II SA/Po 138/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-08-20
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jakub Zieliński, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakładająca obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem spełnia wymogi formalne i materialne przewidziane w prawie budowlanym i postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie spełniała wymogów formalnych, w szczególności nie zawierała wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co naruszało przepisy k.p.a. Ponadto organ nie zebrał i nie rozpatrzył w pełni materiału dowodowego dotyczącego wszystkich istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd potwierdził, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego było prawidłowe, a decyzja nie mogła zawierać rozstrzygnięć dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu, które podlegają odrębnemu postępowaniu.Stan faktyczny
W sprawie dotyczyła rozbudowa budynku jednorodzinnego w W. przy ul. P., gdzie inwestor W. P. wykonał roboty budowlane niezgodne z pozwoleniem, w tym otwory okienne i wiatrołap. Sąsiedzi L. i J. C. zgłaszali naruszenia prawa budowlanego i warunków technicznych. Organy nadzoru budowlanego nałożyły na inwestora obowiązek wykonania robót naprawczych, które zostały zaskarżone przez sąsiadów. Skarżący zarzucili m.in. brak rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 stycznia 2010 r. oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 10 listopada 2009 r., zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Poznaniu z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...]2009 r. znak [...], nr [...], II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ T. Świstak /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ Zieliński
Decyzją z dnia [...]1997 r., znak [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. udzielił W. P. pozwolenia na rozbudowę budynku jednorodzinnego (dobudowa piętra z garażem), położonego w W. przy ul. P. nr [...] działka nr 241. Decyzją z dnia [...] 2008 r., znak [...] Wojewoda Wielkopolski odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stała się ostateczna.
W piśmie z dnia 29 grudnia 2000 r. (znak AB. 7353-w/158/2000) Starosta W. zaświadczył "o zgłoszeniu przez inwestora zakończenia rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z docelowym przeznaczaniem części dobudowanej na gabinety lekarskie (klinika jednego dnia)". Nadto decyzją z dnia 29 grudnia 2000 r. (znak AB.7354/73/2000) Starosta W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę: zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń mieszkalnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na gabinety lekarskie - klinikę jednego dnia. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2008 r. (znak [...]) stwierdził nieważność powyższej decyzji Starosty W. z dnia [...] 2000 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2008 r. (znak [...] ) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2008 r. ([...]).
Decyzją z dnia [...] 2001 r. (znak [...] ) Starosta W., po rozpatrzeniu wniosku W. P. w sprawie pozwolenia na użytkowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń mieszkalnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na gabinety lekarskie - klinika jednego dnia, udzielił pozwolenia na użytkowanie. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2008 r. (znak [...] ) stwierdził nieważność decyzji Starosty W. z dnia [...] 2001 r. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] 2008 r. Nr [...] (znak [...] ) umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek W. P. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie gabinetów lekarskich - kliniki jednego dnia, zlokalizowanych przy ul. P. nr [...] w W..
Decyzją z dnia [...] 2008 r. (znak [...] ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nałożył na W. P. - inwestora budynku położonego w W. przy ul. P. [...], na działce o nr 241, obowiązek wykonania robót budowlanych: zamurowania trzech otworów okiennych i usunięcia klimatyzacji w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie 14 dni od dnia ustatecznienia się decyzji. Decyzja powyższa dotyczyła otworów okiennych i klimatyzatorów znajdujących się w ścianie usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki nr 240 należącej do L. i J. C.. W dniu 17 marca 2009 r. W. P. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o wykonaniu robót zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] 2008 r. Ostateczną decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. umorzył w związku z powyższym postępowanie w sprawie wykonania wyżej wskazanych robót budowlanych jako bezprzedmiotowe.
Pismem z dnia 18 grudnia 2008 r., będącym jednym z szeregu kierowanych przez nich w sprawie do organów nadzoru budowlanego pism, L. C. i J. C. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o podjęcie działań zmierzających do wydania decyzji zakazującej W. P. użytkowania kliniki lekarskiej jednego dnia do czasu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. W piśmie wskazali na naruszenie podczas rozbudowy budynku przez inwestora W. P. szeregu przepisów dotyczących warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w szczególności poprzez usytuowanie okien w ścianie granicznej, zawieszenie klimatyzatorów poza linią zabudowy, usytuowanie dachu wraz z rynną poza linią zabudowy, skierowanie spadku dachu na stronę ich działki i odprowadzenie wód opadowych na ich działkę, pozbawienie ich działki nasłonecznienia, wybudowanie budynku wystającego poza linię zabudowy ich budynku, brak murku przeciwpożarowego i przekroczenie granicy ich działki.
