I SA/Po 947/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ZT o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ZT na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości postanawia: oddalić wniosek. Skarżący ZT pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że razem z żoną jest współwłaścicielem działki o pow. [...], z której użyczyli synowi JT nieodpłatnie [...] do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z ojcem. Skarżący posiada dom, którego powierzchnia użytkowa wynosi [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...]. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący podał, że jego ojcu przysługuje prawo służebności mieszkania na połowie domu, natomiast skarżący i jego żona są współwłaścicielami domu i działki. Skarżący i jego żona nie uzyskują dochodów. Ojciec skarżącego natomiast otrzymuje emeryturę w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że w [...] zrezygnował z żoną z prowadzenia gospodarstwa ogrodniczego o pow. [...] pod osłonami z powodu niskiej opłacalności i zadłużenia w A w wysokości [...]. Zadłużenie spłaca jego syn. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada zeznania rocznego podatkowego za [...], gdyż je zagubił, przedłożył natomiast zeznanie roczne podatkowe za [...], z którego wynika, że z działów specjalnych produkcji rolnej uzyskał przychód w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...], samochód ciężarowy F, rok produkcji [...], wartość rynkowa [...]. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym na miesięczne utrzymanie przeznaczają [...] zł, przy czym [...]. Wnioskodawca podał, że w [...] razem z żoną zrezygnował z prowadzenia działalności ogrodniczej z powodu niskiej opłacalności i zwiększającego się zadłużenia. Obecnie utrzymuje ich syn JT i ponosi koszty utrzymania i spłaca raty kredytów zaciągniętych przez skarżącego. Skarżący oświadczył, że on i jego żona nie mają żadnych dochodów, nie posiadają również żadnych udziałów w spółkach z o.o. i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca oświadczył, że wobec niego i jego żony nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Skarżący i jego żona nie są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne, gdyż żona opłaca na swój wniosek składki w KRUS, przy czym w.w składki opłacać będzie jeszcze przez [...] lata, żeby osiągnąć [...] lat ciągłego opłacania w.w składek, co uprawni ją do emerytury z KRUS. Natomiast skarżący opłacał przez [...] lat składki KRUS i zrezygnował z ich płacenia, ponieważ z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego będzie uprawniony do emerytury. Wnioskodawca podał, że jego syn jest zameldowany w domu, w którym mieszka skarżący. Z informacji skarżącego wynika, że syn jest osobą stanu wolnego, od roku mieszka wspólnie ze swoją partnerką, z którą ma córkę, pod innym adresem. Skarżący nie wie jakie jego syn uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Syn wnioskodawcy posiada sklep o pow. [...] m2, samochód ciężarowy N, rok prod. [...], samochód ciężarowy C, rok prod. [...], samochód ciężarowy F, rok prod. [...], samochód ciężarowy V, rok prod. [...]. Na w.w samochody syn zaciągnął kredyty, które na bieżąco spłaca. Samochody te służą jemu do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący do pisma załączył zaświadczenie A z dnia [...], z którego wynika, że skarżący posiada w w.w banku rachunek bankowy. Z wyciągu z rachunku bankowego za okres [...] wynika, że saldo początkowe na tym rachunku wynosiło [...], w dniu [...] na ten rachunek wpłacono gotówką kwotę [...], w dniu [...] na ten rachunek z rachunku syna skarżącego przelano kwotę w wysokości [...], w dniu [...] z rachunku syna przelano kwotę w wysokości [...], w dniu [...] wpłacono na ten rachunek gotówką kwotę w wysokości [...], saldo końcowe na dzień [...] wynosiło [...]. Skarżący załączył również aneksy do umów kredytowych oraz harmonogramy spłat rat, z których wynika, że: 1. aneks nr [...] do umowy nr [...], zawartej w dniu [...] o kredyt obrotowy w rachunku bieżącym, zawarty w dniu [...], zgodnie z którym od dnia [...] kredyt zostanie przekwalifikowany na kredyt obrotowy w rachunku kredytowym na sfinansowanie bieżących potrzeb gospodarstwa na okres od dnia [...], raty płatne kwartalnie, pierwsza rata w wysokości [...] płatna dnia [...], a następne po [...] płatne kwartalnie, 2. aneks nr [...] do umowy nr [...], zawartej w dniu [...] o kredyt obrotowy w rachunku kredytowym, zawarty w dniu [...], z którego wynika, że kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu w następujących terminach i kwotach: raty po [...] płatne dnia [...], rata w wysokości [...] płatna dnia [...], a kolejne po [...] płatne kwartalnie, 3. aneks nr [...] do umowy nr [...], zawartej w dniu [...] o kredyt obrotowy w rachunku kredytowym, zawarty w dniu [...], zgodnie z którym kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty w następujących terminach i kwotach: pierwsza rata w wysokości [...] płatna dnia [...], a kolejne po [...] płatne kwartalnie. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem wniosek jego podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu zauważyć należy, że regulacja zawarta w powyższym przepisie stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. Zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. tak więc to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca powinien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z ojcem. Wnioskodawca i jego żona posiadają dom o powierzchni [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha, przy czym z nieruchomości tej użyczyli synowi nieodpłatnie grunt o pow. [...] ha. Syn na nieruchomości tej wybudował budynek usługowo-handlowy i prowadzi działalność gospodarczą. Skarżący poza domem i nieruchomością rolną posiada również samochód osobowy marki F, rok prod. [...] o wartości [...] zł i samochód ciężarowy F, rok prod. [...] o wartości [...], co wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów ubezpieczenia samochodów, zakupu paliwa i eksploatacji pojazdów, których skarżący nie podał. Skarżący do [...] prowadził działalność ogrodniczą, którą zlikwidował. Obecnie skarżący i jego żona nie uzyskują żadnych dochodów, ojciec skarżącego otrzymuje natomiast emeryturę w wysokości [...]. Skarżący i jego żona nie są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotni i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Żona skarżącego opłaca składki KRUS. Z oświadczeń skarżącego wynika, że w kosztach miesięcznego utrzymania, które określił na kwotę w wysokości [...], otrzymuje pomoc od syna. Syn ponadto spłaca zaległości skarżącego. Z załączonego przez wnioskodawcę wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu [...] wpłacono na ten rachunek gotówkę w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...], w dniu [...] przelano na ten rachunek z rachunku syna kwotę w wysokości [...], natomiast w dniu [...] w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że syn jest zameldowany u niego w domu, jednakże od roku mieszka pod innym adresem ze swoją partnerką i córeczką i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012r., poz. 788 ze zm.) rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie. Wnioskodawca w swoim oświadczeniu powoływał się na okoliczność, że to właśnie jego syn, któremu użyczył nieodpłatnie grunt o pow. [...], ponosi koszty związane z utrzymaniem skarżącego i jego żony i spłaca zaciągnięte przez niego kredyty. Uzasadnione zatem było zasięgnięcie informacji na temat sytuacji materialnej jego syna. Z udzielonych przez skarżącego wyjaśnień wynika, że syn posiada sklep i samochody ciężarowe i że ma zaciągnięte kredyty na zakup w.w pojazdów. Skarżący nie podał w jakiej wysokości syn ponosi koszty swojego, partnerki i córeczki miesięcznego utrzymania. Nie wiadomo w jakiej wysokości spłaca zaciągnięte na prowadzoną działalność gospodarczą kredyty. Nie wiadomo również w jakiej wysokości uzyskuje miesięczne dochody. Nie wiadomo zatem czy jest w stanie udzielić pomocy swojemu ojcu w poniesieniu kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] (wpis od skargi). Jednakże brak informacji w tym zakresie należy zinterpretować na niekorzyść skarżącego. Ponadto zauważyć należy, że w dniu [...] skarżący podpisał aneksy do [...] umów kredytowych zawartych z A. Z przedłożonych kserokopii aneksów wynika, że zostały zmienione postanowienia dotyczące terminów spłaty i wysokości rat. Oznacza to, że pomimo trudnej sytuacji, na którą powołuje się skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy, bank nie wypowiedział jemu umów kredytowych. W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek spłaty zobowiązań kredytowych nie stanowi przesłanki, która przesądza o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spłata kredytów nie uzasadnia twierdzenia, że są to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.