II SA/Po 238/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-03-12

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wniesione po terminie i bez wniosku o przywrócenie terminu, podlegają merytorycznemu rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które zostały wniesione po upływie ustawowego terminu i bez złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu, nie podlegają merytorycznemu rozpoznaniu. Organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie o nieuwzględnieniu spóźnionych zarzutów z przyczyn formalnych, co skutkuje ich bezskutecznością.
Stan faktyczny
Spółka A. sp. jawna wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczące niedopuszczalności egzekucji z powodu braku doręczenia tytułu wykonawczego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zarzuty te zostały wniesione po upływie ustawowych terminów, a spółka nie złożyła wniosku o przywrócenie tych terminów. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały zarzuty za niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Spółka zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego, twierdząc, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu, który organy błędnie zinterpretowały lub pominęły.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi [...] sp. jawna na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym; oddala skargę. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), dalej: u.p.e.a., po rozpatrzenia zażalenia A. sp. j. na postanowienie Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] 2012 r. nr [...], którym pozostawiono bez merytorycznego rozpoznania zarzuty wniesione przez zobowiązaną spółkę w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2012 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł w tym zakresie: na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym oraz art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym odmawiam uwzględnienia zarzutów. Postanowienie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB) decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] nakazał W. i H. P. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku warsztatowego, posadowionego na działce nr [...] położonej w S. Po korekcie podstawy prawnej, w pozostałym zakresie powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2010 r. nr [...]. Skargę na tę decyzję organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 904/10. Z uwagi na niewykonanie nałożonego obowiązku przez zobowiązanych, PINB jako wierzyciel skierował do nich pisemne upomnienie, po czym jako organ egzekucyjny wszczął – na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2011 r. nr [...] egzekucję administracyjną. Zastosowany pierwotnie środek egzekucyjny tj. grzywna w celu przymuszenia został uchylony przez WWINB. Przejście obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego A. sp. j. spowodowało, z uwagi na art. 28a u.p.e.a., konieczność przed zastosowaniem środków egzekucyjnych wystawienie nowego tytułu wykonawczego z dnia 13 lipca 2012 r. W tej dacie PINB zastosował wobec zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. WWINB odmówił zobowiązanemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, zobowiązany wniósł (pismo z 11 października 2012 r.) zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. PINB postanowieniem z dnia [...] 2012 r., wydanym na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a. pozostawił wniesione zarzuty bez rozpoznania. Zobowiązana spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie PINB, wskazując, iż organ egzekucyjny błędnie przyjął, że pełnomocnik spółki nie złożył jednocześnie z zarzutami wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia. W ocenie spółki taki wniosek został złożony, jednak nie był wyraźnie do nich przyporządkowany. Wskazano, że pełnomocnik spółki mógł wnieść ewentualnie dwa identycznie wyglądające wnioski o przywrócenie terminu, jednak mimo, że przepisom k.p.a. nie jest znana instytucja dorozumianego przywrócenia terminu to intencja zawarta w piśmie dołączonym do zarzutów tj. wniosek o przywrócenie terminu do składanych zarzutów był oczywisty i wynikał właśnie z załączonych do zarzutów pism, jak i z treści samych zarzutów. Zdaniem żalącej się spółki, jeśli organ miał wątpliwości w tym zakresie, winien wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego poprzez precyzyjne wskazanie celu i treści pism. Wydając wskazane na wstępie postanowienie WWINB wyjaśnił, że w pierwszej kolejności wymaga ustalenia, jakie zarzuty zgłosił zobowiązany, bowiem w podaniu z [...] 2012 r. zatytułowanym "zarzuty" odwołał się do zarzutów ujętych w zażaleniu z dnia [...] 