II SA/Po 181/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-02-01
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, prawidłowo ocenił istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, opierając się na opinii lekarskiej dotyczącej schorzenia z przeszłości i braku danych o bieżącym stanie zdrowia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, musi ocenić, czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Samo posiadanie informacji o schorzeniu z przeszłości, bez oceny jego wpływu na obecny stan zdrowia i zdolność do kierowania pojazdami, nie jest wystarczające. Jednakże, jeśli kierowca nie przedstawi dowodów wskazujących na brak zasadności skierowania na badania, a zgromadzone informacje (np. opinia lekarska, literatura fachowa) wskazują na potencjalne problemy zdrowotne, organ może skierować kierowcę na badania, nawet jeśli nie posiada pełnej wiedzy o jego aktualnym stanie zdrowia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o skierowaniu K. F. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Prokuratora, który powołał się na wątpliwości co do zdolności kierowania pojazdami wynikające z dokumentacji medycznej skarżącej, wskazującej na chorobę autoimmunologiczną z nadczynnością tarczycy i zgłaszane w przeszłości podwójne widzenie. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji z powodu wad proceduralnych, organy administracji ponownie wydały decyzje o skierowaniu na badania, opierając się na opinii lekarskiej potwierdzającej chorobę Gravesa-Basedowa z diplopią oraz na braku przedstawienia przez skarżącą dowodów na ustąpienie objawów. Skarżąca kwestionowała zasadność skierowania, podnosząc długoletnią bezkolizyjną jazdę i brak dolegliwości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Prokurator P. J., działając na podstawie art. 61, art. 182 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecny tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako "K.p.a.") oraz art. 99 i 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecny tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 978, dalej jako "u.k.p."), wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu skierowanie K. F. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
W uzasadnieniu Prokurator wskazał, iż w toku postępowania karnego zapoznano się z dokumentacją lekarską przedłożoną przez skarżącą i nasuwa ona wątpliwości co do zdolności kierowania pojazdami mechanicznymi przez skarżącą.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Starosta J. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania mającego na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] czerwca 2014 r., Prokurator przesłał kserokopię opinii lekarskiej, dotyczącą stanu zdrowia skarżącej, z której to wynika, iż skarżąca choruje na jedną z chorób o podłożu autoimmunologicznym, przebiegającą w związku z nadczynnością tarczycy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr K [...], Starosta J., działając na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. skierował skarżącą K. F., posiadającą uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, wskazując w uzasadnieniu, że decyzja została wydana na podstawie wniosku P. J. informującego o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, iż brak jest jakichkolwiek uzasadnionych zastrzeżeń, co do stanu jej zdrowia, nie istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Skarżąca posiada prawo jazdy od 23 lat, jest aktywnym kierowcą i nigdy nie miała nawet kolizji drogowej, co świadczy o braku uzasadnionych zastrzeżeń, co do stanu zdrowia skarżącej. Decyzja organu jest, w ocenie skarżącej, rażącym naruszeniem konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...], z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymało skarżoną decyzję w mocy.
K. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1416/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z uwagi na rozpoznanie przez organ II instancji niepodpisanego odwołania.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało K. F. do podpisania odwołania, a skarżąca uzupełniła brak formalny odwołania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchyliło decyzję Starosty [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że nie wystarczą same wątpliwości, co do tego, czy kierujący zagwarantuje bezpieczne prowadzenie pojazdu, okoliczności ustalane przez organ muszą z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą wystąpić przeciwwskazania zdrowotne, co do dalszego udziału w ruchu. Uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia dotyczyć powinny tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], Starosta J. ponownie skierował skarżącą na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Starosta uzasadniając decyzję wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę zwrócił uwagę na fragment opinii lekarskiej biegłego sądowego Sądu Okręgowego w K. załączonej do wniosku prokuratora, w której stwierdzono, że K. F. zgłosiła występowanie u niej szeregu objawów, w tym podwójnego widzenia. Zdaniem organu informacje o bezkolizyjnej jeździe nie świadczą o właściwym stanie zdrowia.
K. F. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...]. W odwołaniu wskazała, że nie zapewniono jej możliwości czynnego udziału w sprawie. Podtrzymała stanowisko o bezkolizyjnej jeździe. Wskazała również, że nie ma żadnych dolegliwości chorobowych. Zaprzeczyła, aby była badana przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Starosta J. odniósł się do fragmentu opinii biegłego sądowego załączonego do wniosku Prokuratora Rejonowego J.. W ocenie organu okoliczność tzw. podwójnego widzenia ma istotny wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów i jest poważnym, uzasadnionym i wystarczającym argumentem przemawiającym za tym, aby osobę z takimi objawami skierować na badania lekarskie. W ocenie organu odwoławczego Starosta nie musi przeprowadzać postępowania, którego przedmiotem byłoby badanie stanu zdrowia kierowcy. Samo ujawnienie przypadku nasuwającego uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy jest wystarczająca przesłanką do skierowania kierowcy na badania lekarskie.
K. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc, że organ nie odniósł się do kwestii poruszonych w odwołaniu od decyzji. Skarżąca wskazała również, że nie ma żadnych dolegliwości, które mogłyby spowodować, że nie może kierować pojazdami. Skarżąca zwróciła również uwagę na to, że skierowanie jej na badanie narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1048/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r.
W ocenie Sądu przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń, co do stanu zdrowia musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, którym stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.
W przedmiotowej sprawie Starosta J. został zawiadomiony przez Prokuraturę Rejonową w J. o zaistnieniu wątpliwości, co do stanu zdrowia skarżącej. Uzasadnienie wniosku Prokuratora P. J. wskazywało jedynie, że w toku postępowania karnego zapoznano się z dokumentacją lekarską przedłożoną przez skarżącą i dokumentacja ta nasuwa wątpliwości, co do zdolności kierowania pojazdami mechanicznymi przez skarżącą. Następnie, Prokurator przesłał do organu kserokopię opinii lekarskiej, dotyczącą stanu zdrowia skarżącej, z której wynika, że skarżąca choruje na jedną z chorób o podłożu autoimmunologicznym, przebiegającą z nadczynnością tarczycy, a w 2013 r. miała zgłaszać podwójne widzenie. Wniosek Prokuratora wraz z kserokopią opinii lekarskiej stanowiły praktycznie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Dla poddania kierującego sprawdzeniu stanu zdrowia nie wystarczą same wątpliwości, że osoba taka może być w stanie, który nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Organ powinien zatem odnieść się do stanu zdrowia skarżącej i ocenić, czy uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia dotyczą tego rodzaju schorzeń, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Takiej analizy w decyzji organów obu instancji zabrakło. Organ I instancji wydając decyzję o skierowaniu skarżącej na badania nie dokonał żadnych własnych ustaleń, lecz jedynie powtórzył treść uzasadnienia wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. . Nie dokonał przy tym żadnej weryfikacji, czy faktycznie wystąpiły zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej, a w szczególności czy są one uzasadnione. Oparł się w tym względzie jedynie na informacji z opinii lekarskiej, która była opracowana na podstawie dokumentacji medycznej, bez uprzedniego badania (na którą to okoliczność wskazywała skarżąca).
W ocenie Sądu, o ile uzasadnione wątpliwości, co do stanu zdrowia skarżącej mogły mieć miejsce w 2013 r. (data zgłaszania dolegliwości przez skarżącą i data opinii lekarskiej), o tyle w 2015 r., a więc w okresie, kiedy organ wydał decyzję, sytuacja zdrowotna skarżącej mogła być odmienna. Podkreślić należy, że nie było w aktach sprawy administracyjnej żadnych informacji dotyczących obecnego stanu zdrowia skarżącej. Organy administracji publicznej nie odniosły się także w uzasadnieniach rozstrzygnięć co do okoliczności dotyczących upływu czasu ( a to m.in. w zakresie stanu zdrowia skarżącej).
Starosta J. decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], ponownie skierował skarżącą na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że ponownie rozpoznając sprawę Starosta J. zwrócił się do Poradni Endokrynologicznej Szpitala Klinicznego im. H. Ś. w P., gdzie skarżąca była leczona o opinię czy występowanie "podwójnego widzenia" jest jednym z objawów stwierdzonej u niej choroby, oraz wykonane zabiegi i stosowanie leków wyklucza występowanie tych objawów.
Z odpowiedzi, Ordynatora Oddziału Klinicznego Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych szpitala Prof. dr hab. med. M. R., wynika, że stwierdzono występowanie u pani K. F. choroby Gravesa-Basedowa ze współistniejącą diplopią (podwójnym widzeniem). W 2013 r. wykonano specjalistyczne zabiegi z powodu orbitopatii (zwanej również oftalmopatią naciekowo-obrzękową, oftalmopatią Gravesa-Basedowa lub wytrzeszczem złośliwym). Z uwagi na brak danych klinicznych i brak możliwości oceny stanu zdrowia skarżącej, w opinii nie zawarto oceny, co do jej zdolności do kierowania pojazdem, wskazano jedynie na konieczność jej dokonania przez lekarza medycyny pracy w porozumieniu z okulistą. Starosta J. zakładając, że K. F. po poważnej operacji poddaje się kontroli stanu zdrowia, co najmniej u lekarza rodzinnego i mając w dokumentacji Zaświadczenie Lekarskie z MZPiSSOZ "[...]" uznając, że jest ona objęta jest opieką tej jednostki, zwrócił się do o przesłanie informacje o stanie zdrowia skarżącej, zwłaszcza w odniesieniu do stwierdzonej u niej choroby i uwzględnieniu kontekstu zdolności lub ograniczeń do kierowania pojazdami. Od MZPiSSOZ "[...]" nie wpłynęła jednak żadna informacja.
Równocześnie Starosta J. uzyskał w wydawnictwie Forum Medycyny Rodzinnej z 2007 r., Tom 1, str 143-145, informacje, że u chorych na oftalmopatię traczycową - a stwierdzono tę chorobę u K. F. - oprócz wielu innych objawów jak łzawienie, nadwrażliwość na światło słoneczne, występuje dwojenie (podwójne widzenie) początkowo sporadyczne, najczęściej przy skrajnych położeniach gałek ocznych, które w późniejszym okresie choroby jest stałe i obecne przy patrzeniu we wszystkich kierunkach.
Mając na uwadze upływ czasu od stwierdzonej w 2013 r. u K. F. choroby Gravesa-Basedowa, wykonanych w tym samym roku operacji, które to czynniki mogły spowodować ustąpienie właściwego dla tej choroby podwójnego widzenia, Starosta J. zwrócił się do niej aby przedstawiła dokumenty potwierdzające: ustąpienie podwójnego widzenia, małe prawdopodobieństwo nawrotu choroby oraz brak potrzeby kontrolowania stanu wzroku. K. F. nie przedstawiła jednak żadnego dokumentu, zaświadczenia czy opinii lekarskiej.
W ocenie Starosty tak zebrany materiał dowodowy wskazywał na konieczność skierowania skarżącej na badania lekarskie.
K. F. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...], wskazując, że jest to trzecie postępowanie w sprawie i jest ona bezprzedmiotowa oraz podtrzymując stanowisko o ponad 25letniej bezkolizyjnej jeździe. Skarżąca zakwestionowała również występowanie przez organy z zapytaniem dotyczącym jej stanu zdrowia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując w całości stanowisko Starosty.
K. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 01 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że w sprawie spełnione zostały spełnione warunki uzasadniające zawieszenie postępowania, z uwagi na skierowanie przez skarżącą skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Dodatkowo do akt sprawy przedłożono zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2017 r. o braku przeciwwskazań do kierowania przez skarżącą pojazdami kategorii B, co według pełnomocnika, wyklucza możliwość skierowania skarżącej na badania lekarskie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości skierowania skarżącej na kontrolne badania lekarskie.
Równocześnie, przed merytoryczną oceną skargi, wyjaśnić należy, że organy administracji, jak i Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, związani byli wytycznymi zawartymi w wyroku tutejszego z dnia z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1048/15. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).
W powołanym powyżej wyroku Sąd zwrócił uwagę, że o ile uzasadnione wątpliwości, co do stanu zdrowia skarżącej mogły mieć miejsce w 2013 r. (data zgłaszania dolegliwości przez skarżącą i data opinii lekarskiej), o tyle w dacie orzekania przez organy administracji publicznej, sytuacja zdrowotna skarżącej mogła być odmienna, a w aktach sprawy administracyjnej brak było informacji dotyczących bieżącej sytuacji zdrowotnej skarżącej.
Ponownie rozpoznając sprawę Starosta zwrócił się do Poradni Endokrynologicznej Szpitala Klinicznego im. H. Ś. w P., gdzie skarżąca była leczona o opinię czy występowanie "podwójnego widzenia" jest jednym z objawów stwierdzonej u niej choroby, oraz wykonane zabiegi i stosowanie leków wyklucza występowanie tych objawów. Z uzyskanej odpowiedzi, Ordynatora Oddziału Klinicznego Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych szpitala Prof. dr hab. med. M. R., wynika, że stwierdzono występowanie u skarżącej choroby Gravesa-Basedowa ze współistniejącą diplopią (podwójnym widzeniem). W 2013 r. wykonano specjalistyczne zabiegi z powodu orbitopatii (zwanej również oftalmopatią naciekowo-obrzękową, oftalmopatią Gravesa-Basedowa lub wytrzeszczem złośliwym). Z uwagi na brak danych klinicznych i brak możliwości oceny stanu zdrowia skarżącej, w opinii nie zawarto oceny, co do jej zdolności do kierowania pojazdem, wskazano jedynie na konieczność jej dokonania przez lekarza medycyny pracy w porozumieniu z okulistą. Starosta nie uzyskał natomiast informacji o bieżącej sytuacji zdrowotnej skarżącej zarówno do MZPiSSOZ "[...]", jak i od samej skarżącej, do której się zwrócono.
Przed oceną powyższych środków dowodowych Sąd wyjaśnia, że skierowanie przez skarżącą skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, nie stanowiło przy tym okoliczności uzasadniającej zawieszenie postępowania. Wynik postępowania skargowego nie stanowił bowiem zagadnienia wstępnego, a informacje uzyskane od Ordynatora Oddziału Klinicznego Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych szpitala Prof. dr hab. med. M. R. nie stanowiły samodzielnej podstawy wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949).
Z użytego przez ustawodawcę sformułowania, co do istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia wynika, że otrzymawszy zawiadomienie starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego takie okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OSK 564/13, Baza NSA). Nie oznacza to jednak, że organ powinien przeprowadzić postępowanie w kierunku oceny stanu zdrowia kierowcy. Prowadząc postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie organ nie dokonuje oceny stanu zdrowia kierowcy, ponieważ do tego uprawnione są odpowiednie jednostki orzecznicze. Organ wyłącznie bada czy istnieją zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierowcy.
Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie. Przepis art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b u.k.p. ma zaś zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 624/10, Baza NSA).
Przepisy nie precyzują, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia, co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej zaistniały przesłanki do skierowania skarżącego na badania lekarskie. Zarówno opinia Ordynatora Oddziału Klinicznego Endokrynologii, Przemiany Materii i Chorób Wewnętrznych szpitala Prof. dr hab. med. M. R., jak i informacje uzyskane z literatury fachowej wskazują, że choroba stwierdzona u skarżącej charakteryzuje się, oprócz wielu innych objawów jak łzawienie, nadwrażliwość na światło słoneczne, występowaniem dwojenie (podwójne widzenie) początkowo sporadycznego, najczęściej przy skrajnych położeniach gałek ocznych, które w późniejszym okresie choroby jest stałe i obecne przy patrzeniu we wszystkich kierunkach. W ocenie składu orzekającego zgromadzone informacje stanowią wiarygodne zastrzeżenie, co do stanu zdrowia kierowcy uzasadniającej wydanie decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b u.k.p. Nie można przy tym pominąć faktu, że przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływa na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.
Równocześnie Sąd zauważa, że w świetle zasad ogólnych K.p.a. niewątpliwie inicjatywa dowodowa w postępowaniu administracyjnym spoczywa w pierwszej kolejności na organie prowadzącym postępowanie. Strona nie jest jednak zwolniona od obowiązku współdziałania z organem w ramach postępowania dowodowego, w szczególności w sytuacji, w której podnosi ona okoliczności, z których wywodzi określone, korzystne dla siebie, skutki prawne. W realiach przedmiotowej sprawy skarżąca zaniechała jednak przedstawienia, na etapie postępowania administracyjnego, jakichkolwiek dowodów wskazujących na brak zasadności skierowania jej na badania lekarskie, co dodatkowo uprawdopodabniało konieczność wydania kwestionowanej decyzji. Sąd podkreśla, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca przedłożyła datowane na dzień [...] grudnia 2017 r. orzeczenie lekarskie, o braku przeciwwskazań do kierowania przez skarżącą pojazdami kategorii B. Orzeczenie powyższe nie zostało jednak złożone w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a rola sądu administracyjnego, jak wskazano na wstępie, ogranicza się jedynie do badania prawidłowości działań organu w dacie wydawania decyzji. Skoro więc, w dniu [...] grudnia 2016 r. (data wydania zaskarżonej decyzji) organy nie dysponowały orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, to uznać należało, że na etapie postępowania administracyjnego skarżącą prezentowała bierną postawę, z czego, jak wyżej wskazano, nie można skutecznie czynić zarzutu organowi administracji.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem bowiem tych badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń.
Mając powyższe na względzie uznać należało, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jest prawidłowa. Stąd też Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło