II SA/Po 159/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na czynność Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie; postanawia odrzucić skargę. /-/ T. Świstak W dniu 15 lutego 2005 r. A. B. złożył do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu (dalej KWP w Poznaniu) broń myśliwską w postaci [...] kalibru [...], marki [...] należącą uprzednio do zmarłego L. C. Pismem z dnia [...] października 2008 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu poinformował A. B., iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. nr 152, poz. 1609) za deponowanie broni w depozycie organu Policji pobierana jest opłata w wysokości 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania (2,42 zł od jednostki broni) oraz, iż w jego przypadku opłata ta będzie naliczana po okresie jednego roku od dnia odebrania niniejszej korespondencji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu poinformował A. B., iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. nr 152, poz. 1609) za przechowywanie broni i amunicji w depozycie organu Policji pobierana jest opłata w wysokości 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania (2,42 zł od jednostki broni) oraz, iż w jego przypadku opłata ta jest naliczana od dnia 15 lutego 2006 r. i na dzień 9 kwietnia 2009 r. wynosi 2687 zł. Nadto organ zwrócił się o wskazanie czy A. B. jest jedynym spadkobiercą po L. C. oraz poinformował go o treści art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym spadkobierca może zbyć bron i amunicję , a przechowywanie broni i amunicji w depozycie organu Policji nie stanowi przeszkody w ich zbyciu. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu ponownie zwrócił się do A. B., z zapytaniem czy jest jedynym spadkobiercą po L. C., pouczył go o treści art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, pouczył o możliwości nieodpłatnego dobrowolnego przekazania broni celem jej zniszczenia oraz poinformował, iż na dzień [...] marca 2011 r. naliczona opłata za przechowywanie broni w depozycie wynosi [...] zł. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu przypomniał A. B. o pozostawaniu w depozycie jednego egzemplarza broni palnej myśliwskiej stanowiącej uprzednio własność zmarłego L. C. oraz poinformował A. B., że z uwagi na fakt, iż broń została przyjęta do depozytu zgodnie z jego oświadczeniem, zostanie on obciążony opłatą za deponowanie broni , która na dzień sporządzenia pisma wynosi [...] zł. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. A. B. poinformował Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu, iż broń po zmarłym L. C. nie stanowiła i nie stanowi jego własności, nie jest i nie będzie spadkobiercą po zmarłym L. C., gdyż jest spoza rodziny zmarłego, broń tą zdeponował z uwagi na znalezienie jej w budynku po mieszkającym samotnie zmarłym. A. B. podniósł nadto, iż zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jako znalazca broni nie powinien ponosić kosztów związanych deponowaniem broni. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], skierowanym do A. B. w nawiązaniu do poprzednio prowadzonej korespondencji, Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu poinformował go, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłe, przedstawił swoją wykładnię pojęcia "wejścia w posiadanie" oraz wskazał, iż w jego ocenie brak jest możliwości zwolnienia A. B. z opłaty z tytułu deponowania broni. Nadto Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu poinformował A. B., że na dzień sporządzenia pisma opłata wynosi [...] zł i wzrastać ona będzie z każdym następnym dniem deponowania broni, a jej ostateczne naliczenie nastąpi z chwilą zakończenia deponowania. Pismo powyższe doręczone zostało A. B. [...] sierpnia 2013 r. Pismem datowanym na [...] września 2013 r., a nadanym w Urzędzie Pocztowym w [...] dnia 10 września 2013 r. A. B. zażądał umorzenia opłaty z tytułu deponowania broni wskazując, iż jest bezprawnie obciążany kosztami deponowania tej broni. Uzasadniając swoje stanowisko A. B. przedstawił okoliczności odnalezienia broni należącej do zmarłego L. C., w tym w szczególności wskazał, iż zmarły zgubił tą broń przed śmiercią, a następnie broń ta została przez A. B. znaleziona w miejscu zamieszkania L. C. już po jego zgonie. Nadto oświadczył, iż do dnia dzisiejszego nie przeprowadzono sprawy spadkowej i nie istnieje prawnie ustanowiona osoba, która nabyła spadek po L. C. i co za tym idzie weszła w posiadanie dubeltówki będącej składnikiem tego majątku. Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu pismem z dnia [...] października 2013 r. udzielił odpowiedzi na pismo z dnia [...] września 2013 r. W piśmie tym organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko oraz poinformował, iż opłata należna na dzień sporządzenia pisma wynosi [...] zł., a A. B. może dokonywać aktualnie wpłat na poczet opłaty, która zostanie ustalona ostatecznie po zakończeniu okresu przechowywania. Organ wskazał nadto, iż wezwanie do zapłaty kosztów przechowywania broni jest czynnością materialno-techniczną podlegająca kontroli sądu administracyjnego, a jeżeli dłużnik wezwany do zapłaty całkowitych kosztów zdeponowania broni kwestionowałby ta czynność, to wówczas może skorzystać z prawa do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Wielkopolskiego Komendanta Policji w Poznaniu. Pismo powyższe doręczone zostało A. B. 11 października 2013 r. Doręczenia dokonano do rąk dorosłego domownika – A. B.. Pismem datowanym na [...] stycznia 2014 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 9 stycznia 2014 r. A. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność materialno-techniczą wezwania do zapłaty za deponowanie broni, nr sprawy [...]. W skardze wniósł o rozstrzygnięcie bezprawnego naliczania przez Wydział Postępowań Administracyjnych KWP w Poznaniu kosztów przechowywania zdeponowanej broni, którą znalazł po uprzednim zagubieniu przez zmarłego właściciela oraz anulowanie niesłusznie naliczonych kosztów depozytu broni, której nie jest właścicielem, ani spadkobiercą, a jedynie znalazca niebezpiecznego przedmiotu. Nadto wniósł o spowodowanie by KWP w Poznaniu pozbawiła cech użytkowych broń marki [...] i dokonała jej komisyjnej likwidacji. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej odrzucenie z uwagi na upływ terminu przewidziany do jej wniesienia, względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Sądy administracyjne powołane są zasadniczo do kontroli legalności działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Kontrola ta nie dotyczy jednak wszelkich działań i zaniechań jakichkolwiek podmiotów publicznych. Zakres spraw, od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji ma bez wątpienia charakter publicznoprawny. Powstanie tego obowiązku jest konsekwencją obowiązku złożenia broni do depozytu Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego przez osoby, które nie mają wymaganych prawem uprawnień do posiadania broni lub utraciły te uprawnienia. Wskazane organy państwa ze względów bezpieczeństwa są obowiązane zabezpieczyć i przechowywać złożoną do depozytu broń i amunicję, aby nie pozostawała w rękach osób nieuprawnionych do jej posiadania. Obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji wynika wprost z ustawy, tj. z przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi Policja lub Żandarmeria Wojskowa - w przypadku przejęcia jej do depozytu, w trybie określonym w art. 19 ust. 1 i 3 lub art. 36 ust. 2, oraz przekazania do depozytu przez znalazcę (pkt 1); osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3 (pkt 2); osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej (pkt 3); osoba deponująca ją w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 4 i 7 oraz w art. 54 ustawy (pkt 4). Ustawa ściśle określa krąg podmiotów, które mogą być obciążone kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji (są to osoby deponujące, czyli osoby które faktycznie złożyły broń i amunicję do depozytu), jak również moment powstania obowiązku ponoszenia tych kosztów. Stawkę opłaty za przechowywanie broni w depozycie określa obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. Nr 152, poz. 1609) i wynosi ona 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania (§ 11 ust. 1). Obliczenie tej opłaty przez organ i wezwanie określonego podmiotu do jej uiszczenia jest więc czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa. Rola organu w ustaleniu wysokości takiej opłaty sprowadza się do ustalenia liczby dni, przez które broń była przechowywana w depozycie i pomnożeniu jej przez stawkę dzienną opłaty oraz wskazania określonego podmiotu, do którego skierowane jest wezwanie do zapłaty tak obliczonej kwoty. Organ dokonuje więc czynności czysto technicznej, która jednak powoduje ustalenie zakresu obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie przez podmioty wskazane w art. 23 ust. 1 pkt 2-4 ustawy. Stąd też w orzecznictwie sadów administracyjnych przyjmuje się, iż na czynność materialno-techniczna tego rodzaju służy skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 par. 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (to jest inne niż decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty), akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2013 r., sygn. II OSK 524/10 i z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2620/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. II SA/Wa 1846/12, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie można jednakże pominąć faktu, iż zgodnie z § 12 przywołanego wyżej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. opłatę, o której mowa w § 11, wpłaca się do kasy lub na rachunek bankowy jednostki deponującej, najpóźniej w dniu odbioru broni i amunicji z depozytu. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż do ostatecznego ustalenia wysokości opłaty za przechowywanie broni w depozycie może dojść dopiero w momencie zakończenia tegoż przechowywania. Analiza pism kierowanych do skarżącego przez organy Policji wskazuje, iż okoliczność ta była organom tym znana, w związku z tym we wszystkich pismach jedynie informowały one o wysokości opłaty wynikającej z dotąd zaistniałego okresu przechowywania, a jednocześnie wskazywały, iż ostateczne ustalenie jej wysokości nastąpi po zakończeniu przechowywania. W żadnym z kierowanych do skarżącego pism nie był on wzywany do zapłaty jakiejkolwiek kwoty, jak też nie uprzedzano go o możliwości zainicjowania postępowania egzekucyjnego w przypadku braku uiszczenia dochodzonej opłaty w określonym terminie. W piśmie z dnia [...] października 2013 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wprost wskazano A. B., iż to wezwanie do zapłaty jest czynnością materialno-techniczną podlegająca zaskarżeniu do sądu administracyjnego, które to wezwanie skierowane zostanie do dłużnika odnośnie zapłaty całkowitych kosztów deponowania broni i po ich ustaleniu. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości Sądu, iż pisma osób działających z upoważnienia Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu kierowane do A. B. miały charakter pism o charakterze jedynie informacyjnym, nie stanowiły natomiast definitywnego ustalenia dochodzonych kwot oraz wezwania do ich zapłaty i jako takie nie mogły stanowić przedmiotu zaskarżenia do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna i postanowił o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zauważyć w tym miejscu należy, iż zasadność kierowania do A. B. roszczeń o uiszczenie opłaty z tytułu przechowywania w depozycie przedmiotowej broni będzie mogła zostać oceniona przez sąd administracyjny dopiero w przypadku skierowania do niego wezwania do zapłaty określonej kwoty z tego tytułu, która to czynność materialno-techniczna podlegać będzie zaskarżeniu do sądu administracyjnego, względnie o ile opłaty tej skarżący nie uiści dobrowolnie i zostanie ona przekazana do egzekucji administracyjnej, w ramach rozpatrywania środków zaskarżenia od postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. W postępowaniu egzekucyjnym przysługuje zobowiązanemu swoisty środek zaskarżenia jakim są zarzuty. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być między innymi nieistnienie obowiązku (§ 1 pkt 1), czy też błąd co do osoby zobowiązanego (§ 1 pkt 4), przy czym na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zobowiązanemu zażalenie (art. 34 § 2 ustawy), zaś na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów zażalenie służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 34 § 5 ustawy). Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż skarga A. B. podlegałby odrzuceniu także w przypadku przyjęcia, iż kierowane do niego pisma stanowiły akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę na tego rodzaju akty, na które ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia wnosi się po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, zaś art. 53 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż skargę takową wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W niniejszej sprawie jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa potraktować należy pismo A. B. datowane na [...] września 2013 r., a nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] 10 września 2013 r., na które organ Policji udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2013 r., które skutecznie doręczone zostało skarżącemu A. B. 11 października 2013 r. Co za tym idzie termin do wywiedzenia skargi upłynął 12 listopada 2013 r., zaś A. B. nadał ją w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 9 stycznia 2014 r., przy czym skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu o jakim mowa w art. 87 ust. 1 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. /-/ T. Świstak