II SA/Po 191/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2012 r. sprawy ze skargi E. G. i S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego; oddala skargę Decyzją z dnia (...) października 2011 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) nakazał inwestorom – E. i S. G. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego – kontenera mieszkalnego znajdującego się na działce o nr (...), obręb (...) nad jeziorem Z. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w dniu (...) czerwca 2011 r. wezwano E. i S. G. do złożenia wyjaśnień odnośnie legalności zabudowy działki nr (...), obręb (...), położonej nad jeziorem Z. W wyznaczony terminie S. G. złożył wyjaśnienia wskazując, że na przedmiotowej działce zlokalizowana jest przyczepa ciężarowa o nr rejestracyjnym (...). Inwestor przedłożył dowód rejestracyjny przyczepy z terminem przeprowadzenia badania technicznego na dzień (...) marca 2011 r., które to badanie nie zostało jednakże odnotowane. W dalszym toku postępowania organ dokonał w dniu (...) czerwca 2011 r. kontroli przedmiotowej nieruchomości, ustalając, że na działce nr (...) zlokalizowana jest przyczepa ciężarowa stojąca na kołach na której pobudowany jest kontener mieszkalny. Kontener posiada konstrukcję drewnianą i jest ustawiony na wysokości 1,05 (wysokość platformy przyczepy). Jego ściany są od zewnątrz wykonane z desek ułożonych poziomo, a od wewnątrz wykończone boazerią. Podłoga ma konstrukcję drewniano – stalową i jest wykończona panelami podłogowymi natomiast dach posiada konstrukcję drewnianą i jest przykryty blachą dachówkową. Ściany i dach zostały wyizolowane wełną mineralną, a przestrzeń pomiędzy platformą przyczepy a gruntem została obłożona ściankami z desek ułożonych poziomo, zamocowanych do kątowników wbitych w grunt. Wymiary kontenera to – długość 13,00 m, szerokość – 3,50m, wysokość około 3,5m do kaletnicy. Sam kontener składa się z dwóch pokoi, salonu z otwartą kuchnią oraz łazienki. Zgodnie z oświadczeniem S. G. przyczepa wraz z kontenerem została ustawiona w maju 2010 r. i na dzień kontroli nie posiadała przeglądu technicznego. Mając na względzie powyższe ustalenia organ uznał, że powyższy obiekt stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane, który został posadowiony na okres przekraczający 120 dni, a więc wymagał wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ inwestorzy nie posiadali stosownego pozwolenia organ, postanowieniem z dnia (...) czerwca 2011 r. wstrzymał wykonanie robót budowlanych na przedmiotowej działce oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu. Wobec nie przedłożenia wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie organ orzekł o nakazie rozbiórki obiektu podbudowanego na działce nr (...). Równocześnie organ wskazał, iż przyczepa ciężarowa, na której stoi kontener, stanowi jego integralną część (stanowi jego podstawę) stąd brak było podstaw do uznania, aby przedmiotowy budynek stanowił przyczepę w rozumieniu art. 2 pkt. 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), do której nie stosuje się przepisów ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. i S. G. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane; art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowy obiekt stanowi tymczasowy obiekt budowlany; naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wadliwe prowadzenie postępowania legalizacyjnego oraz naruszenie ogólnych zasad postępowania dowodowego określonych w art. 6, 7 i 77 § 1 kpa. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazali, iż z uwagi na fakt rejestracji oraz posiadania aktualnego przeglądu technicznego uznać należało, że obiekt posadowiony na działce nr (...) stanowi pojazd, a nie zaś tymczasowy obiekt budowlany. W konsekwencji organ nie mógł wszcząć postępowania legalizacyjnego, jak również nie mógł orzec nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. W ocenie skarżących działanie organu nie tylko stało w sprzeczność z przepisami ustawy Prawo budowlane ale i naruszało podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2011 r. w zakresie jej podstawy prawnej oraz wskazał nową podstawę prawną – art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, iż w związku z faktem, iż kontener mieszkalny znajduje się na przyczepie ciężarowej znajdującej się na działce nr (...), będącej pojazdem w świetle ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozważenia wymagało, czy przyczepa ta może stanowi obiekt budowlany, a więc, czy podlega przepisom ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego, choć dowód rejestracyjny stanowi dokument urzędowy stwierdzającym, że dana przyczepa jest pojazdem w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, to w przedmiotowej sprawie uznać należało, że stanowi ona obiekt budowlany. Na okoliczność powyższą wskazywał zarówno brak aktualnego przeglądu technicznego jak i fakt, że obiekt nie jest użytkowany jako przyczepa, lecz jako obiekt mieszkalny, na co wskazuje jej nietypowe wyposażenie (obejmujące kominek) oraz podział wnętrz i obecny wygląd. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie uznać należało, iż rejestracja przyczepy została dokonana dla pozoru, gdyż, jak wskazał organ w odwołaniu do orzeczeń sądów administracyjnych, o przeznaczeniu danego obiektu decydują okoliczności faktyczne. Stąd też organ I instancji prawidłowo uznał, że przed posadowieniem przedmiotowego obiektu niezbędne było wcześniejsze uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec stwierdzonej samowoli budowlanej konieczne było wszczęcie postępowania legalizacyjnego, a wobec nie przedłożenia stosownych dokumentów, wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. i S. G. podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżący podnieśli w skardze, iż ustalenia organu odwoławczego, dotyczące charakteru przedmiotowego obiektu, naruszają zasadę postępowania administracyjnego, zgodnie z którą dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Jak bowiem wskazano przedmiotowa przyczepa jest nie tylko zarejestrowana, ale posiada aktualny przegląd techniczny. Równocześnie do skargi załączono ksero dowodu rejestracyjnego, z którego wynika, że przedmiotowa przyczepa została po raz pierwszy zarejestrowana w kraju w dniu (...) marca 2010 r., a ostatnie badanie techniczne została wykonane w dniu (...) sierpnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na E. i S. G. obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego – kontenera mieszkalnego znajdującego się na działce o nr (...), obręb (...) nad jeziorem Z. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż na przedmiotowej działce posadowiona jest zarejestrowana przyczepa ciężarowa, na której pobudowany jest kontener mieszkalny. Zdaniem organów rozstrzygających przedmiotową sprawę pomimo faktu rejestracji przedmiotowej przyczepy uznać należało, że obiekt znajdujący się na działce nr (...) stanowi obiekt budowlany, wymieniony w art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane, dla którego posadowienia niezbędne było wcześniejsze uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak bowiem wyjaśnił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, o przeznaczeniu danego obiektu decydują okoliczności faktyczne związane ze sposobem i okresem użytkowania, a nie fakt rejestracji przyczepy. Skarżący konsekwentnie wskazują, iż fakt rejestracji przedmiotowej przyczepy powoduje, że nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane. W ocenie Sądu stanowisko organów uznać należało za prawidłowe. Jak powyżej wskazano, zasadniczy problem, mający wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy postawienie w określonym miejscu zarejestrowanej przyczepy, a następnie jej obudowanie umożliwiające korzystanie z niej, jak z obiektu budowlanego regulują przepisy ustawy Prawo budowlane. Stosownie do art. 1 powyższej ustawy normuje ona działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Przez obiekt budowlany należy zaś stosownie do art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowle stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami i wreszcie obiekt małej architektury. Nie ulega wątpliwości, że stanowiąca przedmiot postępowania przyczepa nie mieści się w szczegółowych definicjach budynku, budowli i obiektu małej architektury zamieszczonych w art. 3 pkt 2 – pkt 4 ustawy. Definicje te ustawodawca uzupełnił jednakże wprowadzając, w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego. Przez obiekt taki należy zaś rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W tym miejscu Sąd wskazuje, że w pełni akceptuje stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym o możliwości zakwalifikowania danego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego decyduje przede wszystkim cel, w jakim ów obiekt został umieszczony na danej działce oraz okres funkcjonowania na niej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 348/08, LEX 529823; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 06 lipca 2011 r., sygn. IV SA/Po 151/11, LEX 895918; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 574/09, LEX 706998). Mieć bowiem należy na względzie, że na gruncie art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane oraz definicji budowy, zawartej w art. 3 pkt 6 powyższej ustawy, w odniesieniu do takich obiektów jak barakowozy, przyczepy i inne podobne obiekty na kołach, przez ich "wybudowanie" rozumie się w orzecznictwie już samo dostarczenie takiego obiektu oraz jego postawienie na gruncie, z ewentualnym wykonaniem pewnych przystosowawczych robót budowlanych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 06 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 506/07, LEX 347903). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że przeprowadzone w dniu (...) czerwca 2011 r. oględziny działki nr (...) ujawniły, że na działce powyższej posadowiona jest przyczepa ciężarowa stojąca na kołach na której pobudowany jest kontener mieszkalny. Kontener posiada konstrukcję drewnianą i jest ustawiony na wysokości 1,05 (wysokość platformy przyczepy). Jego ściany są od zewnątrz wykonane z desek ułożonych poziomo, a od wewnątrz wykończone boazerią. Podłoga ma konstrukcję drewniano – stalową i jest wykończona panelami podłogowymi natomiast dach posiada konstrukcję drewnianą i jest przykryty blachą dachówkową. Ściany i dach zostały wyizolowane wełną mineralną, a przestrzeń pomiędzy platformą przyczepy a gruntem została obłożona ściankami z desek ułożonych poziomo, zamocowanych do kątowników wbitych w grunt. Wymiary kontenera to – długość 13,00 m, szerokość – 3,50m, wysokość około 3,5m do kaletnicy. Sam kontener składa się z dwóch pokoi, salonu z otwartą kuchnią oraz łazienki, a w świetle oświadczenia właściciela, został posadowiony w maju 2010 r. W ocenie Sądu powyższe ustalenia faktyczne wskazują, jak prawidłowo uznał organ w treści zaskarżonej decyzji, iż przedmiotowa przyczepa nie jest użytkowana jako pojazd, lecz jako obiekt mieszkalny, co potwierdza jej nietypowe wyposażenie (obejmujące kominek) oraz podział wnętrz i obecny wygląd. Brak jest bowiem podstaw do uznania, aby posadowiona w maju 2010 r. przyczepa, która nie zmieniała od tego czasu miejsca posadowienia, a która składa się m.in. z pokoi, salonu z otwartą kuchnią oraz łazienki, wyposażona jest w kominek była użytkowana w ruchu drogowym. Tym samym Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że przedmiotowa przyczepa – z uwagi na jej sposób i okres (ponad 120 dni) użytkowania oraz brak wymaganego pozwolenia na budowę – podlega dyspozycji przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem art. 48 ust. 2 powyższej ustawy, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak słusznie podkreślił organ II instancji fakt rejestracji przyczepy nie mógł mieć w sprawie znaczenia. Wobec stwierdzonej samowoli budowlanej organy umożliwiły skarżącym przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Z możliwości powyższej, będącej uprawnieniem strony, skarżący nie skorzystali, wobec czego organy prawidłowo orzekły, na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, o nakazie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego. Reasumując powyższe rozważania wskazać należało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W rzeczywistości posadowienie na nieruchomości na okres ponad 120 dni zarejestrowanej przyczepy ciężarowej, na której pobudowany został kontener mieszkalny, stanowiący tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane wymaga wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 29 ust. 1pkt. 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego) . Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.