2012 r. wniesionym wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy ustalił, że w pierwszym z podań zobowiązany zawarł 2 zarzuty: 1) wniesienia zażalenia w sprawie [...] oraz 2) brak doręczenia stronie zobowiązanej tytułu wykonawczego. W drugim zaś z podań ("zażalenie") ujęto zarzut zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, który prowadzi de facto do likwidacji podmiotu. Mając na względzie powołane zarzuty WWINB stwierdził, że z racji enumeratywnego wskazania w art. 33 u.p.e.a. podstaw zarzutów, nie może być podstawą nieokreślony w tym przepisie zarzut wniesienia zażalenia w sprawie [...]. Co do pozostałych zarzutów organ egzekucyjny wskazał, że skoro przesłanki dopuszczalności egzekucji, które winien z urzędu badać organ egzekucyjny, to w istocie przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji, czyli okoliczności, które muszą być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji. Spośród zaś czynności związanych z badaniem dopuszczalności egzekucji administracyjnej badana jest kwestia doręczenia tytułu wykonawczego, a podnoszone przez zobowiązanego niedoręczenie tytułu wykonawczego musi być zakwalifikowane jako zarzut określony w art. 33 pkt 6 ab initio u.p.e.a. Podobnie w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. wprost wskazany został zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. WWINB wyjaśnił, że ustalenie treści zarzutów jest o tyle istotne, że uprawnienie zobowiązanego do wniesienia zarzutów przewidziano w dwóch przypadkach: 1) w związku z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 33 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) i 2) w związku z doręczeniem zobowiązanemu postanowienia o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia (art. 122 § 3 ab initio u.p.e.a.). Zatem w związku z doręczeniem zobowiązanemu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązany może zgłosić zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, natomiast zarzuty oparte na inne podstawie jedynie wówczas, gdy doręczono mu odpis tytułu wykonawczego. W związku z tym wniesiony przez zobowiązanego zarzut określony w art. 33 pkt 6 u.p.e.a. mógł być przez nią zgłoszony tylko w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2012 r., zaś zarzut ujęty w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. mógł być przez nią zgłoszony w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej postanowienia o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia. Organ odwoławczy zaznaczył, że co do obu zarzutów pierwszorzędne znaczenie ma zagadnienie zachowania przez spółkę terminu do ich wniesienia. Odnośnie zachowania terminu do wniesienia zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej należy wskazać, że jak wynika wprost z treści postanowienia PINB z dnia [...] 2012 r. oraz z jego rozdzielnika – tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] 2012 r. stanowił jego załącznik. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone spółce w dniu 3 sierpnia 2012 r. (art. 44 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Dowodem doręczenia zobowiązanemu wspomnianego tytułu wykonawczego w dniu [...] 2012 r. w trybie zastępczym jest zwrócona przez Pocztę Polską S.A. i nieotworzona przesyłka zawierająca postanowienie organu egzekucyjnego wraz z tym tytułem. Jeśli więc tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] 2012 r. został skutecznie doręczony zobowiązanemu w dniu 3 sierpnia 2012 r. a zarzut (podanie z dnia 11 października 2012 r.) został wniesiony dopiero w dniu 12 października 2012 r. i przy tym zobowiązany nie wniósł prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów (art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), to zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej został zgłoszony po terminie, o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Dlatego słusznie nie został on rozpatrzony merytorycznie. Co do kwestii zachowania terminu do wniesienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ II instancji zaznaczył, że postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia PINB z dnia [...] 2012 r. zostało skutecznie doręczone zobowiązanej spółce w dniu 3 sierpnia 2012 r. w trybie zastępczym (art. 44 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Skoro zaś zarzut ten (podanie z 12.10.2012 r.) został wniesiony przez spółkę dopiero w dniu 12 października 2012 r., a zobowiązana spółka nie wniosła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego zarzutu (art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), a nie można dorozumieć tegoż wniosku, to także został on wniesiony po terminie dla dokonania tej czynności. Dlatego też organ I instancji nie mógł również do tego zarzutu odnieść się merytorycznie. Reasumując WWINB stwierdził, że jeżeli spółka zgłosiła trzy zarzuty, z czego jeden nie jest zarzutem w rozumieniu art. 33 u.p.e.a., a dwa pozostałe zostały zgłoszone po terminie, to niedopuszczalne było ich uwzględnienie przez organ egzekucyjny. Odnosząc się do formy rozstrzygnięcia przez organ I instancji WWINB wskazał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje wprost formy rozstrzygnięcia o zarzutach wniesionych po terminie, choć istotnie częściej wskazuje się w tej mierze na zasadność wydania postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów, jednakże odmowa taka ma wówczas charakter rozstrzygnięcia formalnego, w którym organ stwierdza, że z uwagi na niedochowanie terminu do wniesienia zarzutów nie mogą być one merytorycznie rozpoznane. Niezależnie od przyjętej formy pojawiają się stanowiska dopuszczające możliwość odrzucenia w takiej sytuacji zarzutu, rezultat uchybienia terminowi do wniesienia zarzutu na postanowienie egzekucyjne jest taki, że nie podlega merytorycznej ocenie. W związku z powyższym organ II instancji wskazał, że wyłączną przyczynę uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy stanowiła kwestia formy rozstrzygnięcia. A. wniosła skargę na powyższe postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 r., żądając jego uchylenia w części tj. w zakresie orzekającym merytorycznie poprzez odmowę uwzględnienia zarzutów, wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, przesłuchanie R. P. na okoliczność wykazania, kto jest umocowany do reprezentowania spółki i odbioru korespondencji oraz jak w spółce odbywa się odbiór korespondencji, kto jest umocowany do odbioru awizowanych listów na poczcie i częściowe zwolnione skarżącej od kosztów, w zakresie opłaty od skargi. Skarżąca spółka zarzuciła organowi odwoławczemu: 1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sposób dorozumiany, podczas gdy sam wniosek strona złożyła wraz z zarzutami w jednej przesyłce pocztowej, 2) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez stwierdzenie, że skarżąca spółka nie złożyła jednocześnie z zarzutami wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia, 3) naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. poprzez uchylenie się przez organy obu instancji od rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów, 4) naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niedążenie organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie interesu społecznego oraz przekroczenie zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej poprzez dowolne dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie prawidłowego i terminowego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest o tyle wadliwe, że u podstaw jego wydania legły błędne ustalenia faktyczne. Skarżąca spółka wskazała, że w jednej przesyłce listownej poleconej spółka wysłała kilka pism, w szczególności zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] 2012 r., zażalenie na postanowienie PINB z dnia [...] 2012 r. oraz dwa identyczne wnioski o przywrócenie terminu, które nie były wyraźnie przyporządkowane do żadnego z pism. W związku z tym organy nie mogły przyjąć, że skarżąca spółka nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, bowiem samo wniesienie dwóch wniosków powinno być poczytane za chęć oraz istniejący zamiar przyporządkowania każdego z wniosków do konkretnego merytorycznego pisma, czyli zarówno do zarzutów, jak i do zażalenia. W sytuacji trudności interpretacyjnych organ zobligowany był do wyjaśnienia tej kwestii w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 140 k.p.a. Brak zaś było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia pisma z pominięciem rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącej spółki, uchylając się od rozpatrzenia omawianego wniosku organ odwoławczy naruszył art. 134 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżąca podniosła, że przesłane przez nią dwa wnioski o przywrócenie terminu, pomimo wynikłego dysonansu, winny być przez organy przyporządkowane do konkretnych dwóch merytorycznych pism (zarzuty i zażalenie) w pierwsze kolejności w drodze wezwania strony do uzupełnienia i sprecyzowania owych pism, nie zaś jednostronnego i autorytatywnego wyeliminowania jednego z nich. W związku z powyższym zdaniem spółki organy niesłusznie rozstrzygnęły na niekorzyść skarżącej uchylając się od merytorycznego rozpatrzenia wniesionych zarzutów. Skarżąca wskazała, że WWINB naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej bowiem nie zebrał całości materiału dowodowego i nie wyjaśnił wyczerpująco, dlaczego uznał za prawidłowe ustalenia co do brak złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 23 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącej spółki o wstrzymanie wykonanie zaskarżonego postanowienia. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. (sygn. akt II Oz 1208/13) oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Również prawomocnie Sąd odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 15.11.2013 r., sygn. akt II OZ 1016/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie wyjaśnienia wymaga przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie. W dniu [...] 2012 r. organ egzekucyjny – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB), działając na podstawie art. 28a u.p.e.a. wystawił na zobowiązanego – A. sp. j. tytuł wykonawczy nr [...] i wydał postanowienie nr [...] o zastosowaniu środka egzekucyjnego tj. nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia w kwocie 317.184 zł. Doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego i postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nastąpiło w trybie zastępczym określonym w art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w dniu 3 sierpnia 2012 r. W odpowiedzi zobowiązany, działający przez pełnomocnika adw. A. J., wniósł w dniu 12 października 2012 r. (pismo z 11.10.2012 r.) zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] r. z dnia [...] 2012 r., które stały się przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności zważyć należy, iż organ odwoławczy trafnie dekodował podstawy zarzutów podniesione w piśmie zobowiązanej spółki z dnia11 października 2012 r., w którym odwołano się do treści zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skoro bowiem w "zarzutach" zobowiązany ograniczył się do wskazania, że jego podstawę stanowi wniesienie zażalenie na wspomniane postanowienie, koniecznym stało się odczytanie podstaw zarzutów w tymże zażaleniu (pismo pełnomocnika zobowiązanej spółki z dnia 11.10.2012 r.). W powołanym zażaleniu z 11 października 2012 r. zobowiązana spółka wskazała po pierwsze na brak podstaw do zastosowania tak surowego środka egzekucyjnego tj. podstawę zarzutu określoną w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Ponadto wskazała na uchybienia w doręczeniu jej tytułu wykonawczego nr [...] r. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo przyjął, że uchybienia w doręczeniu tytułu wykonawczego stanowią podstawę zarzutu określoną w art. 33 § pkt 6 u.p.e.a. tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucje administracyjną na wniosek wierzyciela (w tym przypadku z urzędu, bowiem organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem) i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej – zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. – następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Tak więc brak doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego powoduje niedopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej. Trzeci z dekodowanych zarzutów określony został jako "wniesienie zażalenia w sprawie [...]". Rację miał organ II instancji, iż jako niewymieniony w podstawach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. nie mógł zostać poddany merytorycznemu rozpoznaniu. Reasumując, Sąd uznał, że prawidłowo WWINB zakwalifikował zarzuty podniesione przez zobowiązanego. Organ odwoławczy trafnie też stwierdził, że zarzuty, których podstawą były przesłanki określone w art. 33 § 1 pkt 6 i 8 u.p.e.a. zostały zgłoszone po terminie i w związku z tym nie było podstaw do ich merytorycznej oceny. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Termin określony w tym przepisie liczy się co do zasady od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, a w przypadku podniesienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka – od daty doręczenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. W przypadku, jak niniejszy, postawienia zarzutu zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia, zgodnie z art. 122 § 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., powinno nastąpić w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, iż prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że skoro zarówno tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] 2012 r., jak i postanowienie PINB z dnia [...] 2012 r. nr [...] zostało skutecznie doręczone zobowiązanej spółce (w trybie zastępczym art. 44 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) w dniu 3 sierpnia 2012 r., to termin do zgłoszenia obu zarzutów (z art. 33 § 1 pkt 6 i 8 u.p.e.a.) upływał zobowiązanej spółce w dniu 10 sierpnia 2012 r. Zgłoszenie wspomnianych zarzutów w dniu 12 października 2012 r. uznać zatem należało, co trafnie uczyniły organy obu instancji, za bezskuteczne i odmówić ich uwzględnienia – na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. z powodów formalnych. Przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. określa, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Opierając się na powołanym przepisie organ egzekucyjny może zatem odrzucić je jako bezzasadne, względnie odmówić ich uwzględnienia (por. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2012, źródło: NetLegalis; P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011, źródło: LexPolonica). Jeśli natomiast uwzględni je (uzna je za zasadne), może postąpić następująco: umorzyć postępowanie w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59 albo zastosować środek mniej uciążliwy, gdy środek poprzednio użyty był sprzeczny z zasadą wyrażoną w art. 7 § 2. Może też zastosować art. 35 (zawieszenie postępowania egzekucyjnego). Negatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów może przybrać postać dwojakiego rodzaju – formalną, gdy organ egzekucyjny nie dokonuje oceny zgłoszonych zarzutów (z powodu uchybienia terminu do ich wniesienia albo z innego formalnego powodu) i odmawia ich uwzględnienia bądź je odrzuca oraz materialną – gdy merytorycznie rozpoznaje zgłoszone zarzuty i odrzuca je bądź inaczej odmawia ich uwzględnienia. Tak więc brzmienie sentencji, w przypadku merytorycznego i formalnego rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym pozostaje jednakowe. Różne są zaś przyczyny rozstrzygnięcia, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia wydanego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, za którym również opowiedział się organ II instancji, że jeżeli zobowiązany uchybił siedmiodniowemu terminowi do wniesienia zarzutów, to organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie o nieuwzględnieniu spóźnionych zarzutów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 października 2011 r., III SA/GL 275/11, Lex nr 1154014, również wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 października 2009 r., III SA/Łd 246/09, Lex nr 555012). W rezultacie powoduje to bezskuteczność czynności zobowiązanego, gdyż nie zostaje ona rozpoznana co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., II FSK 2175/08, Lex nr 785804). Przy czym należy zaznaczyć, że termin do zgłoszenia zarzutów ma charakter procesowy i tak jak uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność czynności, tak dopuszczalne jest złożenie na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. wniosku o przywrócenie terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd przychylił się do stanowiska organu II instancji, że brak jest jakiegokolwiek dowodu, by wnosząc w dniu 12 października 2012 r. (pismo z 11.10.2012 r.) zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2012 r. skarżąca spółka – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adw. A. J. – złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tychże zarzutów. Po pierwsze z samej treści pisma, w którym sformułowano zarzuty, nie sposób wywieść, aby spółka domagała się przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. Wskazano w nim jedynie, że "Pismem z dnia 11 października 2012 r. zobowiązana spółka wniosła zażalenie na postanowienie PINB w S. z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 317.184 zł w trybie art. 119 i art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a. doręczonego w trybie art. 44 k.p.a., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu." Dodano nadto, że: "Mając na uwadze treść czynionych w w/w zażaleniu zarzutów, m.in. braku doręczenia tytułu wykonawczego, niniejsze pismo jest konieczne i w pełni uzasadnione". W ocenie Sądu nie sposób również uznać, by do tegoż pisma formułującego zarzuty, pełnomocnik zobowiązanej spółki dołączył wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Z adnotacji pod treścią pisma wynika, że jedynym załącznikiem był "odpis pisma". W żaden sposób nie można również uznać, co próbuje, zważywszy na poczynione zaniedbania procesowe, dowieść pełnomocnik spółki, że w jednej przesyłce listownej poleconej strona skarżąca (zobowiązany) wysłała m.in. dwa identyczne wnioski o przywrócenie terminu, które nie były wyraźnie przyporządkowane do żadnego z pism (pisma, którym wniesiono zarzuty i pisma stanowiącego zażalenie na postanowienie PINB z [...] 2012 r.). Trzeba wyraźnie zaznaczyć, co wykazał organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że pismo z dnia 11 października 2012 r. stanowiące wniosek o przywrócenie terminu wyraźnie dotyczyło wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...] 2012 r. Już w samym tytule pisma wskazano, że jest to "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia". Następnie w samej treści pisma wyraźnie pełnomocnik zobowiązanej spółki wskazał, że wnosi "o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] 2012 r. (sygn. akt: [...]) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 317.184 zł w trybie art. 119 i 121 § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, doręczonego w trybie art. 44 kpa." W związku z powyższym prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że zobowiązana spółka nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Sąd uznał zatem za całkowicie chybione i gołosłowne zarzuty strony skarżącej, jakoby organ odwoławczy oraz organ I instancji ustalając, że wniosku takiego spółka nie złożyła dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 8 i 8 k.p.a., a także w rezultacie powyższego – naruszenia art. 134 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wystarczy stwierdzić, że nie sposób uznać, by doszło do naruszenie przepisów art. 134 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez uchylenie się przez organy od rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów, w sytuacji, gdy w rzeczywistości wniosku takiego zobowiązana spółka, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, nie złożyła. W związku z powyższym, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło