II FZ 649/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1442/13 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r., I SA/Łd 1442/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił A. sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej: SKO) z dnia 30 sierpnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podał, że Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego), wniosła skargę do WSA w Łodzi na ww. decyzję SKO. W skardze Spółka, kwestionując legalność zaskarżonej decyzji, zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Wniosek ten nie zawiera jednakże żadnego uzasadnienia z powołaniem przesłanek warunkujących jego uwzględnienie. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (Sądu pierwszej instancji): Odmawiając wstrzymania zaskarżonej decyzji, WSA w Łodzi stwierdził, że warunkiem wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 168). Wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został zawarty w skardze, niemniej jednak Skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów wskazujących, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z wykonania tejże decyzji. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji ocenił, że Spółka nie wykazała, iż w sprawie wystąpiły przesłanki niezbędne do uwzględnienia jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd, dokonując analizy akt sprawy, nie dopatrzył się również występowania przesłanek ustawowych warunkujących uwzględnienie wniosku Spółki. 4. Stanowisko Spółki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: Wnosząc zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Łodzi, Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego) zaskarżyła je w całości i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Łodzi oraz jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji SKO, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Łodzi i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Uzasadniając zażalenie Spółka podniosła, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji SKO jest uzasadniony wykazanym przez Skarżącą dużym prawdopodobieństwem wadliwości zaskarżonej decyzji oraz wywołaniem przez decyzję w razie jej wykonania nieodwracalnych skutków prawnych, a mianowicie poważnych strat finansowych. Takie obciążenie finansowe w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowoadministracyjnego spowodować może utratę płynności finansowej Spółki, a tym samym pojawić się może ryzyko jej niewypłacalności. W przypadku utraty płynności finansowej, Spółka nie będzie w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań wobec podmiotów z nią współpracujących. Tym samym dobre imię i reputacja Spółki zostanie w znacznym stopniu naruszona a odzyskanie ich będzie bardzo utrudnione lub nawet w pewnej części niemożliwe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., II OZ 628/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydając zaskarżone postanowienie, nie wziął pod uwagę zarzutów wskazanych w przedmiotowym zażaleniu. Zarzuty te powinny zostać wzięte pod uwagę z urzędu, gdyż płynność finansowa stanowi jeden z podstawowych i istotnych czynników oddziaływujących na spółki prawa handlowego. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie WSA w Łodzi odpowiada prawu i prawidłowo stwierdzono w nim, że Spółka nie wykazała w należyty sposób, wynikający z art. 61 § 3 p.p.s.a., zasadności wstrzymania wykonania ww. decyzji SKO. Twierdzenie Spółki podniesione w zażaleniu, że Sąd pierwszej instancji powinien był uwzględnić z urzędu niebezpieczeństwo utraty "płynności finansowej" jest całkowicie chybione, bowiem okoliczność ta nie została nawet zasygnalizowana przez Spółkę we wniosku o wstrzymanie ww. decyzji, a ponadto nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. 5.2. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienia NSA: z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13; z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez Spółkę na art. 61 § 3 p.p.s.a., bez wskazania w jaki sposób się jego przesłanki konkretyzują w sprawie wnioskodawcy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji - obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. 5.3. W rozpoznawanej sprawie trafnie WSA w Łodzi przyjął, że Spółka nie wykazała, iż w sprawie wystąpiły przesłanki niezbędne do uwzględnienia jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem jej wniosek zawarty w skardze nie został w żaden sposób uzasadniony. Dopiero na obecnym etapie postępowania Spółka w zażaleniu podniosła, w czym dopatruje się podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji SKO, mianowicie w niebezpieczeństwie utraty "płynności finansowej". Jednakże Spółka w żaden sposób nie wykazała, że takie niebezpieczeństwo zaistniało w rozpoznawanej sprawie. Nie zobrazowała bowiem swojej sytuacji majątkowej, wskazując przy tym jakie skutki dla jej kondycji finansowej może przynieść wykonanie zaskarżonej decyzji SKO. Tym samym Spółka nadal nie wywiązała się z wymogów wykazania zaistnienia przynajmniej jednej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie ocena przez WSA w Łodzi wystąpienia jednej z dwóch przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. była niemożliwa ze względu na brak uzasadnienia wniosku Spółki, a Sąd nie mógł uwzględnić z urzędu okoliczności sobie nieznanych. Przy czym WSA w Łodzi prawidłowo przeanalizował całokształt akt spraw w poszukiwaniu racji uzasadniającej wniosek Spółki, lecz materiał zebrany w sprawie nie zawierał żadnego wskazania, w czym Spółka dopatruje się uzasadnienia dla swojego wniosku, i czy uzasadnienie to pokrywa się ze stanem faktycznym sprawy. Tym samym, Spółka nie wykonała ciążącego na niej na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązku wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji SKO, co prawidłowo ocenił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. 5.4. Uwzględniając powyższą argumentację i oceniając prawidłowość rozważań WSA w Łodzi, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.