treść art. 27 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r., nr 9, poz. 59 ze zm.) dalej zwanej jako "K.r.o", i stwierdził, że przy wspólnym zamieszkiwaniu ze współmałżonkiem, niezależnie od małżeńskiego ustroju majątkowego, nie można uznać że tylko jeden ze współmałżonków (i to ten wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne) ponosi całość opłat związanych np. z utrzymaniem mieszkania. Ponadto Sąd biorąc pod uwagę niezbędność wydatków podanych przez skarżącą, nie uznał wydatków na kurs języka angielskiego, za wydatki, które służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 361/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w jego ocenie Sąd I instancji mimo zawartych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 101/12, szczegółowych wskazań, co do dalszego postępowania, nie analizuje w wystarczający sposób złożonego przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i dołączonych do tego wniosku dokumentów. Sąd kasacyjny wskazał, że dopiero dogłębna analiza wniosku skarżącej i przedłożonych przez nią dokumentów umożliwi ocenę, czy w jej sytuacji, tj. przy dochodach i wydatkach, spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zabrakło przede wszystkim wyjaśnienia dlaczego poszczególne elementy dotyczące sytuacji materialnej skarżącej nie stanowią podstawy do uznania ich za spełniające przesłanki wynikające z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny wywód strony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Twierdzenia skarżącej powinny wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej, np. odpisach z zeznań rocznych podatkowych, wyciągach z konta bankowego, rachunkach zysków i strat. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, skarżąca, zdaniem Sądu, nie wykazała należytej inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia zajścia przesłanek wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. W szczególności stwierdzić należy, że z faktu zajęcia rachunku bankowego nie można wywieść wprost wystąpienia takich skutków, jak również nie można wprost stwierdzić, że zajęcie to zagraża egzystencji i niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca osiąga dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Przedstawione przez stronę wyliczenie miesięcznych kosztów utrzymania jest nierzetelne, choćby z tych przyczyn, że skarżąca nie uwzględniła, że niektóre opłaty uiszcza się w okresach dwumiesięcznych. Ponadto Sąd pragnie podkreślić, że mimo powoływania się przez skarżącą na samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, z wniosku nie wynika, że skarżąca zamieszkuje sama, zważywszy że nie wszystkie z przedstawionych faktur, które odnoszą się do kosztów związanych z eksploatacją mieszkania, wskazują ją jako nabywcę. Faktury za prąd i gaz są wystawione na nazwisko T. G. Te kwestie zostały przez skarżącą pominięte. Ponadto Sąd pragnie wskazać, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 K.r.o, małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 K.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej. Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że przy wspólnym zamieszkiwaniu ze współmałżonkiem, niezależnie od małżeńskiego ustroju majątkowego, nie można uznać że tylko jeden ze współmałżonków (i to wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne) ponosi całość opłat związanych np. z utrzymaniem mieszkania. Ponadto wskazać należy, że z załączonego do wniosku "Zestawienia głównych kosztów utrzymania" wynika, że strona ponosi miesięczne koszty w wysokości [...] zł. Powyższe zestawienie stanowi zatem, w ocenie Sądu, podstawę aby przyjąć, że skarżąca otrzymuje od kogoś (najprawdopodobniej męża) pomoc finansową, albowiem kwota wskazana przez skarżącą w zestawieniu przewyższa kwotę otrzymywanego przez skarżącą świadczenia emerytalnego. Sąd biorąc pod uwagę niezbędność wydatków podanych przez skarżącą, nie może także uznać wydatków na kurs języka angielskiego, za wydatki które służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Podobnie ma się rzecz z kosztami pomocy prawnej wycenionej na kwotę [...] zł. Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego stanowi wyjątek od zasady wykonania decyzji i tylko w wyjątkowych, uzasadnionych przez stronę sytuacjach może znaleźć zastosowanie. Na podstawie, zawartych we wniosku stwierdzeń dotyczących sytuacji skarżącej, a także z przedłożonych dokumentów, nie sposób uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie wskazać także wypada, że dochodzone od skarżącej świadczenie ma charakter pieniężny i podlega zwrotowi w sytuacji wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, co będzie prowadzić do bezpośredniego przywrócenia stanu poprzedniego. Nadto ewentualna egzekucja administracyjna nie pozbawi jej środków do życia, albowiem przepisy postępowania egzekucyjnego wprowadzają kwoty wolne od egzekucji. Ostatecznie przyjdzie zauważyć, że skarżąca może skorzystać z przysługującego jej prawa do zwrócenia się do organu z wnioskiem o rozłożenie wymaganej kwoty na raty lub odroczenie terminu jej płatności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.