II SA/Po 257/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji /-/ T. Świstak Pismem z dnia [...] marca 2021 r. M. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Uzasadniając swój wniosek strona skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby: - koniecznością rozbiórki wzniesionego przez Skarżącego ogrodzenia i poniesienia kosztów z tym związanych; - nieodwracalnym charakterem wykonania nakazu rozbiórki ogrodzenia. W razie bowiem rozbiórki ogrodzenia i późniejszego uchylenia decyzji rozbiórkowej przez Sąd Administracyjny, ogrodzenie już by nie istniało, zaś jego ponowne wzniesienie mogłoby po raz kolejny stanowić przedmiot postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, co całkowicie niweczyłoby skutki wydania przez Sąd Administracyjny orzeczenia w przedmiocie ewentualnego uchylenia decyzji rozbiórkowej; - brakiem ogrodzenia terenu budowy pięciu zjazdów publicznych z wewnętrznej drogi gminnej (ulicy L. - działka nr [...] i [...] - obręb B.) do posesji - działek nr [...] i [...], położonych na terenie Miasta P., która to budowa objęta jest pozwoleniem na budowę wydanym przez Starostę [...] w dniu [...] października 2013 roku; - zagrożeniem bezpieczeństwa osób wchodzących w sposób nieuprawniony na teren działek nr [...] i 8, wynikającym w szczególności z prac budowlanych dotyczących budowy pięciu zjazdów publicznych z wewnętrznej drogi gminnej; - narażeniem Skarżącego na szkody spowodowane przez osoby wkraczające w sposób nieuprawniony na teren działek nr [...] i [...], a także na szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie decyzji lub postanowienia jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ciężar wykazania, iż przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy zaistniały spoczywa na osobie wnioskującej o wstrzymanie wykonania aktu. W interesie strony skarżącej leży więc takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie w jej przypadku przesłanek określonych w powołanym przepisie oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Jednocześnie należy zauważyć, że w przypadku braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, rolą Sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń skarżącego, to na nim bowiem spoczywa obowiązek wnikliwego uzasadnienia wniosku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 czerwca 2014 r. II FZ 763/14 LEX nr 1470059, z dnia 28 maja 2014 r. II FZ 649/14 LEX nr 1465288, z dnia 28 marca 2011 r. I FSK 402/11 LEX nr 783591, z dnia 8 maja 2013 r. I GZ 145/13 LEX nr 1318698). Rozpoznając wniosek Skarżącego w kontekście art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. O trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują trwałą lub niemalże trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publ.). Podkreślenia wymaga, że przedmiotem niniejszego nakazu rozbiórki jest ogrodzenie wykonane z paneli ogrodzeniowych. W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, co nie oznacza jednak, że każdy nakaz rozbiórki wykonany nawet przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez sąd wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Inna jest bowiem sytuacja, gdy nakazowi rozbiórki podlega np. dom mieszkalny, a inna, gdy tak jak w niniejszej sprawie, nakazem objęta jest rozbiórka ogrodzenia. Niewątpliwie każda rozbiórka generuje koszty i stanowi przedsięwzięcie logistyczne i techniczne dla zobowiązanego. Skarżący nie wykazał jednak w żaden sposób jaki to będzie koszt (nawet przybliżony). Sąd nie podziela przy tym wynikającego z wniosku argumentu, o nieodwracalności przywrócenia w przyszłości obecnego stanu. Ogrodzenie, nawet po jego demontażu (rozkręceniu poszczególnych paneli), będzie możliwe do odtworzenia. Zdemontowane prawidłowo elementy składowe nie ulegną uszkodzeniu i będzie możliwe ich ponowne wykorzystanie. Powrót do stanu poprzedniego podlegającego rozbiórce ogrodzenia jest zatem możliwy i nie wymaga zaangażowania szczególnych sił i środków. Proces ten nie powoduje powstania trudnych do odwrócenia skutków. Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Co więcej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 1374/14 (LEX nr 1624479), okoliczność poniesienia kosztów związanych z realizacją decyzji nie wpływa bezpośrednio na konieczność wstrzymania jej wykonania. Dopiero konkretnie określona wysokość tych kosztów w zestawieniu z sytuacją finansową strony mogłaby dać podstawę do wstrzymania zaskarżonej decyzji (por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 414/13, LEX nr 1 305 554). Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej ani nawet potencjalnych kosztów demontażu zakwestionowanego przez organy ogrodzenia, co pozwoliłoby ocenić, czy faktycznie ów demontaż wyrządzi mu znaczną szkodę. Zauważyć należy, że przywołane przez skarżącego we wniosku pozostałe okoliczności, również nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż strona skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji nie wykazała, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ T. Świstak