I SA/Po 898/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MP o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący MP, reprezentowany przez RP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do złożenia wniosku o prawo pomocy na załączonym urzędowym formularzu. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osoba chorą, otrzymuje zasiłek rentowy z KRUS w wysokości [...] miesięcznie, przy czym z w.w kwoty nie może się utrzymać. Jest osoba samotną i nie ma kto mu pomagać. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Podał, że jest zadłużony i pożycza pieniądze na życie i leczenie. Na podstawie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę udzielenia jemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Jednocześnie zauważa się, że skarżący wniósł o ustanowienie radcy prawnego i o ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do podania czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego czy adwokata. Skarżący nie udzielił odpowiedzi. W tych okolicznościach oddalono wniosek o ustanowienie adwokata, gdyż ustanowienie radcy prawnego i adwokata są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.