Udzielając odpowiedzi na powyższe pismo, w zakresie w jakim zawierało ono zarzuty bezczynności kierowane pod adresem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zagadnienia dotyczące rynny, dachu budynku, naruszenia granicy, przekroczenia linii zabudowy będą przedmiotem analizy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. po otrzymaniu akt sprawy dotyczących pozwoleń na budowę udzielonych W. P..
W dniu 3 marca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. przeprowadził kontrolę zakończonej budowy - rozbudowy budynku jednorodzinnego, dobudowa piętrowa z garażem na działce nr 241 w m. Wolsztyn przy ul. P. [...]. W jej trakcie stwierdzono, że inwestor W. P. zrealizował roboty budowlane - rozbudowę, niezgodnie z udzielonym pozwoleniem nr [...] z dnia 6 maja1997 r. Zmiany dotyczyły usytuowania i wykonania otworów okiennych, które nie istniały w dokumentacji oraz nie były zgodne z warunkami technicznymi, zrealizowania od strony działki należącej do J. C. wysuniętego na około 30-40 centymetrów gzymsu zakończonego rynną, w miejsce ogniomurka o wysokości 40 cm, przewidzianego w zatwierdzonym projekcie budowlanym, wykonaniu w ścianie wzdłuż granicy uskoku oraz realizacji wiatrołapu przed rozbudowanym budynkiem. W toku kontroli w szczególności ustalono, iż od strony ulicy J. K., na elewacji usytuowanej od granicy w odległości około 3 metrów, znajduje się otwór okienny o wymiarach około 2 x 2 metry. Otwór ten wykonano w trakcie rozbudowy. Poniżej powyższego otworu znajduje się naświetle o wymiarach około 2,5 x 0,4 metra z szybą matową. W przedniej części budynku, bezpośrednio przy granicy przed wejściem znajduje się wiatrołap o wymiarach 6 x 6 metrów. Odnośnie wiatrołapu ustalono, iż powstał w 2000 r. jako weranda - poczekalnia przy zatwierdzeniu projektu zmiany sposobu użytkowania części powierzchni mieszkalnej na klinikę jednego dnia.
Decyzją z dnia [...] 2009 r. (znak [...] ), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nałożył na W. P. obowiązek zamurowania otworu okiennego o wymiarach 2 x 2 metry (od strony ulicy J. Korczaka na elewacji usytuowanej od granicy ok. 3 metry) i naświetla o wymiarach około 2,5 x 0,4 metra z szybą matową w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w zakresie zgodności z warunkami technicznymi. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia organ wskazał nadto, iż wykonanie gzymsu w miejsce ogniomurka narusza wprawdzie prawo własności J. C., lecz nie jest niezgodne z warunkami technicznymi, podobnie jak warunków technicznych nie narusza istniejący uskok w ścianie, świadczący jedynie, że ściana ta pobudowana jest niezgodnie z dokumentacją.
Jednocześnie odrębną decyzją z dnia [...] 2009 r. (znak [...] ) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nałożył na W. P. obowiązek rozbiórki wiatrołapu.
W wyniku odwołań wniesionych przez W. P. oraz L. i J. C. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzjami z dnia [...] 2009 r. (znak [...] oraz [...] ) uchylił obie zaskarżone decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] 2009 r. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nałożył na W. P. jako inwestora budynku położonego w W. przy ul. P. 52, na działce o nr 241 obowiązek wykonania określonych robót budowlanych to jest: wypełnienia luksferami otworu okiennego o wymiarach około 2 x 2 metry (od strony ulicy J. K. na elewacji usytuowanej od granicy około 3 metry) i naświetla o wymiarach około 2,5 x 0,4 metra z szybą matową oraz dokonania rozbiórki części wiatrołapu o wymiarach około 6 x 6 metrów w odległości 1,5 metra od granicy i pobudowania nowej ściany bez otworów okiennych równolegle do granicy z działką nr 240, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Termin wykonania robót określono na 60 dni od dnia otrzymania decyzji.
Od decyzji powyższej odwołali się L. i J. C..
Decyzją z dnia [...] 2009 r. (znak [...]) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakładając obowiązki na inwestora całkowicie pominął obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
Decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nałożył na W. P. jako inwestora budynku położonego w W. przy ul. P. [...], na działce o nr 241 obowiązek wykonania określonych robót budowlanych to jest: wypełnienia luksferami otworu okiennego o wymiarach około 2 x 2 metry (od strony ulicy J. Korczaka na elewacji usytuowanej od granicy około 3 metry) i naświetla o wymiarach około 2,5 x 0,4 metra z szybą matową oraz dokonania rozbiórki części wiatrołapu o wymiarach około 6 x 6 metrów w odległości 1,5 metra od granicy i pobudowania nowej ściany bez otworów okiennych równolegle do granicy z działką nr 240, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w zakresie zgodności z warunkami technicznymi oraz sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Termin wykonania nakazanych robót określono na 60 dni od dnia otrzymania decyzji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż bezsprzecznym jest, że inwestor w trakcie rozbudowy wykonał otwory okienne od strony ulicy działce., które stanowią naruszenie zapisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wskazał, iż zgodnie z powyższym rozporządzeniem budynek zwrócony ścianą usytuowana w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może posiadać otworów okiennych. W związku z powyższym inwestor w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem winien zlikwidować otwory okienne znajdujące się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z sąsiednią działka budowlaną poprzez wypełnienie części tej ściany luksferami przy zachowaniu warunków wynikających z treści § 234 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto organ odwoławczy stwierdził jednoznacznie, że inwestor w trakcie rozbudowy wykonał werandę w formie nieprzewidzianej w projekcie budowlanym co stanowi istotne odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwolenie na budowę. W związku z powyższym organ nadzoru, w celu dostosowania budowy do przepisów prawa regulujących możliwość posadowienia inwestycji i warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie, narzucił obowiązek rozbiórki części wiatrołapu o wymiarach około 6 x 6 metrów w odległości 1,5 metra od granicy i nakazał pobudować nową ścianę bez otworów okiennych równolegle do granicy z działką nr 240. Organ zaznaczył, iż warunki techniczne dopuszczają odległość obiektu, nie mniejszą niż 1,5 metra od granicy, ściana wybudowana bez otworów. Nie bez znaczenia dla powyższej sytuacji jest fakt, że przedmiotowy wiatrołap ma niewielkie wymiary (6 x 6 metrów), a po przebudowie będzie miał wymiary pozwalające na jego wykorzystanie zgodnie z funkcją. Związku z powyższym organ nadzoru nakazał pobudowanie nowej ściany w odległości 1,5 metra od granicy, co zgodne jest z warunki technicznymi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wyjaśnił, iż przy rozstrzygnięciu wziął pod uwagę również stanowisko Urzędu Miejskiego w W., Wydział Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej, które nie wnosi zastrzeżeń do zlokalizowanego na działce o nr 241, położonej przy ul. P. [...] w W. wiatrołapu, jednocześnie podkreślając, iż w otaczającym terenie nie wytworzyła się linia zabudowy jednolita oraz, że zbadał studium zagospodarowania przestrzennego dla miasta W. zgodnie, z którym teren działki nr 241 obejmuje "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem nieuciążliwej działalności gospodarczej".
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L. i J. C. zarzucając naruszenie przepisu art. 104 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) polegającego na wydaniu wadliwej decyzji administracyjnej, która nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy oraz naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., poprzez załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Odwołujący się zarzucili, iż zaskarżona decyzja ponownie nie orzeka co do istoty sprawy, a jedynie rozstrzyga zagadnienia uboczne, które nie stanowią meritum sporu. Podnieśli, że podstawowym zagadnieniem wymagającym niezwłocznego rozstrzygnięcia jest nakazanie inwestorowi przywrócenie użytkowania budynku do stanu zgodnego z prawem, a nie zobowiązanie go wyłącznie do dokonania niewielkich, nieznaczących korekt budowlanych. Skarżący podkreślili, iż prowadzenie gabinetu ginekologiczno-położniczego jest bardzo uciążliwe dla pozostałych mieszkańców i jest niezgodne z studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego dla Miasta W.. Ponadto bezprawnie dobudowana część, w której znajduje się gabinet znacznie przekracza ustaloną pozwoleniem powierzchnię, przez co nieruchomość skarżących utraciła znaczną część nasłonecznienia. Zaznaczono, że zaskarżona decyzja nie zwalcza samowoli budowlanej, polegającej na bezprawnej zmianie użytkowania budynku, a jedynie doprowadza obiekt do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, nie zważając na okoliczność, iż taki stan rzeczy uniemożliwia skarżącym należyte wykonywanie przysługującego im prawa własności.
Decyzją z dnia [...] 2010 r. (znak [...]) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części w zakresie terminu wykonania robót i orzekł, że roboty budowlane, o których mowa w decyzji organu I instancji należy wykonać do dnia 30 kwietnia 2010 r., W pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] 2009 r. została wydana zgodnie z przepisami art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i nietrafny jest zarzut o wydaniu wadliwej decyzji administracyjnej, która nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Zwrócił uwagę, iż przepisy art. 51 ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane precyzyjnie określają jakie decyzje podejmie organ po upływie terminu wyznaczonego w decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Dopiero decyzja wydana w oparciu o te przepisy będzie decyzją kończącą postępowanie administracyjne. Odpowiadając na zarzut nielegalnego użytkowania obiektu Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nie można czynić inwestorowi zarzutów dotyczących nielegalnego użytkowania obiektu. Wyznaczenie nowego terminu do wykonania określonych w decyzji organu I instancji robót uzasadniono trwającym okresem zimowy, który mógłby skutecznie uniemożliwić wykonanie decyzji.
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. C., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W pierwszej kolejności skarżący wskazał, iż wszystkie dotychczasowe decyzje legalizujące działalność właściciela nieruchomości zostały uchylone bądź też stwierdzono ich nieważność, z uwagi na rażące naruszenie prawa. Dotyczy to także decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr 337/97 z dnia 6 maja 1997 r. uchylonej decyzją Starosty W. z dnia [...] 2010 r. (nr [...]). W związku z powyższym organy winny podjąć niezbędne kroki, aby przywrócić budynek do stanu zgodnego z obowiązującym prawem, a nie z nieważnymi decyzjami administracyjnymi.
Zadaniem skarżącego, zastosowanie w niniejszej sprawie winien mieć art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji na podstawie, której udzielono zgody na rozbudowę (przebudowę) budynku. Organy nie mogły w tej sytuacji zastosować art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego
Ponadto, zdaniem skarżącego, inwestor przy budowie obiektu dopuścił się szeregu poważnych uchybień, które dyskwalifikują możliwość ich legalizacji poprzez przedstawienie projektu zamiennego a organ nadzoru budowlanego wskutek błędnego ustalenia stanu faktycznego dopatrzył się jedynie niewielkich odstąpień wynikających z bezprawnie wykonanych otworów okiennych oraz budowy wiatrołapu. Zgodnie z uchyloną już decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] 1997 roku NR [...] zezwolono inwestorowi na dokonanie rozbudowy budynku jednorodzinnego poprzez dobudowę piętra z garażem. Według projektu budowlanego oraz przedstawionego przez Inwestora zgłoszenia zakończenia budowy znak powierzchnia garażu wynosi 27 m2, podczas gdy w rzeczywistości jego powierzchnia wynosi 55,10 m2. Ponadto, inwestor bezprawnie wybudował gzyms, zakończony rynną i rurą spustową, które znajdują się na działce skarżącego i znacznie ograniczając możliwość rozbudowy na jego nieruchomości. Podniesiono również, iż budynek W. P. jest bezprawnie usytuowany na granicy działki, podczas gdy w projekcie budowlanym nie przewidziano ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki. Projekt inwestycji wnioskodawcy przewidywał otwory okienne w ścianie usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki, a zatem nie wynika z niego, aby warunek oddzielenia przeciwpożarowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie został spełniony. Zdaniem skarżącego jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okażę się, iż nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, wówczas właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, a w przypadku szczególnym może także nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego.
Skarżący podkreślił również, iż zaskarżona decyzja nie odnosi się w ogóle do wielokrotnie podnoszonej w postępowaniu administracyjnym kwestii, jaką jest nakazanie inwestorowi przywrócenia pierwotnego sposobu użytkowania budynku. Organy pomijają tę kwestię, pomimo, iż nie ma już w obrocie prawnym ważnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielająca inwestorowi pozwolenia na budowę obejmującą zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń mieszkalnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na gabinety lekarskie oraz decyzji udzielająca pozwolenia na użytkowanie gabinetów lekarskich. Ponadto prowadzenie kliniki na osiedlu domów jednorodzinnych jest uciążliwe dla pozostałych mieszkańców i narusza studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego dla Miasta W.. Skarżący wskazał, iż skoro brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych na użytkowanie przez inwestora obiektu jako gabinetów lekarskich, organ niezwłocznie powinien istniejący stan bezprawności odwrócić. Zdaniem skarżącego zaskarżone orzeczenie nie zwalcza samowoli budowlanej, polegającej na bezprawnej zmianie użytkowania budynku, a jedynie doprowadza częściowo obiekt do stanu zgodnego z warunkami technicznymi.
Ponadto w skardze podniesiono, iż zaskarżona decyzja nie zawiera dostatecznego uzasadnienia faktycznego, albowiem odnosi się do poszczególnych zarzutów odwołujących w sposób zupełnie pobieżny i ogólnikowy. Organ administracji cytuje przepisy prawne, jednakże nie wyjaśnia należycie, przyczyny ich zastosowania. Organ odwoławczy prawie w ogóle nie ustosunkował się do zarzutu dotyczącego załatwienia sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu stron oraz nielegalnego użytkowania obiektu.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wskazując, iż skarga nie wnosi żadnych nowych okoliczności, które zasługiwałyby na uwzględnienie przez organ II instancji.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2010 r W. P. podniósł, iż rozbudowa przedmiotowego budynku i zmiana jego użytkowania odbyła się w oparciu o prawomocne decyzje, zaś po wydaniu zgody na użytkowanie w 2000 r. nie dokonano najmniejszej przeróbki czy rozbudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem usprawiedliwionymi okazały się zarzuty wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów prawa procesowego, to jest art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a. art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż przesłanki formalne, jakie powinna spełniać każda decyzja administracyjna określa przepis art. 107 k.p.a.
Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.
Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 k.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, z dnia 16 marca 1998 r., II SA 96/98 - Lex nr 41681; z dnia 28 października 1998 r., I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 497/88 - ONSA 1989, nr 2, poz. 68, Lex nr 10079; z dnia 8 maja 1998 r., I SA/Lu 380/97 – nie publik.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 10 listopada 2009 r. nie spełniła przesłanki formalnej, jaką powinna spełniać decyzja administracyjna. Nie zawiera, bowiem uzasadnienia odpowiadającego wymogom cytowanego wyżej przepisu - art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 10 listopada 2009 r., organ I instancji wskazuje bowiem jedynie na ustalenia faktyczne i prawne dotyczące otworu okiennego o wymiarach około 2 x 2 metry umiejscowionego w ścianie od strony ulicy J. Korczaka na elewacji usytuowanej około 3 metrów od granicy działki, naświetla o wymiarach około 2,5 x 0,4 metra z szybą matową umiejscowionego poniżej tegoż okna i wiatrołapu zlokalizowanego od frontu działki, nie odnosząc się w żaden sposób do innych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i naruszeń prawa sygnalizowanych przez strony postępowania, to jest L. i J. C., a polegających w ich ocenie na usytuowaniu dachu rozbudowanej części budynku W. P. wraz z rynną poza linią zabudowy, zastąpieniu ogniomurka gzymsem, odprowadzeniu wód opadowych na ich działkę, pozbawieniu ich działki nasłonecznienia, przekroczeniu granicy ich działki, wykonaniu ściany rozbudowanego budynku z uskokiem, którego projekt nie przewidywał oraz zmianie rozmieszczenia i wielkości pomieszczeń znajdujących się w dobudowanej części budynku inwestora.
Wszystkie wskazane powyżej uwagi dotyczące decyzji organu I instancji odnieść można również wprost do orzeczenia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało decyzję pierwszoinstacyjną w mocy nie konwalidując w żaden sposób wskazanych powyżej braków i to pomimo tego, że we wcześniejszej wydanej w sprawie decyzji drugoinstancyjnej o charakterze kasatoryjnym (decyzja z dnia 12 czerwca 2009 r., nr WOA-7144/567/06-09/2518 b), organ II instancji prawidłowo zalecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. odniesienie się do całej inwestycji zrealizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 6 maja 1997 r., w tym rozważenie jakie roboty budowlane stanowią istotne odstąpienie, a jakie nie są istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż wprawdzie do niektórych z tych zagadnień organ pierwszej instancji odniósł się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2009 r., znak [...], gdzie wskazano, iż wykonanie gzymsu w miejsce ogniomurka narusza wprawdzie prawo własności J. C., lecz nie jest niezgodne z warunkami technicznymi, podobnie jak warunków technicznych nie narusza istniejący uskok w ścianie, to jednak decyzja ta wyeliminowana została z obrotu prawnego w całości decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2009 r. i co za tym idzie nie może stanowić przedmiotu oceny ze strony sądu administracyjnego.
Organy nadzoru budowlanego nie poczyniły przy tym jakichkolwiek ustaleń co do tego czy zaistniały jakiekolwiek odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie wewnętrznego podziału dobudowanej części nieruchomości, a jeśli tak, to czy miały one charakter istotnego, czy też nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, względnie czy nie stanowią one naruszenia przepisów regulujących warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co stanowi oczywiste naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. nakazującego organowi administracji zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, czyli nie pomijający jakichkolwiek istotnych okoliczności sprawy administracyjnej, do jakich w realiach niniejszego postępowania niewątpliwie zalicza się sposób realizacji całości inwestycji zrealizowanej przez W. P..
W tym miejscu zauważyć, iż stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czy też poprawnością przywołanej w skardze argumentacji.
Stąd też, niezależnie od powyższych uwag odnoszących się wprost do zarzutów podnoszonych w skardze wskazać nadto trzeba, iż sposób czynienia przez organ I instancji ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie stanowił naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., stawiających przed organem wymóg dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W miejsce dokładnych ustaleń dotyczących robót budowlanych zrealizowanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym organ I instancji poprzestał zaś na przybliżonym określeniu wymiarów zrealizowanych w sposób niezgodny z prawem budowlanym otworów okiennych i wiatrołapu, co doprowadziło do sytuacji, gdy w decyzji nałożono obowiązek zamurowania okna o wymiarach około 2 na 2 metry, zaś ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej wynika, że przedmiotowy otwór okienny ma kształt prostokąta, a nie kwadratu. Analogicznie wiatrołap określony został jako obiekt o wymiarach 6 na 6 metrów, w sytuacji, gdy ma on w rzeczywistości kształt nieforemny zbliżony do półowalu i w żaden sposób do takiego opisu nie daje się przyporządkować.
Kolejnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej przez organy nadzoru budowlanego stwierdzonym przez Sąd z urzędu było pozbawienie przez organy możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu wszystkich jego stron, do których poza inwestorem oraz L. i J. C. zaliczają się przecież, zgodnie z art. 28 k.p.a. także właściciele pozostałych nieruchomości sąsiadujących, z nieruchomością na której zrealizowano przedmiotowy budynek, w tym w szczególności osoby władające działką nr 231 położoną przy ul. Korczaka.
Wskazać wreszcie należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. przy wydaniu decyzji z dnia [...] 2009 r. dopuścił się także zaaprobowanego następnie przez organ II instancji naruszenia prawa materialnego, to jest art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane polegającego na nałożeniu na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w sprecyzowany w decyzji, a nie znajdujący uzasadnienia w przepisach prawa, sposób.
Zgodnie z art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, zaś pkt 3 tego samego przepisu stanowi, iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego organ w razie potrzeby nakłada obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W świetle powyższych przepisów oraz wyrażonej w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasady, iż organy władzy publicznej (a więc także organy administracji publicznej) działają na podstawie i w granicach prawa, oczywistym jawi się, iż każdy obowiązek nałożony przez, działające w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego na obywatela musi znajdować bezpośrednie uzasadnienie przepisach prawa. Zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i z uzasadnienia utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji nie wynika natomiast, jakie przepisy nakazują likwidację przedmiotowego otworu okiennego i naświetla w sposób wskazany w decyzji, to jest poprzez wypełnienie ich lukseferami, przy czym zauważyć należy, iż również Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie przepisy takowe nie są znane. W tym też zakresie, to jest odnośnie sposobu zlikwidowania otworu okiennego i naświetla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. uznać zatem należy za wydaną bez podstawy prawnej, albowiem winna się ona ograniczyć do nałożenia obowiązku zamurowania powyższych otworów, z pozostawieniem inwestorowi swobody co do sposobu realizacji nałożonego obowiązku, ograniczonej jedynie przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów i argumentów podnoszonych w skardze wskazać natomiast należy, iż uznane one zostały przez Sąd za bezzasadne.
W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż oczywiście bezzasadne okazały się te zarzuty skargi, które dotyczyły naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku i reakcji organów administracji na samowolną zmianę sposobu użytkowania przez W. P. obiektu budowlanego. Zauważyć bowiem należy, czego zdaje się nie dostrzegać autor skargi kasacyjnej, iż będąca przedmiotem kontroli sądowej decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2010 r., znak [...] oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wydane zostały na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane regulującego postępowanie organów administracji w sytuacji zaistnienia samowoli budowlanej innej niż przypadki określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 tej samej ustawy (art. 51 ust.1 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Postępowanie to, mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem i mające charakter postępowania legalizacyjnego (naprawczego), jest przy tym postępowaniem odrębnym od przewidzianego w art. 71 tej samej ustawy postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bądź jego części i przewidzianego w art. 71a ustawy postępowania legalizacyjnego w przypadku stwierdzenia samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Podkreślić należy, iż zupełnie inne są przesłanki podejmowania przez organy nadzoru budowlanego działań na podstawie art. 51 i art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jak i inne narzędzia prawne z jakich organ administracji może skorzystać w przypadku ziszczenia się tychże przesłanek. Postępowania te (to jest dotyczące samowoli budowlanej i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu) są przy tym od siebie zupełnie niezależne. Co za tym idzie organ administracji nie tylko nie popełnił jakiegokolwiek błędu nie zamieszczając w decyzji wydanej w następstwie stwierdzenia samowoli budowlanej (innej niż określona w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane) rozstrzygnięć dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu, lecz wręcz rozstrzygnięć takich w decyzji tej nie mógł zawrzeć, a gdyby rozstrzygnięcia takowe w decyzji tej, zgodnie z postulatami skarżącego zamieścił, to dopuściłby się rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności takowej decyzji. Organ nadzoru budowlanego nie mógł naruszyć w niniejszym postępowaniu art. 71a ustawy Prawo budowlane, albowiem przepisu tego w ogóle nie stosował. Z tej samej przyczyny organ nadzoru budowlanego nie mógł w prowadzonym postępowaniu naruszyć art. 5 ust. 2 w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane, albowiem również tych przepisów, dotyczących, poza użytkowaniem, także utrzymywania obiektu budowlanego w ogóle w sprawie nie stosował.
Gwoli kompletnego wyjaśnienia sprawy Sąd wskazuje, iż o ile w ocenie skarżących miała miejsce samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego i zachodzą przesłanki zastosowania regulacji określonych w art. 71a ustawy Prawo budowlane (a nie jak błędnie wskazano w uzasadnieniu skargi art. 51 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane, niezauważając zaistniałej 31 maja 2004 r. zmiany stanu prawnego), winni oni zwrócić się do organów nadzoru budowlanego o wszczęcie takowego odrębnego postępowania, w którym to postępowaniu organy te będą mogły skorzystać z narzędzi prawnych określonych w art. 71a ust. 1 pkt i 2 i w ewentualnie ust. 4 tejże ustawy.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i powiązanego z nim zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez niezastosowanie go w niniejszej sprawie wskazać natomiast należy, iż regulacja art. 51 ust. 1 dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego), to jest samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować (art. 51 ust. 1 pkt 1), samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji (art. 51 ust. 1 pkt 2) i istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (art. 51 ust. 1 pkt 3).
Organy nadzoru budowlanego trafnie uznały, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, albowiem, na dzień orzekania zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] 1997 r., znak [...] o udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku jednorodzinnego (dobudowa piętra z garażem), położonego w W. przy ul. P. nr [...] działka nr 241. W sytuacji, gdy istotnie odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego (a taki charakter jak trafnie wskazały organy miało wybudowanie wiatrołapu, bowiem zmieniło to objęty projektem sposób zagospodarowania działki) organ administracji obowiązany był do nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ nadzoru budowlanego nie był natomiast uprawniony do postulowanego przez skarżących nakazania rozbiórki obiektu lub jego części, albowiem jak wykazano powyżej został on wybudowany na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, a jednocześnie charakter odstępstw od projektu budowlanego stwierdzonych przez organ, (przy czym pamiętać należy o stanowiącej podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji niekompletności tychże ustaleń), wskazywał, że możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Pokreślić przy tym należy, czego zdaje się nie zauważać skarżący, iż podnoszone przez niego w skardze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 6 maja 1997 r. miało miejsce już po wydaniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji i nastąpiło nie w wyniku wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz w trybie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właśnie w następstwie wydania ostatecznej decyzji, będącej przedmiotem skargi rozpoznawane przez Sąd w niniejszej sprawie, a co za tym idzie okoliczność ta nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 stycznia 2010 r. i utrzymanej przez nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W..
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego dla miasta W. wskazać należy, że zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80 z poz. 717 z późniejszymi zmianami) ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Co za tym idzie studium nie jest aktem prawa miejscowego i nie ma charakteru powszechnie obowiązującego, lecz wiąże wyłącznie organy gminy uczestniczące w procedurze planistycznej, a nie osoby fizyczne czy też organy nadzoru budowlanego. Zauważyć w tym miejscu należy, iż dla terenu na którym znajduje się przedmiotowa działka brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy czym w otaczającym terenie nie wytworzyła się jednolita linia zabudowy, co pozwala na ustalenie, iż brak jest przeciwwskazać dla legalizacji przedmiotowej inwestycji wynikających z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Za oczywiście bezzasadny uznać wreszcie należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy nadzoru budowlanego § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi budynek inwestora nie został usytuowany na granicy działki bezprawnie, bowiem zostały spełnione warunki umożliwiające takowe jego usytuowanie (co zresztą przyznaje w uzasadnieniu skargi sam pełnomocnik skarżących), zaś zatwierdzony projekt budowlany, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie przewidywał nigdy otworów okiennych usytuowanych w ścianie położonej bezpośrednio przy granicy działki, a co za tym idzie nie naruszał wymogów określonych w powyższym rozporządzeniu dotyczących oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki.
Zrealizowanie otworów okiennych w ścianie usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki skarżącego było zaś samowolą budowlaną niepodlegającą legalizacji właśnie ze względu na naruszenie bezwzględnie obowiązujących przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślić przy tym należy, samowola ta została aktualnie wyeliminowana przez inwestora poprzez zamurowanie w/w otworów okiennych i przywrócenie w ten sposób przedmiotowego budynku w tym zakresie do stanu zgodnego z prawem, co nastąpiło wskutek działań Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. podjętych w ramach innego postępowania, znak [...].
Reasumując Sąd doszedł do przekonania, iż wskazane powyżej naruszenia prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, oraz naruszenia prawa materialnego uzasadniają uwzględnienie skargi (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), co skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji z dnia 6 stycznia 2010 r., jak i decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Rozpoznając ponownie sprawę organy nadzoru budowlanego winny uwzględnić poglądy prawne Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku i w sposób wyczerpujący, uwzględniający wymogi określone w k.p.a. zebrać kompletny materiał dowodowy i uzasadnić podjętą decyzję.
Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 p.p.s.a.).
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200, art. 202 § 1, art. 205 § 2 i art. 223 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z art. 200 p.p.s.a w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W świetle powyższego oczywistym jest zasadność przyznania skarżącemu zwrotu kosztów obejmujących wpis od skargi o wynoszący 500 zł, uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie reprezentującego go adwokata.
/-/ T. Świstak /-/ D. Rzyminiak -Owczarczak /-/ J. Zieliński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło