II SA/Po 247/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-06-06

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nigdy nie podejmowała zatrudnienia, może być uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jeśli jej aktywność zawodowa jest ograniczona przez konieczność sprawowania tej opieki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczność niepodejmowania zatrudnienia w przeszłości nie może stanowić jedynej negatywnej przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kluczowe jest ustalenie, czy na moment złożenia wniosku zakres sprawowanej opieki uniemożliwia podjęcie lub kontynuowanie zatrudnienia. Jeśli tak, świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane, stanowiąc rekompensatę za utracone wynagrodzenie.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką, która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18. roku życia). Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, dodając, że skarżąca nigdy nie pracowała, co wyklucza związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z pracy a opieką.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2024 r. w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Burmistrza W. z dnia 17 listopada 2023 r., nr [...] Decyzją z dnia 30 stycznia 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" lub "organ"), po rozpatrzeniu odwołania E. B. (dalej również jako "Skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 17 listopada 2023 r., nr [...] Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. Dnia 03 listopada 2023r. E. B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad matką - R. B.. Decyzją z dnia 17 listopada 2023r. Burmistrz W. odmówił przyznania wnioskującej żądanego świadczenia. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że powodem odmowy przyznania żądanego świadczenia było niespełnienie warunku określonego w art. 17 ust. 1b. ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność wymagającej opieki nie powstała do ukończenia 18 roku życia, ani w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 25 roku życia. Od powyższej decyzji, w terminie ustawowym, E. B., złożyła odwołanie, nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia stwierdzając, że wydana decyzja nie jest zgodna z Konstytucją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję Burmistrza W. wskazało, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że R. B. - matka wnioskującej, orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności [...] została na stałe uznana za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na dzień 11 czerwca 2018r. Przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdza, że odwołująca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. Fakt sprawowania opieki nie jest kwestionowany przez organ I instancji. Odnosząc się do wskazywanej przez organ I instancji niespełnionej przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy organ podniósł, że przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. wydanym w sprawie o sygnaturze K-38/13 - w zakresie jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności - został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wobec tego podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może być przepis art. 17 ust. 1b ustawy. Następnie organ wskazał, iż E. B. nie może być uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego bowiem, z okoliczności sprawy nie wynika, aby istniał związek przyczynowy z art. 17 ust. 1 ustawy. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w postanowieniach ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem lub niepełnosprawną osobą dorosłą. Jest to świadczenie opiekuńcze, którego zasadniczym celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez osobę rezygnującą z zatrudnienia lub niepodeimuiaca zatrudnienia w celu zapewnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W ocenie organu zebrane w sprawie dowody pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawczyni nie jest osobą, która w myśl tego przepisu nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Pomimo tego, że z materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że matka wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, nie sposób jednak przyjąć, aby wnioskodawczyni z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką rzeczywiście zrezygnowała lub nie podejmowała zatrudnienia. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż wnioskodawczyni nigdy nie pracowała, jak również nie czyniła jakichkolwiek wysiłków w celu podjęcia pracy. Zdaniem Kolegium, w sprawie nie został wykazany bezpośredni i ścisły związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i niepodejmowaniem przez odwołującą się a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawna matką, bowiem skoro wnioskodawczyni nigdy dotychczas nie pracowała zawodowo, to trudno dać wiarę, że to w istocie sprawowana opieka nad matką stanowiła rzeczywistą przyczynę rezygnacji, czy też niepodejmowania zatrudnienia. Ponadto nie sposób przyjąć, aby takie czynności jak: karminie, robienie zakupów, gotowanie, sprzątanie, pranie, prasowanie, czy też "organizowanie spraw poza miejscem zamieszkania", mogły być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, czy w dni wolne od pracy. Również czynności polegające na pomocy matce w utrzymaniu higieny, nie są czynnościami uniemożliwiającymi podjęcie zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła E. B. wskazując, iż przy przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia rezygnacja nie jest konieczna. Skarżąca wskazała również, iż stan zdrowia matki nie pozwalał na podjęcie zatrudnienia. Do skargi Skarżąca załączyła decyzję Burmistrza W. o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie wskazując, iż nie znalazło podstaw do jej uwzględnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd. W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza o odmowie przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, zwanej dalej: "u.ś.r.",), a w szczególności art. 17 ust 1 tej ustawy. W myśl art. 17 ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do treści art. 17 ust 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Bezspornie w niniejszej sprawie, Skarżąca z wnioskiem o przyznanie świadczenia wystąpiła do organu w dniu 2 listopada 2023 r. (data złożenia w organie). Osoba niepełnosprawna posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 26 lipca 2018 r. zaliczające R. B. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 11 czerwca 2018 r. na stałe (k. [...] akt adm. I inst.). Stan zdrowia osoby niepełnosprawnej został poświadczony powyższym orzeczeniem wydanym przez uprawniony podmiot, zatem rolą organów administracji, ani Sądu nie jest ustalenie, a tym bardziej kwestionowanie stanu zdrowia matki Skarżącej. Wystarczające dla organów i Sądu jest to, że osoba niepełnosprawna posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Ta przesłanka przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego została spełniona. Osoba wymagająca opieki jest matką Skarżącej, więc E. B. jako córka, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki, jest co do zasady uprawniona do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.). Niekwestionowane było również to, że Skarżąca sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką (wywiad środowiskowy - k. [...], [...] akt adm. I inst., uzasadnienie decyzji organu I inst.). W tym miejscu wskazać należy, że słusznie organ II instancji nie przyjął w ślad za Burmistrzem, jako podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, okoliczności powstania niepełnosprawności u matki Skarżącej po 18 lub 25 roku życia. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W konsekwencji ww. wyroku TK sama okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku, gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wyeliminowana została negatywna przesłanka do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazana w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wobec powyższego, w dalszej kolejności ocenie należało poddać stanowisko organu II instancji co do braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia (a w zasadzie w okolicznościach sprawy niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia), a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w okolicznościach niniejszej sprawy związek ten nie zachodzi, a to z uwagi na fakt, że Skarżąca nigdy w przeszłości nie podejmowała zatrudnienia, co nie jest w sprawie kwestionowane i wynika wprost ze złożonego przez Skarżącą oświadczenia (k. [...] akt adm. I instancji) Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w świetle aktualnie ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczność niepodejmowania zatrudnienia w okresie poprzedzającym wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie może stanowić jedynej negatywnej przesłanki decydującej o odmowie przyznania prawa do tego świadczenia. Orzecznictwo sądowe wskazuje obecnie, że ocenie podlega stan sprawy na moment złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia. To w dacie złożenia wniosku musi być spełniona przesłanka rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w powodu konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą bliską, a także zakres wykonywanej opieki wyklucza dalsze zatrudnienie lub podjęcie pracy zarobkowej. Dopiero istnienie takiego związku powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne staje się surogatem wynagrodzenia za pracę, której opiekun nie może podjąć bądź kontynuować (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1575/22, z 14 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 1239/22, z 21 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 794/22, CBOSA). Istotą świadczenia jest bowiem zrekompensowanie wynagrodzenia za pracę, z którego osoba opiekująca się musi zrezygnować z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą bliską w taki sposób, że sprawowanie tej opieki uniemożliwia dalsze zatrudnienie lub jego podjęcie chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym, wbrew stanowisku organu odwoławczego, świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane osobom, które nigdy wcześniej nie pracowały. Istotne jest bowiem jedynie, czy aktualnie opiekun nie podejmuje zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki. Na gruncie wykształtowanego i jednolito już stanowiska orzecznictwa sądowego kluczowe znaczenie dla oceny spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia ma zakres opieki sprawowanej nad osobą niepełnosprawną na moment złożenia wniosku. Nie można bowiem wykluczyć, że osoba zobowiązana do opieki, będąca przy tym w wieku produkcyjnym, na skutek zmiany okoliczności życiowych podjęłaby decyzję o zatrudnieniu. Wskazuje się, że dla oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest szczegółowe i zindywidualizowane ustalenie oraz przeanalizowanie wymiaru opieki, jakiej wymaga osoba niepełnosprawna, w celu zaspokojenia jej potrzeb w aspekcie braku możliwości podjęcia aktywności zawodowej przez jej opiekuna, wynikającej z konieczności sprawowania tej opieki (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1655/22, czy z 26 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1205/22, dalej jako: CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego opieka uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego, jest takim rodzajem opieki, którego skutkiem jest brak możliwości pogodzenia jej wykonywania i jednoczesnego świadczenia czynności zarobkowych. Innymi słowy, to konieczność sprawowania określonej formy opieki stanowi przyczynę rezygnacji z zatrudnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1096/22, CBOSA). Do cech opieki uprawniającej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy zaliczyć długoterminowość jej sprawowania lub trwały charakter (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1661/22, czy z 26 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1205/22, CBOSA), ale istotne jest, że o stałości, czy też długotrwałości opieki może również świadczyć ciągłe wykonywanie wielu pomniejszych czynności pomocowych czy usługowych, które przekładają się na stałe pozostawanie w dyspozycji osoby wymagającej opieki i gotowości do niezwłocznego udzielenia jej pomocy w sprawach codziennych, jak i incydentalnych. Taka sytuacja, w ocenie składu orzekającego, wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy. Z zebranego materiału dowodowego, w tym z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że niepełnosprawna w stopniu znacznym R. B. jest osobą niesamodzielną, leżącą, wymagającą stałej pomocy osoby trzeciej we wszystkich czynnościach życia codziennego. Jak wynika z wywiadu środowiskowego Skarżąca sprawuje codzienną a czasami całodobową opiekę nad matką. Z tych też względów Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż zakres sprawowanej opieki nad leżącą i niezdolną do samodzielnej egzystencji matką nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia. Takie stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi w trakcie wywiadu środowiskowego. W tym stanie sprawy, z uwagi na powyższy wymiar opieki sprawowanej przez Skarżącą nie sposób stwierdzić, że Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na inne powody niż konieczność opieki nad matką. Tym samym, uznać trzeba, że organ odwoławczy błędnie uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wskazana w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy ma miejsce związek przyczynowo-skutkowy między brakiem aktywności zawodowej E. B., ocenianej na moment złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, a sprawowaniem stałej i długotrwałej opieki nad matką, z uwagi na zakres tej opieki, który uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze. Końcowo wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r. - na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 z późn. zm., dalej: "u.ś.w.") znowelizowano u.ś.r., w tym m.in. jej art. 17 ust. 1. Jednakże zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (tj. w ustawie o świadczeniach rodzinnych) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Brzmienie art. 63 ust. 1 u.ś.w. Sąd interpretuje w ten sposób, że skoro wyeliminowana został negatywna przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r. i ustalenia organów, zwłaszcza I instancji, pozwalają na przyjęcie, że zakres opieki sprawowanej przez Skarżącą spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki nad matką, uniemożliwiającej podjęcie zatrudnia lub innej pracy zarobkowej, to przyjąć należy że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia wniosku, zatem do dnia 31 grudnia 2023 r. Nadto, dalej Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie, skoro prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w dotychczasowym brzmieniu art. 17 u.ś.r. powstało w dacie złożenia przez Skarżącą wniosku, to dodatkowo treść przepisu art. 63 ust. 2 u.ś.w. wprost daje możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego także (...) "od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r." (...). Z uwagi na to organ winien stosować w ponownie prowadzonym postępowaniu dotychczasowe przepisy u.ś.r., obowiązujące przed nowelizacją, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r. Ponadto na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, iż z załączonych do skargi decyzji Burmistrza wynika, że Skarżącej decyzją Burmistrza W. z dnia 30 sierpnia 2018 r. przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką. Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 i 2089) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: 1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zestawienie treści cytowanego wyżej przepisu z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, iż zarówno w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego przesłanką jego przyznania jest rezygnacja lub nie podejmowanie zatrudnienia celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie Sądu, skoro kwestia rezygnacji czy też nie podejmowania zatrudnienia przez skarżącego celem sprawowania "stałej opieki" nad niepełnosprawną matką została oceniona przez organ I instancji pozytywnie pod kątem spełniania przesłanek z art. 16a u.ś.r., to należy zauważyć, iż przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia" i "sprawowania opieki" są tożsame z przesłanką z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Fakt użycia w art. 16 a ust. 1 u.ś.r. sformułowania "stałej opieki", a nie wyłącznie "w celu sprawowania opieki" jak ma to miejsce w art. 17 u.ś.r. nie może oznaczać, iż mamy do czynienia z różnymi przesłankami. Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., a także postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 k.p.a., a uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd za uzasadnione uznał wyeliminowanie obu tych decyzji z obrotu prawnego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpatrując sprawę, organy uwzględnią wyżej wskazaną wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. i wydadzą stosowną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło