I SA/Po 871/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-01-15

Skład orzekający: Dominik Mączyński, Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość, jeśli istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane?
Ratio decidendi
Wydanie decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego przed terminem płatności jest dopuszczalne, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Przesłanki wskazane w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej (trwałe nieuiszczanie zobowiązań lub zbywanie majątku) są przykładowe, a organ może powołać się na inne okoliczności, takie jak trudna sytuacja finansowa podatnika, nierzetelne rozliczenia podatkowe czy działania utrudniające egzekucję.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. skarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu i zabezpieczeniu na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2016 r. Organ I instancji stwierdził, że faktury dotyczące nabycia materiałów budowlanych i usług budowlanych dokumentują transakcje, które nie miały miejsca, co potwierdziły firmy widniejące jako wystawcy faktur. Prokurent spółki wskazał na pośrednika w transakcjach, który zmarł i nigdy nie prowadził działalności gospodarczej. Organy uznały, że istnieją podstawy do zabezpieczenia zobowiązania ze względu na uzasadnioną obawę jego niewykonania, wynikającą z nierzetelności faktur, niskich dochodów spółki w stosunku do potencjalnego zobowiązania oraz rozporządzenia majątkiem przez spółkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2016 r. wraz z odsetkami oddala skargę 1.1. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], określił i zabezpieczył na majątku spółki [...]. z siedzibą w [...] (dalej: skarżącej), przybliżone kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za: III kwartał 2016 r. w kwocie [...]zł i IV kwartał 2016 r. w kwocie [...]zł a także kwoty odsetek z tytułu przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za dzień [...] maja 2018 r. za: III kwartał 2016 r. w kwocie [...]zł i IV kwartał 2016 r. w kwocie [...]zł, w celu dokonania zabezpieczenia na majątku skarżącej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. 1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku prowadzonej u skarżącej kontroli obejmującej podatek od towarów i usług za III i IV kwartał 2016 r., stwierdzono, że faktury VAT wymienione w decyzji, znajdujące się w dowodach księgowych skarżącej, na wartość netto [...] zł oraz wartość podatku naliczonego [...] zł, dokumentujące nabycie materiałów budowlanych oraz usług budowlanych, dotyczą transakcji, które nie miały miejsca. Informacje takie organ uzyskał w odpowiedzi na zapytanie skierowane do firm, które widnieją jako wystawcy tych faktur. Firmy te wyjaśniły, że nigdy nie miały żadnych kontaktów ze skarżącą oraz nie prowadziły działalności gospodarczej w zakresie handlu materiałami budowlanymi. Są to firmy wykonujące usługi budowlane, remontowe, instalacyjne, nadzory budowlane, kierowanie robotami budowlanymi, opinie techniczne, projekty budowlane. Osoby widniejące jako wystawcy zakwestionowanych faktur zeznały, że - nie zwierały żadnych transakcji ze skarżącą, - nie wystawiały na jej rzecz faktur, w tym również faktur znajdujących się w dowodach księgowych skarżącej, których kserokopie zostały okazane poszczególnym świadkom podczas przesłuchań, - nie otrzymywały od skarżącej żadnych należności, - nie kupowały materiałów wymienionych w fakturach. Organ zauważył także, że faktury wystawiane przez firmy widniejące jako wystawcy faktur posiadały inną szatę graficzną niż te, które zostały zaewidencjonowane przez skarżącą, szczegółowo opisując zaistniałe różnice. 1.3. W decyzji organu I instancji wskazano, że prezes zarządu skarżącej – [...] nie wyraziła zgody na przesłuchanie w charakterze strony, natomiast prokurent skarżącej – [...], złożył ustne i pisemne zeznania, w których podał, że kontakty ze wszystkimi firmami zostały nawiązane za pośrednictwem [...] zam. w [...], handlowca, który pośredniczył w sprzedaży różnych towarów pomiędzy różnymi firmami (świadek podał jego numer telefonu). Kontakt z [...] świadek nawiązał podczas pobytu w [...] w 2014 i 2015 roku, latem. Bezpośrednio z firmami nie miał kontaktu. [...] twierdził, że ma działalność gospodarczą i pośredniczy w sprzedaży towarów za prowizję od dostawców. Z [...] skarżąca nie miała zawartej żadnej umowy o współpracę, [...] kontaktował się z nim telefonicznie lub za pomocą komunikatora [...], a poza [...] nikt ze skarżącej spółki nie kontaktował się z tym pośrednikiem. Świadek nie kontaktował się bezpośrednio z firmami ponieważ [...] zastrzegł sobie kontakty z tymi firmami jako ich przedstawiciel. Nikt ze skarżącej spółki nie sprawdzał wiarygodności [...], czy rzeczywiście prowadzi działalność i czy współpracuje z firmami, ponieważ on twierdził, że wtedy warunki dostawy się zmienią. Dostawcy byli sprawdzani w Internecie, co to jest za firma, czy faktycznie istnieje. Nie pamięta, czy sprawdzał firmy na stronie Ministerstwa Finansów. Nie sprawdzał dokumentów rejestracyjnych tych firm, takie dokumenty nie były mu okazywane przez [...], nie sprawdzał też dokumentów rejestracyjnych. Towar był kupowany pod konkretne zamówienie od klienta tj. [...]. Transportem i dostawą towaru zajmował się [...], towary były dostarczane do [...] bezpośrednio na budowę w [...] pod [...] albo do magazynów [...] w [...] na ul. [...] albo na ul. [...]. [...] oświadczył, że osobiście przekazywał każdorazowo [...] gotówkę za dostawy towarów, a [...] informował go osobiście lub telefonicznie, że towar został dostarczony. Gotówkę przekazywał osobiście najczęściej na budowie w [...] i na magazynach [...] w R. A. oraz kierowcom przywożącym towar, lecz nie jest w stanie wskazać, które towary były przewożone do [...], a które rozładowane były w [...]. Nie potrafił wskazać dowodów KW podpisanych przez Pana [...]. 1.4. Świadek wskazał także, że usługi wymienione w fakturach dwóch firm dotyczące formatowania, sztaplowania oraz transportu płyt do magazynu w [...] były wykonywane w każdym przypadku w [...] w wynajętym magazynie przy ul. [...]. W obu przypadkach pracownicy tych dwóch firm przywozili maszynę do formatowania i 4 do 6 osób z [...] wykonywało usługi na miejscu. Wszystko co było związane z tymi usługami załatwiał [...]. Kolejną usługą tj. budową wiaty stalowej z pokryciem z blachy trapezowej w [...] na ul. [...] dla skarżącej zajmował się również [...]. Żadna z wymienionych usług nie była nadzorowana przez skarżącą. 1.5. Organ zaznaczył, że [...] nie wskazał innych danych dotyczących [...], a na podstawie danych znajdujących się w systemach informatycznych ustalono, że osoba ta zmarła [...] sierpnia 2017 r., a z danych historycznych wynika, że nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej. 1.6. Organ, stwierdzając, że czynności wynikające z zakwestionowanych faktur nie zostały dokonane, określił przybliżoną kwotę zobowiązania skarżącej w podatku od towarów i usług, odejmując od wartości podatku należnego, podatek naliczony do odliczenia umniejszony o kwotę podatku wynikającą z zakwestionowanych faktur. Organ zaznaczył jednocześnie, że prowadząc postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia musi jedynie uprawdopodobnić, że istnieje zaległość określona w sposób przybliżony, nie przesądzając o ostatecznej wysokości tego zobowiązania. 1.7. W ocenie organu, poczynione ustalenia podważają domniemanie rzetelności strony jako podatnika i jako takie dają podstawę do przyjęcia, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań, które zostaną określone w przyszłości stosowną decyzją wymiarową, a tym samym zaistniała przesłanka do wydania decyzji zabezpieczającej. W przypadku bowiem zobowiązań uznawanych za powstające "z mocy prawa", a do takich należy zobowiązanie z tytułu podatku VAT, podatnik zobowiązany jest obliczyć i wskazać w deklaracji prawidłową wysokość zobowiązania. Zgodnie bowiem z przepisem art. 21 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm., dalej: o.p.), jeżeli przepisy prawa nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 o.p., podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem "do zapłaty". Jeżeli zobowiązanie jest w ten sposób wyznaczone to przyjmuje się, że jest ono "do zapłaty" i złożenie deklaracji jest zakończeniem procedury wymiarowej. Na mocy art. 21 § 2 o.p., z deklaracji składanej w tym trybie wynika, że podatnik jest obowiązany do zapłaty wynikającej z takiej deklaracji należności podatkowej. Deklaracja taka jest zarazem samozobowiązaniem się podatnika do zapłaty podatku, ale i zgodą na jego egzekucję. Deklaracja jest bowiem podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego. Zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kw. 2016 r. powstające z mocy prawa, którego termin płatności upłynął przekształciło się w zaległość podatkową. Zatem już w momencie wydawania decyzji o zabezpieczeniu było to zobowiązanie, które nie zostało wykonane w terminie. Ta okoliczność, zdaniem organu, sama w sobie może rodzić uzasadnione obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. 1.8. Nadto, w ocenie organu, uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, wynika także z relatywnie niskich dochodów skarżącej w stosunku do przyszłego zobowiązania. Dodatkowo, organ zauważył, że po wszczęciu postępowania kontrolnego skarżąca wniosła nieruchomość objętą księgą wieczystą KW nr [...] do innej spółki, w której posiada całość udziałów pokrytych wymienioną nieruchomością. 2.1. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia. 2.2. Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu organu naruszenie art. 33 § 1 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu zabezpieczenia pomimo braku obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane a także pomimo braku przesłanki trwałego zaniechania uiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym oraz innych przesłanek stanowiących podstawę dokonania zabezpieczenia. 3.1. Dyrektor Izby Skarbowej w [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. 3.2. Organ II instancji wskazał, że określony w decyzji organu podatkowego I instancji sposób wyliczenia przewidywanego zobowiązania podatkowego jest prawidłowy i daje możliwość kontrolowanemu zweryfikowania sposobu obliczenia kwot przewidywanego zobowiązania podatkowego. 3.3. Zdaniem organu odwoławczego, ustalenia kontroli podważają domniemanie rzetelności strony jako podatnika i jako takie dają już podstawę do przyjęcia, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania, które zostanie określone w przyszłości stosowną decyzją wymiarową, a tym samym, że zaistniała przesłanka do wydania decyzji zabezpieczającej. W ocenie organu II instancji, w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że w rozpoznawanym przypadku zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 33 o.p., uzasadniające dokonanie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Pogląd organu znajduje odzwierciedlenie w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych przedstawionych w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt zgromadzonych przez organ podatkowy pierwszej instancji, wynika, że skarżąca nie posiada ruchomości ani nieruchomości a jedynym majątkiem skarżącej jest 100 % udziałów w spółce [...] w organizacji z/s w [...]. Wartość udziałów, według wydruku środków trwałych i Oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być zbywalne przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (ORD-HZ), wynosi [...] zł. Organ zwrócił jednak uwagę, że mimo wskazania wartości udziałów w spółce, to ich rzeczywista wartość może być inna, gdyż spółka jest dopiero w organizacji oraz nie wiadomo jakie zyski/straty będzie ona przynosić co będzie miało wpływ na wartość udziałów. W związku z powyższym nie można stwierdzić, jaką rzeczywistą wartość mają udziały w tej spółce. 4.1. Pełnomocnik skarżącej, pismem z dnia [...] września 2018 roku, wniósł skargę na decyzję organu II instancji, zarzucając jej (analogicznie jak w odwołaniu) naruszenie art. 33 § 1 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu zabezpieczenia pomimo braku obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane a także pomimo braku przesłanki trwałego zaniechania uiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym oraz innych przesłanek stanowiących podstawę dokonania zabezpieczenia. 4.2. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. 4.3. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu sytuacja majątkowa skarżącej była dobra. Posiada ona znaczący majątek chociażby prawa majątkowe w postaci udziałów w innych spółkach kapitałowych, które aktywnie prowadzą działalność gospodarczą. Wartość posiadanego przez skarżącą majątku znacznie przekracza wysokość wymagalnych zobowiązań o charakterze zarówno publicznoprawnym jak i cywilnoprawnym. Skarżąca wskazała również, że nie istnieje obawa, że nie wykona dobrowolnie zobowiązania podatkowego lub też, że nie będzie możliwe jego wykonanie w drodze egzekucji. Nawet znaczna wysokość zobowiązania podatkowego nie uzasadnia dokonania zabezpieczenia w całkowitym oderwaniu od sytuacji majątkowej i gospodarczej podatnika. Skarżąca wskazuje, że przedsięwzięcie jednej z czynności przewidzianych w art. 164 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm., dalej: p.e.a.) powoduje zaistnienie przesłanek z art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344 z późn. zm., dalej: p.u.). To z kolei powoduje otwarcie terminu, o którym mowa w art, 21 p.u., a w razie zaspokojenia wierzytelności w tym trybie nastąpi z uwzględnieniem art. 342 p.u. oraz art. 345 p.u. Tym samym wydanie zaskarżonej decyzji oraz zarządzenie zabezpieczenia na jej podstawie może zmniejszyć prawdopodobieństwo uzyskania przez wierzyciela określonej w przybliżeniu wysokości zobowiązania podatkowego. 4.4. Skarżąca wskazała również, że w toku kontroli podatkowej nie zgromadzono dowodów pozwalających na stwierdzenie, że skarżąca trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym a swoje twierdzenia w tym zakresie organ opiera wyłącznie o dowody w postaci decyzji oraz protokołów wydanych i sporządzonych w postępowaniach prowadzonych wobec innych podmiotów. 5.1. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...], pismem z dnia [...] października 2018 roku, ustosunkował się do wniesionej skargi, wnosząc o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, zwracając dodatkowo uwagę, że nieruchomość wniesiona przez skarżącą do spółki [...] obciążona jest hipoteką przymusową na rzecz [...] w następujących kwotach: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł oraz hipoteką umowną na rzecz [...] z siedzibą w [...] w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7.1. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio. Na mocy art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji: 1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; 2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; 3) określającej wysokość zwrotu podatku. Na podstawie art. 33 § 3 Ordynacji podatkowej w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. Natomiast art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu: 1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1; 2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. 7.2. Z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika, że główną przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego w trybie przepisów art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Wprawdzie przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia "uzasadnionej obawy", jednakże ustawodawca przykładowo wskazał dwie okoliczności, które mogą taką obawę uzasadniać, a mianowicie gdy "podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". W takiej sytuacji uzasadniony wydaje się pogląd, w myśl którego organ podatkowy nie będzie musiał wykazywać związku między zaistnieniem powyższych zdarzeń, a wystąpieniem obawy niewykonania zobowiązania. Wystarczy, że wykaże, iż mają miejsce zdarzenia wskazane w tym przepisie. 7.3. Analizując przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, nie można jednak nie dostrzec, że przesłanki wymienione w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej stanowią jedynie przykładowe okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o zabezpieczeniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2016 r., I FSK 756/15 – wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma zatem przeszkód, aby organ podatkowy mógł wskazać także na inne okoliczności uzasadniające istnienie obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Przykładowo, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r., I SA/Gd 1011/11 (wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że z uzasadnioną obawą niewykonania zobowiązania podatkowego mamy między innymi do czynienia w razie trudnej sytuacji finansowej podmiotu zobowiązanego, ewentualnie w przypadku działań skierowanych na wyzbywanie się majątku. Ponadto, WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 2 lutego 2008 r., I SA/Gl 432/09 (wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że w sytuacji, gdy już istniejące zaległości wraz z odsetkami za zwłokę stanowią znaczną wysokość w porównaniu z dochodami wykazanymi w deklaracjach podatkowych za poszczególne lata podatkowe, a strona nie podejmuje działań, by te zobowiązania regulować uzasadnione jest podjęcie decyzji o dokonaniu zabezpieczenia. Także w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że obawę niewykonania zobowiązania uzasadnia wysokość nieuregulowanego zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz fakt, że podatnik dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług w sposób nierzetelny, bowiem wystawione faktury VAT nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2017 r., I FSK 1980/16 - wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). 7.4. Należy także wyjaśnić, że w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia należności podatkowych nie prowadzi się klasycznego postępowania dowodowego. Organy mogą wykazywać ziszczenie się przesłanek ustawowych zabezpieczenia przy użyciu wszelkich dostępnych i możliwych środków, a także w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne uprawdopodobniające możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego. Ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku, pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Ocena dokonana przez organ powinna być uprawdopodobniona w sposób jasny i czytelny dla podatnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2016 r., I FSK 349/15 oraz dnia 10 listopada 2015 r., II FSK 2725/13 - wyroki dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). 8.1. Odnosząc powyższe wyjaśnienia do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli, stwierdzić należy, że zaistniały przesłanki zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego wskazane w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Z ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania – uznanych przez sąd rozpoznający sprawę za prawidłowe – wynika, że w prowadzonej u skarżącej kontroli obejmującej podatek od towarów i usług za III i IV kwartał 2016 r., stwierdzono, że faktury VAT wymienione w decyzji, znajdujące się w dowodach księgowych skarżącej, na wartość netto [...] zł oraz wartość podatku naliczonego [...] zł, dokumentujące nabycie materiałów budowlanych oraz usług budowlanych, dotyczą transakcji, które w ocenie organu nie miały miejsca. Jak ustalono, osoby widniejące jako wystawcy zakwestionowanych faktur zeznały, że nie zawierały żadnych transakcji ze skarżącą, nie wystawiały na jej rzecz faktur, nie otrzymywały od skarżącej żadnych należności i nie kupowały materiałów wymienionych w fakturach. Z zeznań prokurenta skarżącej - [...], wynika natomiast, ze kontakty z wystawcami faktur zostały nawiązane za pośrednictwem [...]. Prokurent nie miał bezpośredniego kontaktu z tymi podmiotami. Z [...] skarżąca nie miała zawartej żadnej umowy o współpracę. Nikt ze skarżącej spółki nie sprawdzał wiarygodności [...]. [...] osobiście przekazywał każdorazowo [...] gotówkę za dostawy towarów. Na podstawie danych znajdujących się w systemach informatycznych ustalono, że [...] zmarł [...] sierpnia 2017 r., a z danych historycznych wynika, że nigdy nie prowadził działalności gospodarczej. 8.2. Ponadto organy ustaliły, że skarżąca nie posiada ruchomości ani nieruchomości, a jedynym majątkiem tej spółki jest 100 % udziałów w spółce [...] w organizacji z/s w [...]. Spółka ta została utworzona na mocy umowy spółki zawartej w formie aktu notarialnego [...] stycznia 2018 r. Tego samego dnia do spółki tej skarżąca, w wykonaniu zobowiązania do wniesienia wkładu niepieniężnego, przeniosła prawo do użytkowania wieczystego i własność budynków stanowiących odrębną nieruchomość. Wartość udziałów, według wydruku środków trwałych i Oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być zbywalne przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (ORD-HZ), wynosi [...] zł. Organ zwrócił jednak uwagę, że nieruchomość wniesiona przez skarżącą do spółki [...] obciążona jest hipoteką przymusową na rzecz [...] w następujących kwotach: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł oraz hipoteką umowną na rzecz [...] siedzibą w [...] w wysokości [...] zł. 8.3. Z ustaleń organów wynika także, że skarżąca w 2016 r. osiągnęła zysk netto w wysokości [...] zł, a w złożonym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 2017 r. skarżąca wykazała dochód w kwocie [...]zł. 9.1. W świetle przedstawionych okoliczności prawidłowo uznano w zaskarżonej decyzji, że wysoka kwota przewidywanego zobowiązania podatkowego w wysokości [...] oraz kwota odsetek z tytułu przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych na dzień [...] maja 2018 r. w wysokości [...] zł w relacji do dochodu uzyskiwanego przez skarżącą w latach poprzednich oraz brak majątku spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie potencjalnych zobowiązań podatkowych daje podstawę do uznania, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Zaistniała zatem, określona w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, przesłanka dokonania zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. 9.2. Należy bowiem zauważyć, że wysokość potencjalnych zobowiązań podatkowych stanowi wartość niemal pięciokrotnie przewyższającą wartość rocznego dochodu spółki za 2017 r. i niemal dziesięciokrotnie przewyższającą zysk skarżącej osiągnięty w 2016 r. Skarżąca nie dysponuje także żadnym majątkiem, z którego potencjalne zobowiązania mogłoby zostać wykonane. Dodatkowo należy zauważyć, że skarżąca już w 2018 r. dokonała rozporządzenia swoim majątkiem w taki sposób, że w wykonaniu zobowiązania do wniesienia wkładu niepieniężnego, przeniosła prawo do użytkowania wieczystego i własność budynków stanowiących odrębną nieruchomość do spółki, w której posiada 100% udziałów, co może utrudnić lub udaremnić egzekucję z jej majątku. Tym samy zaistniała jedna z przykładowo wymienionych okoliczności uzasadniających zaistnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. 10.1. W rezultacie nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty. 10.2 W szczególności nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu zabezpieczenia pomimo braku obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Odnosząc się do argumentacji skargi, należy podkreślić, że nie można się zgodzić ze skarżącą, że jej sytuacja majątkowa na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu była dobra. Z opisanych powyżej okoliczności, znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy, wynika, że skarżąca nie posiadała żadnych nieruchomości ani praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczy ruchomych oraz zbywalnych praw majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego, z wyjątkiem 100 % udziałów w innej spółce. Należy jednak zaznaczyć, że wniesiona do tej spółki przez skarżącą nieruchomość w wykonaniu zobowiązania do wniesienia wkładu niepieniężnego obciążona jest hipotekami przymusowymi oraz hipoteką umowną, których łączna wartość znacznie przekracza deklarowaną wartość udziałów w spółce. Nie można zatem w tej sytuacji zgodzić się z Autorem skargi, że skarżąca posiada znaczący majątek, zwłaszcza w kontekście możliwości wykorzystania tego majątku w celu wykonania zobowiązań podatkowych. Dodatkowo należy zauważyć, że ewentualne opisane w skardze konsekwencje dokonania zabezpieczenia nie stanowią przesłanki zastosowania art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej i nie mogą być brane pod uwagę przez organ wydający zaskarżoną decyzję. 10.3. Nie jest również zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu zabezpieczenia pomimo braku przesłanki trwałego zaniechania uiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym oraz innych przesłanek stanowiących podstawę dokonania zabezpieczenia. Odnosząc się do argumentacji skargi, należy raz jeszcze wskazać, że przesłanki wymienione w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej stanowią jedynie przykładowe okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o zabezpieczeniu. Nie ma zatem przeszkód, aby organ podatkowy mógł wskazać także na inne okoliczności uzasadniające istnienie obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Sam fakt, że organ nie stwierdził, by skarżąca trwale nie uiszczała wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, nie sprzeciwia się wydaniu decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych. W rezultacie wykazanie, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane nie wymaga stwierdzenia, że skarżąca trwale nie uiszczała wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. 11. Podsumowując, należy stwierdzić, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom i jej argumentacji zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego nie ma podstaw do jej uchylenia. W ocenie Sądu, organy wykazały, że w sprawie poddanej sądowej kontroli zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Spełniona została przesłanka zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Prawidłowo wskazały organy podatkowe, że dochód skarżącej jest niewielki w relacji do wysokości potencjalnych zobowiązań podatkowych. Skarżąca nie posiada także majątku, z którego możliwe byłoby wykonanie potencjalnych zobowiązań podatkowych. Ponadto skarżąca dokonała rozporządzenia jedynym składnikiem majątku trwałego w postaci nieruchomości, która została przeniesiona do spółki zależnej, co może utrudnić lub udaremnić egzekucję. 12. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło