II SA/Po 1212/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2017 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 59 § 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej: "K.p.a."), po zapoznaniu się z odwołaniem J. D. z dnia 11 października 2017 r. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 7 sierpnia 2017 r. nr [...] (znak: [...]), wnoszącej sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, określonych we wniosku jako "ustawienie kontenera przenośnego" przy ul. [...] w P. (działka nr ewid.[...] ark. [...] obręb [...]) oraz wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 07 sierpnia 2017 r. nr [...] (znak: [...]) oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] (znak: [...]). Uzasadniając powyższe stanowisko wyjaśniono, że w dniu 07 sierpnia 2017 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję nr [...] wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez J. D. zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na "ustawieniu kontenera przenośnego" przy ul. [...] w P. (działka nr ewid.[...] ark. 3 obręb W.). Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W przedmiotowym piśmie wskazała, że dopiero w dniu 09 października 2017 r. zapoznała się z aktami sprawy prowadzonej przez organ I instancji i odebrała oryginał decyzji. Ponadto podniosła, że postanowienie wydane w toku prowadzonego postępowania zgłoszeniowego, jak również decyzja nie zostały jej skutecznie doręczone przez Pocztę [...] (brak awiza w skrzynce pocztowej). Następnie organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy organu I instancji decyzja nr [...] została wydana w dniu 07 sierpnia 2017 r. i nadana w placówce pocztowej (w dniu 9 sierpnia 2017 r. nr [...]). Z opisu dokonanego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazane są daty awizowania przesyłki: pierwsze awizo 10 sierpnia 2017 r. drugie awizo 18 sierpnia 2017 r. Informację wskazane na zwróconej przesyłce w dniu 28 sierpnia 2017 r. potwierdzone są również na stronie: emonitring.poczta-polska.pl. W dalszej kolejności organ przytoczył treść przepisów K.p.a. regulujących instytucję przywrócenia terminu podnosząc, że obowiązkiem Wojewody było w pierwszej kolejności zbadanie czy wnioskodawca dochował siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wbrew stanowisku skarżącej, przyczyna uchybienia terminu w niniejszej sprawie nie ustała w momencie, kiedy skarżąca zapoznała się z aktami administracyjnymi i treścią decyzji organu pierwszej instancji. Przyczyna ta ustała w momencie, kiedy skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji przez ten organ, (tj. zawiadomienie z dnia 01 września 2017 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęciu postępowania). Organ odwoławczy stwierdził, iż wniosek J. D. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 07 sierpnia 2017 r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem po pierwsze nie dochowała ona siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a., jak również nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Za okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu nie można uznać ogólnikowych informacji dotyczących zgłoszenia w imprezie turystycznej w terminie od 29 czerwca – 10 lipca 2017 r. jak również złożenia skargi do operatora pocztowego w sprawie awizowania przesyłki z uwagi na usytuowanie skrzynek jak również notoryczne ich okradanie i dewastowanie. W skardze na powyższe postanowienie wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. D. podtrzymała swoje stanowisko, wskazując dodatkowo, że o treści decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 09 października 2017 r., kiedy udostępniono jej akta sprawy toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem skargi jest postanowienie, który odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 07 sierpnia 2017 r. oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 07 sierpnia 2017 r. Stosownie do treści art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 powyższego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do postanowień art. 59 § 2 K.p.a. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Wykładnia powyższych przepisów, prowadzi do wniosku, że organ rozpatrujący podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powinien termin ten stronie przywrócić, gdy uprawdopodobni ona brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, który wniosła rzecz jasna, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożonym w terminie 7 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej dokonanie uchybionej czynności. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd nie podziela stanowiska Wojewody, co do upływu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jak wynika z akt sprawy oraz oświadczeń skarżącej przyjąć należało, że o treści decyzji Prezydenta Miasta P. dowiedziała się w dniu 09 października 2017 r., kiedy udostępniono jej akta sprawy toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Tym samym, o ile w niniejszym przypadku spełnione zostały dwie ze wskazanych wyżej przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to sporną pozostała kwestia uprawdopodobnienia przez skarżącą braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, którą chciała zakwestionować. W powyższym zakresie wskazać należy, że uprawdopodobnienie znaczy tyle, że wnoszący o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma jedynie stworzyć w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 135). Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi przy tym istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności procesowej. Patrząc pod tym kątem na argumenty skarżącej stwierdzić należało, że wymagają one starannej oceny. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (zob. w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1459/09, Baza nSA). Skoro art. 58 § 1 K.p.a. jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu określa brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, ze jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05, Baza NSA). Przywrócenie terminu jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/11, Baza NSA). W realiach przedmiotowej sprawy problemem pozostaje, czy skarżącej istotnie dwukrotnie awizowano decyzję organ I instancji. Wojewoda przyjął bowiem, że skoro z opisu dokonanego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazane są daty awizowania przesyłki: pierwsze awizo 10 sierpnia 2017 r. drugie awizo 18 sierpnia 2017 r., to przyjąć należało, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta P.. Skarżąca wskazuje natomiast, na fakt pozostawiania kierowanej do niej korespondencji w wadliwym miejscu, czego dowodem ma być skarga skierowana do Poczty Polskiej. Sąd podkreśla, że doręczenie przez awizo opiera się na wzruszalnym domniemaniu prawnym, że doręczane pismo dotarło do rąk adresata. Przekonanie organu o prawidłowości tego doręczenia nie wyłącza zatem możliwości dowodzenia, że pismo nie doszło do adresata. Temu celowi służy instytucja przywrócenia terminu. Obalenie domniemania nie oznacza, że zakwestionowane doręczenie nie zostało dokonane, ale powoduje uchylenie skutków biegu terminów, jakie wiążą się z tym doręczeniem. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należało dać wiarę skarżącej, że skuteczne awizowanie przesyłki pocztowej nie miało miejsca, na co wskazuje złożenie skargi do operatora pocztowego w sprawie awizowania przesyłki z uwagi na usytuowanie skrzynek jak również notoryczne ich niszczenie. Okoliczności powyższe stanowią nowiem okoliczności uprawdopodobniające brak skutecznego doręczenia przesyłki pocztowej i powinny one zostać uwzględnione przez Wojewodę. Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że organ dopuścił się naruszenia prawa procesowego które mogły mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.