II SA/Po 144/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. D. i D. W. – D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań; oddala skargę Decyzją z dnia (...) stycznia 2014 r., nr (...), Wójt Gminy D., działając na podstawie art. 71 ust. 1 i 2, art. 75 ust. 1 pkt. 4, art. 80 ust. 1, art. 82 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 Nr 199, poz. 1227, ze zm.), a także § 3 ust. 1 pkt. 52 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010, Nr 213, poz. 1397 ze zm.), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o.o., określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie naziemnego systemu fotowoltanicznego o mocy około 7000 kW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. nr (...) i (...) w miejscowości Z. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu (...) maja 2013 r. inwestor – "A" Sp. z o.o. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie naziemnego systemu fotowoltanicznego o mocy około 7000 kW wraz z infrastrukturą towarzysząca na dz. nr (...) i (...) w miejscowości Z. Inwestycja powyższa, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 52 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Równocześnie dla terenu, na którym planowana jest realizacja przedsięwzięcia brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu (...) maja 2013 r. wystąpiono do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie obwieszczeniem z dnia (...) maja 2013 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. W dniu (...) maja 2013 r. wpłynęło do organu postanowienie z dnia (...) maja 2013 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w którym wyrażono opinię że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W dniu (...) maja 2013 r. do organu wpłynęła opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., w której podniesiono, że dla planowanej inwestycji jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stąd, w dniu (...) czerwca 2013 r. Wójt Gminy D. wystąpił do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie higieny radiacyjnej. Po uzupełnieniu przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz analizie informacji w niej zawartych Wójt stwierdził, że parametry planowanych do zastosowania urządzeń będących potencjalnym źródłem promieniowania elektromagnetycznego są niższe niż określone w § 3 ust 1 pkt. 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z powyższym nie jest konieczne uzyskanie opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jako organu właściwego w zakresie higieny radiacyjnej. Dlatego pismem z dnia (...) czerwca 2013 r. wycofano wniosek o wydanie opinii. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2013 r. Wójt Gminy D. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, określając równocześnie zakres raportu. Wydanym tego samego dnia postanowieniem zawieszono postępowania administracyjne do czasu przedłożenia przez inwestora raportu oddziaływania. Po jego uzyskaniu, w dniu (...) września 2013 r., postanowieniem z dnia (...) września 2013 r. podjęto zawieszone postępowanie oraz wystąpiono do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wydanie opinii oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Równocześnie, obwieszczeniem z dnia (...) września 2013 r. poinformowano strony o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W dniu (...) września 2010 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w którym zaopiniował on pozytywnie warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, natomiast postanowieniem z dnia (...) listopada 2013 r., wydanym po uzupełnieniu dokumentacji przez inwestora, Regionalny Dyrektora Ochrony Środowiska uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki jego realizacji. Prowadząc przedmiotowe postępowania Wójt zapewnił również czynny udział społeczeństwa, wyznaczając, obwieszczeniem z dnia (...) grudnia 2013 r., (...) dniowy termin do składania uwag i wniosków. W tym okresie do organ wpłynęło pismo – podpisane przez 25 mieszkańców Z., którzy nie wyrażają zgody na realizację przedsięwzięcia. Odnosząc się do stawianych w piśmie zarzutów Wójt wyjaśnił, że przedstawiony przez inwestora raport zawierał wszystkie wymagane przepisami prawa elementy, a w czasie trwania postępowanie nie przedłożono innego opracowania, które by je dyskredytowało. Wójt wskazał również, że wariant realizacji przedsięwzięcia proponowany przez inwestora nie spowoduje naruszenia przepisów prawa w tym wymagań ochrony środowiska, w szczególności, że najbliższa odległość projektowanych urządzeń elektromagnetycznych od pierwszych zabudowań to około 50 m. Odnosząc się do błędów językowych zawartych w raporcie Wójt wyjaśnił, że nie miały one wpływu na wynik sprawy oraz wskazał, że za niezasadne uznać należało zarzuty dotyczące ogólnikowości przedłożonego raportu. Przechodząc do zarzutu ingerencji w środowisko związanej z myciem paneli, Wójt stwierdził, że inwestor w uzupełnieniu do raportu doprecyzował powyższą kwestię, wskazując, że panele będą myte w przypadku znacznego spadku wydajności instalacji, standardowo czystą wodą. Natomiast mycie paneli przy użyciu środków myjących biodegradowalnych będzie stosowane jedynie w przypadku zanieczyszczeń, których nie będzie można usunąć za pomocą czystej wody. Inwestor załączył kartę katalogową środka myjącego. W samej decyzji zastrzeżono, że w przypadku stosowania do mycia paneli środków chemicznych, ścieki z ich mycia należy gromadzić w szczelnym zbiorniku i zagospodarować je zgodnie z przepisami szczegółowymi w tym zakresie. Przechodząc do zarzutu niesprzyjających warunków atmosferycznych do posadowienia farmy fotowoltaicznej, organ wyjaśnił, że ocena oddziaływania na środowisko nie obejmuje kwestii ewentualnych korzyści inwestora z funkcjonowania systemu fotowoltaicznego. Ponadto panele fotowoltaiczne pracują również w warunkach zmniejszonego nasłonecznianie. W analizie wariatów przedsięwzięcia, w raporcie, wskazano, że wybrana lokalizacja pod względem nasłonecznienia jest korzystano (nasłonecznie powyżej 1080 kWh/m2). Za nieracjonalne uznano zarzuty dotyczące wyboru wariantu zerowego, natomiast odnosząc się do zarzutów związanych z oddziaływaniem pola elektromeganetycznego wyjaśniono, że autorzy raportu przeanalizowali możliwość przedmiotowego oddziaływania. Wójt podkreślił, że żadna część raportu nie została zakwestionowana przez organ wydający opinię oraz uzgadniający inwestycję. Nie została również przedłożona w sprawie inna opinia mogąca podważyć prezentowane w raporcie analizy i wyniki badań. W decyzji uwzględniono przyjęte rozwiązania techniczne, w tym napięcia infrastruktury energetycznej oraz od odległość od terenów chronionych, co powoduje, ze brak jest podstaw do przyjęcia, aby eksploatacja inwestycji mogła wiązać się z przekroczeniami dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Odnosząc się wreszcie do zarzutu wpływu inwestycji na krajobraz, Wójt wyjaśnił, że autorzy raportu zauważyli, że względu na niewielką wysokość planowanych konstrukcji będą one zauważalne w promieniu kilkuset metrów, czyli stwierdzili wpływ inwestycji na najbliższe otoczenie inwestycji, w kontekście krajobrazowym. W dalszej części decyzji Wójt scharakteryzował planowane przedsięwzięcie, określając równocześnie środki służące ochronie środowiska, jaki podjąć musi inwestor zarówno na etapie jego realizacji, jak i w czasie jego użytkowania. Dodatkowo organ I instancji wskazał, w jakich okolicznościach można by odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wyjaśniając równocześnie, że żadna z powyższych przesłanek nie znajduje zastosowania w sprawie, a obowiązkiem organu było wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli w dniu 28 lutego 2014 r. D. W. – D. oraz J. D. oraz W. Ś. i S. S. Skarżący zarzucili decyzji organu I instancji, iż całkowicie i jednostronnie przyjmuje i podziela poglądy inwestora a poddaje krytyce stanowisko mieszkańców. W szczególności skarżący podnieśli, iż raport nie opiera się na realiach i znajomości środowiska naturalnego panującego w gminie D., na terenie wsi Z., jak również nie opiera się na badaniach terenowych, a przedstawione w nim opinie nie są poparte opiniami biegłych. Skarżący postawili zarzut wadliwych ustaleń odnośnie wartości gruntów, a nadto wyjaśnili, iż z uwagi na to, że raport sporządzany jest na zlecenie inwestora trudno uznać go za rzetelną, obiektywną i bezstronną ocenę. Następnie skarżący wskazali, że przedłożony przez inwestora raport jest sprzeczny z "Programem Ochrony Środowiska na lata 2008 – 2011 z perspektywą 2012 – 2105 dla Gminy D.", a w decyzji błędnie wskazano, że w obrębie działek przeznaczonych na budowę elektrowni nie występują zadrzewienia, zakrzewienia, wody powierzchniowe, ani chronione gatunki roślin czy zwierząt, bowiem na działkach sąsiadujących z tym terenem znajdują się pola uprawne, kilkudziesięcioletnie lasy iglaste oraz zarybione stawy a nadto rezerwat Przyrody (...), Rezerwat Przyrody (...), Rezerwat Przyrody (...), Rezerwat Przyrody (...). W opinii skarżących przedmiotowa inwestycja zmieni krajobraz i przeznaczenie gruntów, a teren na którym ma powstać przedsięwzięcie oraz działki z nim sąsiadujące są terenami o charakterze rolniczym, na którym prowadzone są uprawy. Skarżący podnieśli również kwestie chłonność gruntów i wpływu na gospodarkę wodno-ściekową czyszczenia paneli. W odwołaniu skarżący odnieśli się również do sprzeczności działań organu z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. S. S. dodatkowo wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków odwołujących, na okoliczność posadowienia inwestycji i występujących w okolicy zjawisk przyrodniczych oraz o przeprowadzenie oględzin, natomiast W. Ś. podniosła, iż organ naruszył przepisy art. 8 i 9 K.p.a. i nie rozpatrzył wszystkich okoliczności, a jedynie zawierzył dokumentom i oświadczeniem inwestora, bez weryfikacji raportu i ignorując pisma mieszkańców Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy D. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie powtórzono dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył treść przepisów regulujących problematykę wydawania decyzji środowiskowych. Kolegium wyjaśniło, że choć planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć, które wymagają obligatoryjnego przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, to jednak w przedmiotowej sprawie konieczność przeprowadzenia powyższego postępowania została stwierdzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Następnie organ II instancji wskazał, że przedłożony przez inwestora raport, wraz z wraz z uzupełnieniem zawiera wszystkie elementy wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stanowiąc raport kompletny i jednoznaczny, który pozwala wydać prawidłową decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. W toku sprawy nie pojawiły się żadne argumenty potwierdzone jakimikolwiek dowodami, czy nawet nie uprawdopodobniono negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji nie miał zatem żadnych uzasadnionych podstaw by podważać opinię specjalistów wyrażoną w raporcie, ani uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz opinię Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego. Również Kolegium nie stwierdziło, ażeby zakres raportu i jego treść uniemożliwiały prawidłową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W dalszej części organ odwoławczy podniósł, że w treści zaskarżonej decyzji odniesiono się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez mieszkańców wsi Z. Za niezasadne uznano również zarzuty dotyczące nieuwzględnienia realiów środowiska naturalnego panującego w gminie D., na terenie wsi Z., bowiem zostały one uwzględnione zarówno w raporcie, jak i w decyzji. Raport odnosi się również do położonych w najbliższej odległości rezerwatów, z krótkim ich opisem i wskazaniem odległości. Wyjaśniono również, wbrew zarzutom, jaki może być wpływ przedsięwzięcia na gospodarkę wodno-ściekową, florę i faunę. Z raportu wynika również, co znajduje swoje poparcie w wyrażonej w toku postępowania opinii i uzgodnieniu, że nie ma zagrożenia ze strony przedsięwzięcia dla środowiska wodnego, a pozostałe strony nic przedstawiły żadnego dowodu, ażeby móc przyjąć stanowisko odmienne. Raport wbrew zarzutom odwołujących się odnosi się do wszelkich potencjalnych zagrożeń, jakie mogą się pojawić ze strony planowanego do realizacji przedsięwzięcia, jest kompletny i spójny i nie ma żadnych realnych i popartych dowodami podstaw, ażeby przyjmować, że realizacja planowanego przedsięwzięcia, stanowi zagrożenie dla środowiska. Organ dokonał przy tym samodzielnej oceny zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, w tym weryfikacji raportu oraz odniósł się do zastrzeżeń mieszkańców. Kolegium nie stwierdziło potrzeby przeprowadzania dowodu z przesłuchania stron postępowania, gdyż osoby powyższe wyraziły swoje stanowisko, twierdzenia i opinie w toku sprawy na piśmie. Nie stwierdzono również podstaw do przeprowadzania dodatkowego dowodu z oględzin terenu przeznaczonego pod inwestycję, bowiem kwestia jego charakteru, panującego na nim warunków środowiskowych została wyjaśniona i nie budzi wątpliwości. W opinii Kolegium organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa. O poszczególnych etapach postępowania były zawiadamiane nie tylko strony postępowania, ale i społeczeństwo poprzez obwieszczenia. Organ, jak już o tym wyżej wspominano, odniósł się do każdego z zarzutów stawianych przez mieszkańców wsi. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie ma charakteru uznaniowego. Przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Ponieważ żadna z ustawowych przesłanek nie została w niniejszym postępowaniu stwierdzona, organ był zobowiązany do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium podkreśliło przy tym, że podstawą orzekania w sprawach wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może stanowić "Program Ochrony Środowiska na lata 2008 – 2011 z perspektywą 2012-2105 dla Gminy D.". Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. D. i D. W. – D. zarzucając jej naruszenie art. 10 pkt 2a ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 199). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie. Planowane przedsięwzięcie dotyczy systemu fotowoltanicznego o łącznej mocy około 7000 kW, co powoduje, że w sprawie znajduje zastosowanie powyższy przepis, jednakże obowiązujące studium nie wskazuje miejsca, w którym mogłoby być ono zrealizowane. Skarżący podnieśli również, że dopuszczenie planowanego przedsięwzięcia doprowadzi do samowolnej zmiany przeznaczenia terenów na tereny przemysłowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. W szczególności wyjaśniono, że nie doszło do naruszenia art. 10 pkt 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zwrócono uwagę, że postępowanie w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań danego przedsięwzięcia jest etapem wstępnym jego realizacji i wymaga dalszego uzyskania stosownych decyzji, których uzyskanie będzie poprzedzone weryfikowaniem przez właściwe organy, zgodności planowanego przedsięwzięcia z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem skargi jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie naziemnego systemu fotowoltanicznego o mocy około 7000 kW wraz z infrastrukturą towarzysząca na dz. nr (...) i (...) w miejscowości Z. Materialnoprawną podstawą wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 72 ust.1 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji wymienionych w tym przepisie (m.in. decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę) konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg uprzedniego ustalenia środowiskowych uwarunkowań odnosi się do przedsięwzięć enumeratywnie wymienionych w rozporządzeniu do ustawy – rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem mającym na celu udzielenie zezwolenia na lokalizację lub realizację inwestycji (to następuje na etapie m. in. decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o pozwoleniu na budowę). Przepisy dotyczące ocen środowiskowych wprowadzone zostały w wyniku implementacji przepisów wspólnotowych (dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, Dz. Urz. UE L 175 z dnia 5 lipca 1985 r., s. 40) i mają one służyć wyłącznie weryfikacji oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję (por. art. 2 ust. 1 dyrektywy i art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 03 października 2008 r.). Postępowanie to dotyczy - co należy podkreślić - planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (zob. wyrok z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. II OSK 696/09 oraz wyrok z dnia 30 czerwca 2010 r. II OSK 988/09, Baza NSA W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż planowane przedsięwzięcie zostało wymienione w § 3 ust. 1 pkt. 52 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, będąc przedsięwzięciem, którego realizacja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wniosek dotyczy bowiem zabudowy, systemami fotowoltaicznymi o powierzchni zabudowy powyżej 1 ha, a więc mieści się w definicji zawartej w powołanym wyżej przypisie. Nie jest to więc przedsięwzięcie, dla którego konieczne byłoby każdorazowe przeprowadzenie postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz przedłożenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Z uwagi jednakże na fakt, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, opinią z dnia (...) maja 2013 r. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Wójt Gminy D., postanowieniem z dnia (...) czerwca 2013 r., wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, prawidłowo stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, określając równocześnie zakres raportu, jaki przedłożyć musiał inwestor. W tym miejscu należy zauważyć, że w postępowaniu dotyczącym oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dowód, jakim jest omawiany raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi podstawowy dokument, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zakres informacji, jaki powinien być zawarty w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został wymieniony w art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i jest stosunkowo szeroki. Powinien on w szczególności obejmować: 1) opis zamierzenia (przedsięwzięcia) i jego celu; 2) opis środowiska objętego potencjalnym oddziaływaniem; 3) analizę alternatyw (wariantów) realizacji przedsięwzięcia; 4) opis znaczących skutków/oddziaływań ekologicznych (szkodliwych i pozytywnych); 5) opis działań mających na celu zminimalizowanie szkodliwych oddziaływań; 6) wskazanie luk w wiedzy (braku metodologii lub danych); 7) streszczenie w języku nietechnicznym. Dodatkowo, powinien być rzetelny, spójny i wolny od niejasności, a zawarta w nim analiza musi mieć charakter kompleksowy, pełny i uwzględniający wszelkie możliwe zagrożenia planowanego przedsięwzięcia dla środowiska (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 326/10, Baza NSA) Sam ciężar przedstawienia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został przeniesiony na podmiot ubiegający się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Inaczej więc niż w przypadku dowodu z opinii biegłego, organ prowadzący postępowanie nie jest uprawniony do zwrócenia się osoby posiadającej wiadomości specjalne o sporządzenie stosownej opinii. Niewątpliwie treść raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazuje, że jego sporządzenie wymaga wiedzy specjalistycznej, to jednak z punktu widzenia powołanej powyżej ustawy osoby go sporządzające nie muszą legitymować się żadnymi formalnymi kwalifikacjami w zakresie wykształcenia, doświadczenia życiowego, czy też posiadanych uprawnień. Taka sytuacja doprowadziła do ukształtowania w literaturze poglądu, zgodnie z którym omawiany raport nie stanowi dowodu z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 K.p.a. (M. Kosieradzka – Federczyk, Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2012, Nr 1, s. 46 – 49). Podobne stanowisko zajmują sądy administracyjne. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 02 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1113/07, Baza NSA, biegłym w rozumieniu zawartej w art. 84 § 1 i § 2 K.p.a. regulacji jest osoba powołana przez organ w toku toczącego się postępowania, ze względu na posiadaną wiedzę fachową. Warunków tych nie spełnia autor raportu. Wyłączenie możliwości stosowania art. 84 K.p.a., w stosunku do dowodu, jakim jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powoduje, że omawiany środek dowodowy ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym, który musi być oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnikom postępowania należy zapewnić możliwość zgłoszenia dotyczących go zastrzeżeń. Ocena przedłożonego raportu powinna w szczególności dotyczyć spełnienia przez niego warunków, o jakich mowa w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Sam organ nie jest przy tym związany treścią raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego wyrażonej, w art. 7 K.p.a., zasadzie prawdy obiektywnej (B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, Wrocław 2009, s. 180). Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 24 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1428/06, Baza NSA, ze względu na cel prowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, etap ten jest najbardziej właściwy do oceny konkretnych wymagań ochrony środowiska. Konieczność dokonania wszechstronnej oceny raportu na etapie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest o tyle istotna, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu, gdyż może go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności treści raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną. Jak wskazuje analiza zaskarżonych decyzji, w toku prowadzonego postępowania organy zweryfikowały treść przedłożonego raportu. W szczególności Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowy raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odnosił się wszelkich potencjalnych zagrożeń, jakie mogą się pojawić ze strony planowanego do realizacji przedsięwzięcia, jest kompletny i spójny i nie ma żadnych realnych i popartych dowodami podstaw, ażeby przyjmować, że realizacja planowanego przedsięwzięcia, stanowi zagrożenie dla środowiska. Organy dokonały przy tym samodzielnej oceny zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, w tym weryfikacji raportu oraz odniosły się do stawianych przez mieszkańców zarzutów dotyczących jego treści. Poczynioną przez organy ocenę Sąd w całości przyjmuje, zwracając równocześnie uwagę, że na etapie skargi do sądu administracyjnego skarżący nie kwestionowali prawidłowości przedłożonego raportu. Stąd przedmiotowy raport, jako dokument spełniający wymogi stawiane przez ustawę mógł stanowić dowód w sprawie. Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania uzyskano również wymaganą przepisami prawa opinię sanitarną Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach z dnia (...) października 2013 r. (k. 82 akt organu I instancji) oraz postanowienie o uzgodnieniu przedsięwzięcia wydane przez regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) listopada 2013 r. (k. 96 akt organu I instancji). Zawarte w powyższych aktach warunki realizacji przedsięwzięcia zostały następnie przeniesione do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wyczerpując tym samym warunki określone w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Podzielić należy przy tym stanowisko organów administracji, że decyzja w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie ma charakteru uznaniowego. Przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Ponieważ żadna z ustawowych przesłanek przesądzających o niemożności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie została w niniejszym postępowaniu stwierdzona, organy były zobowiązane do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd dodatkowo wskazuje, że ustawa z dnia z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, niezwykle szczegółowo reguluje, w Dziale III, kwestię udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Zasady powyższe, jako lex specialis, modyfikują ogólne zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W ramach prowadzonego postępowania szczególne znaczenie ma przy tym art. 33 ustawy z dnia 03 października 2008 r., który wprost zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podania do publicznej wiadomości informacji o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji wymagających udziału społeczeństwa. Obowiązek określony w powyższym artykułem ma charakter bezwzględny i oznacza konieczność powiadomienia społeczeństwa o każdej czynności w nim wymienionej. Analiza akt sprawy wskazuje, że warunki określone w powołanym powyższej przepisie, a stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu. W szczególności podkreślenia wymaga, że organ, stosownie do treści art. 37 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, szczegółowo odniósł się do zarzutów stawianych przez grupę mieszkańców Z., którzy nie wyrażali zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 pkt 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podzielić należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że postępowanie w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań danego przedsięwzięcia jest etapem wstępnym jego realizacji. Możliwość zrealizowania inwestycji w planowanym kształcie jest uzależniona od uzyskania na dalszym etapie postępowania decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero w ramach powyższych postępowań właściwe organy będą badały, zgodności planowanego przedsięwzięcia z przepisami prawa. Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarzóna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiadała prawu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.