I SA/Po 82/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...], [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za kwiecień i czerwiec 2009 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2009 r. oraz podatek towarów i usług do zapłaty za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. W skardze zamieściła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2014 r. nadał postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. rygor natychmiastowej wykonalności w części dotyczącej określonego podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. reprezentujący skarżącą adwokat wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z konieczności uiszczenia wpisu od skargi. W wyniku rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2016 r. oddalającego wniosek, Sąd postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Po 82/16 zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien jednak uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a. [por.: postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 211/11, oraz postanowienie NSA z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt II FZ 1378/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że do skargi strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazujących na jej sytuację materialną. Sam wniosek jest nie wystarczający do stwierdzenia, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji może dojść do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest dokonanie samodzielnej oceny, czy w świetle całokształtu okoliczności wynikających z akt sprawy w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się dla skarżącego z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie odpowiednie odczytanie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając taki wniosek, wojewódzki sąd administracyjny nie może pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II FZ 330/11, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Dokonując oceny wniosku skarżącej nie można tracić z pola widzenia, że skarżącemu zostało przyznane na mocy postanowienia Sądu z dnia 21 czerwca 2016 r. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Z poczynionych we wskazanym postanowieniu ustaleń wynika, że skarżąca spółka od sierpnia 2015 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie zostały w tym czasie przeprowadzone żadne transakcje. Spółka nie posiada żadnych środków w kasie i na rachunkach bankowych. Spółka nie posiada też żadnych środków trwałych. Wszystkie egzekucje komornicze zostały umorzone z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. W 2014 r. spółka odnotowała stratę w kwocie [...] zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała brak majątku i środków trwałych, strata [...] zł, stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku prowadzonego przez [...] wynosił [...] zł. Także analiza sytuacji materialnej wspólników spółki i ich rodzin pozwalała stwierdzić, iż wniosek skarżącej o przyznane prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych był zasadny. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.