I SO/Po 2/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M S-O o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w celu złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sygn. akt [...] wydanego w sprawie ze skargi M S-O na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr BF/4117-10/07 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: 1. zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla wnioskodawczyni radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wpis sądowy od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynosi [...]. M S-O w związku z zamiarem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sygn. akt [...] złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie posiada środków na uiszczenie kosztów postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wskazała, że razem z mężem ma na utrzymaniu dwójkę dzieci uczących się w [...]. Podała, że ich sytuacja majątkowa jest bardzo trudna, gdyż [...]. jej małżonek stracił pracę, umowa została wypowiedziana przez pracodawcę i od [...] jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, przy czym nie przysługuje jemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni i jej rodziny jest jej wynagrodzenie w wysokości [...]. Wskazała, że gdyby nie pomoc rodziny oraz zasiłek rodzinny przyznany przez [...] nie byliby w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z synem i z córką. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawczyni otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy M S-O w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że ani ona, ani jej mąż nie posiadają rachunku bankowego. Podała, że koszty miesięcznego utrzymania po przeliczeniu średniej policzonej za ostatni rok wynoszą około [...], przy czym [...]. Wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają samochodów osobowych, nie uzyskują dodatkowych dochodów. Otrzymują zasiłek rodzinny w wysokości [...]. Mieszkanie, w którym mieszkają, wynajmuje mąż wnioskodawczyni. Kwota czynszu wraz z zaliczką na wodę, ścieki, wywóz śmieci, domofon i oświetlenie klatki schodowej wynosi [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że w chwili obecnej źródłem dochodu jest jej wynagrodzenie w wysokości pensji minimalnej, a w miesięcznym utrzymaniu pomaga im rodzina. Podała, że nie mają żadnych oszczędności, a sytuacja finansowa w jakiej się znajdują nie daje jej możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem. Wnioskodawczyni do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], z których wynika, że wnioskodawczyni w [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskała dochód w wysokości [...], małżonek w [...] nie osiągnął żadnych przychodów, w [...] wnioskodawczyni uzyskała dochód w wysokości [...], natomiast jej mąż w wysokości [...]. Załączyła również kserokopię decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dzieci w łącznej kwocie [...] miesięcznie przyznanego na okres [...] oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na rok szkolny [...] w wysokości po [...] jednorazowo na okres [...] oraz kserokopię decyzji Starosty z dnia [...] o uznaniu męża wnioskodawczyni za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z I OZ 468/11 z 06.07.2011r., I OZ 466/11 z 06.07.2011r., II OZ 504/11 z 28.06.2011r. publikowane w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że M S-O spełnia przesłankę udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto. Małżonek natomiast od [...] pozostaje bez pracy, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni otrzymuje na dzieci zasiłek rodzinny. Korzysta również z pomocy rodziny w kosztach związanych z miesięcznym utrzymaniem. Wnioskodawczyni, jej mąż i dzieci nie posiadają żadnego majątku, t.j. nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych oraz samochodów osobowych, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania w sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.