II SA/Po 277/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-06-11

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nigdy nie pracowała zawodowo, ale podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu rolników i pobierała świadczenie pielęgnacyjne, może zostać uznana za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co jest warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wykluczało możliwość podjęcia zatrudnienia lub zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy, co należy utożsamiać z przesłanką rezygnacji z zatrudnienia wymaganą do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organy błędnie zinterpretowały przepis, nie uwzględniając faktu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego jako spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ nigdy nie pracowała zawodowo, a jedynie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu w KRUS. Wnioskodawczyni podniosła, że nie mogła podjąć zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad rodzicami, a wcześniej pobierała świadczenie pielęgnacyjne na ojca.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] 2013 r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...]Wójt Gminy G. odmówił R. M. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2009 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) w związku z opieką nad niepełnosprawną matką K. A.. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 29 sierpnia 2013 r. R. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa do przedmiotowego świadczenia. Na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów i oświadczeń ustalono, że wnioskodawczyni nie posiada gospodarstwa rolnego i podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wnioskodawczyni nie ma prawa do renty, emerytury ani żadnego zasiłku. Matka wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, stwierdzonym orzeczeniem Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 15 lutego 2011 r. i jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu ustalono, że wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie z matką K. A. i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina utrzymuje się z emerytury K. A. Wnioskodawczyni od lat opiekuje się schorowaną matką. Nigdy nie pracowała zawodowo tylko była ubezpieczona na wniosek od 31 października 2001 r. i nadal w KRUS, a od 1 listopada 2010 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na ojca T. A. Ustalono, że przed złożeniem wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskodawczyni nie pracowała zawodowo. Uznano, że w tych okolicznościach podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie można uznać jako rezygnację z zatrudnienia. Organ, cytując przepis art. 16a ust. 1 powołanej ustawy stwierdził, że wnioskodawczyni w związku z koniecznością sprawowania opieki nad rodzicami nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyjaśniono, że przepis art. 16a ust. 1 powołanej ustawy wymaga rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nie wystarcza samo nie podejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. Wskazano, że organ nie kwestionuje konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz pomimo spełnienia kryterium dochodowego wnioskowany zasiłek nie może zostać przyznany. W odwołaniu wnioskodawczyni, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem podała, że od 2001 roku jest ubezpieczona w KRUS ponieważ już wówczas rodzice wymagali opieki i była zmuszona zrezygnować z jakiejkolwiek pracy. Od 1 listopada 2010 r. pobierała świadczenie na ojca, który zmarł 14 sierpnia 2013 r. Została sama z matką, którą musi opiekować się przez cały czas i przez to nie może podjąć zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 014 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że w sprawie ustalony został stan faktyczny, którego strona nie kwestionuje, a który organ II instancji przyjmuje w tej sytuacji jako własny. Następnie Kolegium przytoczyło przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji, iż świadczenie to nie mogło zostać wnioskodawczyni przyznane z uwagi na niespełnienie przesłanki ustawowej – warunku rezygnacji z zatrudnienia. O ile w rozpatrywanym przypadku spełniona została większość przesłanek uprawniających do przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to brak spełnienia wymienionej przesłanki wyklucza uwzględnienie wniosku. Z materiału dowodowego bezspornie wynika, że strona nie spełnia warunku rezygnacji z aktywności zawodowej. Strona nigdy nie pracowała. Podkreślono, że organy administracji związane są przepisami ustaw i w tym przypadku nie mogą wydawać decyzji w granicach uznania administracyjnego. Ustawodawca dokonał zmian w ustawie, ustanawiając nowe, restrykcyjne lecz zarazem zobiektywizowane kryteria uprawniające do nowej formy wsparcia. Niewątpliwie trudna sytuacja materialno-bytowa i rodzinna nie może stanowić podstawy do przyznania zasiłku opiekuńczego w sytuacji, gdy nie są spełnione wszystkie przesłanki pozytywne bądź też zachodzi chociażby tylko jedna przesłanka negatywna. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. M. domagała się uchylenia wydanych w rozpatrzeniu jej wniosku decyzji, zarzucając organom obu instancji naruszenie przepisów postepowania administracyjnego – art. 6, art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 16a ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, ze skarżąca nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej z uwagi na okoliczność, ze nigdy nie była zatrudniona. Podniesiono, że skarżąca nie pracowała zawodowo z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad schorowanymi rodzicami. Po śmierci ojca zaistniała potrzeba opieki nad matką, której stan zdrowia pogorszył się. Niedorzecznym w tych okolicznościach było wymaganie, aby skarżąca podjęła zatrudnienie, czy też zarejestrowała się w urzędzie pracy tylko w celu stworzenia formalnego "złudzenia", a następnie zrezygnowała z zatrudnienia lub statusu osoby bezrobotnej tylko dla formalnego potwierdzenia faktu "rezygnacji z zatrudnienia". Skarżąca odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych, z którego wynika konieczność szerokiej wykładni pojęcia " rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Składając wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia jednocześnie deklaruje się w ten sposób rezygnację z gotowości do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co należy w takim przypadku utożsamiać z pojęciem " rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Czas poświęcony opiece pozbawia możliwości zarobkowych, a opieka nad osoba niepełnosprawną jest wartością konstytucyjną oraz celem ustawy. Pobieranie przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego na ojca wykluczało zarówno podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, jak i możliwość zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy. Krótki okres pomiędzy zgonem ojca, a koniecznością zaopiekowania się matką sprawił, że skarżąca nie miała możliwości podjęcia zatrudnienia. Powyższe okoliczności nie zostały rozważone przez organy, co stanowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Na wezwanie Sądu do akt sprawy organ I instancji nadesłał decyzję SKO w K. z dnia [...] 011 r. Nr [...], która przyznane zostało R. M. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem T. A. w okresie od 1 listopada 2011 r. na czas nieokreślony oraz wyjaśnienie, iż świadczenie to skarżąca pobierała do 30 czerwca 2013 r. Decyzja ta z tym dniem wygasła z mocy prawa na mocy przepisu art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2012 r. poz. 1548 (k. nr 18-24 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 23 września 2013 r., którą odmówiono przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek, którego dotyczył wniosek skarżącej, jest nowym świadczeniem wprowadzonym do ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2013 r., jak to wynika z art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548). Nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest od spełnienia szeregu przesłanek wynikających z art. 16a ustawy oświadczeniach rodzinnych oraz niewystąpienia przesłanek negatywnych o których mowa w ust. 8 tego przepisu. Zgodnie z przepisem art. 16a ust. 1 tej ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z ust. 2 powołanego przepisu wynika natomiast, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 3 pkt 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć jest w niej mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności, oznacza to m.in. niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (lit. a). Natomiast z art. 3 pkt 22 tej ustawy wynika, że zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej; W rozpoznawanej sprawie matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 15 lutego 2011 r. i ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności. Wątpliwości nie budziło ustalenie miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni, ani fakt, że ustalony dochód nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy obydwu instancji uznały, iż wnioskodawczyni nie spełnia wynikającej z art. 16a ust. 1 powołanej ustawy przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem organów przesądza o tym fakt, że skarżąca nigdy nie pracowała zawodowo oraz od 2001 roku podlega na wniosek ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS. Powyższe okoliczności, w powiązaniu z ustaleniami dotyczącymi niepełnosprawności rodziców skarżącej, w uznaniu organów wykluczają możliwość przyjęcia, iż w sprawie doszło do rezygnacji przez wnioskodawczynię z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad jej niepełnosprawną matką. Organy uznały ponadto, że na ocenę sytuacji prawnej skarżącej żadnego znaczenia nie ma pobieranie przez nią świadczenia pielęgnacyjnego na zmarłego w dniu 14 sierpnia 2013 r. ojca. Stanowiska tego Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela. Skarżąca od 1 listopada 2010 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne, przyznane na ojca decyzją SKO w K. z dnia 1 lutego 2011 r., na czas nieokreślony. W związku ze zmianą stanu prawnego świadczenie to wygasło z dniem 30 czerwca 2013 r. Powyższe okoliczności nie zostały w ogóle rozważone przez organy, w kontekście spełnienia przesłanki do nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Pominięcie faktu przyznania w poprzednim stanie prawnym świadczenia pielęgnacyjnego doprowadziło w konsekwencji do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wykluczało bowiem możliwość zarówno podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, jak i możliwość zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy. W tym miejscu wskazać należy, iż przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego było również nie podejmowanie zatrudnienia. Tymczasem przyjęcie rozumienia przepisu art. 16a ust. 1 u.ś.r. w sposób przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadziłoby do wniosku, że wnioskodawczyni chcąc uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego musiałaby, po wygaśnięciu świadczenia pielęgnacyjnego, uciekać się do działań polegających na zatrudnieniu się, co z kolei związane byłoby z zaniechaniem opieki, wyłącznie po to, by następnie rozwiązać stosunek zatrudnienia w celu ponownego zajęcia się opieką nad osobą niepełnosprawną. Dokonywanie interpretacji wymuszającej takie działania nie daje pogodzić się z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż taki sposób wykładni nie służy dobru osoby niepełnosprawnej (tak: WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 10.04.2013r., o sygn. II SA/Sz 830/13, publ. CBOSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19.09.2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13 (publ. CBOSA) podkreślił, że "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących - bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - podjęcia przez te osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna" (wyrok dostępny na stronach internetowych w: CBOSA). Stanowisko to Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w całości podziela. Zauważyć należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, uzależniała przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Natomiast warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest wprawdzie wyłącznie "rezygnacja z zatrudnienia", niemniej jednak celem nowelizacji tej ustawy nie było pozbawienie beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych funkcji opiekuna i związanego z tą funkcją prawa do świadczenia pieniężnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasad wynikających z art. 2 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady ochrony praw nabytych jak i zasady sprawiedliwości społecznej. Osoby, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., mają prawo oczekiwać po zmianie stanu prawnego ciągłości przyznawania świadczeń związanych ze sprawowaniem opieki, tym bardziej, że istota świadczenia pielęgnacyjnego (zarówno przed jak i po nowelizacji) oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego jest taka sama i polega na rekompensacie osobie rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi na niepełnosprawność potwierdzoną stosownym orzeczeniem. W rozpatrywanym przypadku organy, w ocenie Sądu, w sposób nieuprawniony pojęcie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej odniosły do stanu sprzed uzyskania przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ojca. W opinii Sądu skoro skarżącej w poprzednim stanie prawnym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, to wyczerpana została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Tak więc związku przyczynowego nie należy upatrywać, jak to czynią organy, w powiązaniu z brakiem aktywności zawodowej skarżącej oraz podleganiu na wniosek ubezpieczeniu w KRUS przed uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego, lecz w nabyciu - na podstawie decyzji - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pogląd taki został już zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 10.07.2013 r. o sygn. akt II SA/Bd 523/13 (publ. CBOSA), zgodnie z którym osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tj. przed 1 stycznia 2013 r.) nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, nabyły prawo do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a u.ś.r. To, czy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miało miejsce z uwagi na rezygnację z zatrudnienia, czy też z uwagi na niepodejmowanie pracy, pozostaje bez znaczenia dla oceny prawnej spełnienia omawianej przesłanki, skoro istotny jest sam fakt przyznania decyzją świadczenia pielęgnacyjnego, która to stanowi o zaistnieniu okoliczności rezygnacji z zatrudnienia. Odmienne traktowanie osób wówczas niepodejmujących zatrudnienia i rezygnujących z zatrudnienia, a które uzyskały świadczenie pielęgnacyjne przed dniem 01.01.2013 r., powodowałoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Zastosowana wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych spowodowała, że organy w istocie z faktu podlegania od 2001 r. ubezpieczeniu w KRUS na wniosek wyprowadziły wniosek, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tymczasem aby to stwierdzić należałoby przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia przyczyn nie podejmowania przez skarżącą zatrudnienia i podlegania od 2001 r. na jej wniosek ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z akt sprawy wynika, że skarżąca urodziła się w 1956 r., lecz nie wynika, dlaczego dopiero w 2001 r. objęta została ubezpieczeniem społecznym rolników, i to na wniosek. W uzasadnieniu nadesłanej na żądanie Sądu decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] 010 r. Nr [...] (decyzja o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego) podano, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne i jest z tego tytułu ubezpieczona. W ramach niniejszego postępowania skarżąca oświadczyła, że posiada dwie działki o powierzchni 0,35 ha, w tym 0,19 ha pod zabudowę, lecz nie uzyskuje żadnych dochodów, ziemi nie uprawia i nie posiada żywego inwentarza, a wszelkie opłaty oraz składki na ubezpieczenie opłaca z emerytury matki (k. 34 akt admin.). W opinii Sądu wyjaśnienia wymagałoby, czy przed 2001 r. skarżąca wykazywała aktywność zawodową, a z wnioskiem o ubezpieczenie w KRUS wystąpiła wobec konieczności opieki nad schorowanym ojcem (z akt sprawy nie wynika, od kiedy niepełnosprawność ojca została stwierdzona). W toku postępowania administracyjnego stosownych ustaleń w tym zakresie nie poczyniono, choć argumentacja przyjęta przy podejmowaniu odmownej decyzji tego wymagała. Kwestia ta nie ma jednakże żadnego znaczenia dla istoty sprawy, bowiem, jak wyżej wskazano, Sąd stoi na stanowisku, że uprzednie pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego uprawniało organy administracji do przyjęcia, że przesłanka "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej" została w tym przypadku spełniona. Dodać również należy, że nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy żadnego znaczenia fakt, iż skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w okresie od 30 czerwca 2013 r., kiedy to zaprzestano wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego na ojca w związku z nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych, do daty złożenia wniosku o specjalny zasiłek pielęgnacyjny. Wskazać należy, iż ojciec skarżącej zmarł w dniu 14 sierpnia 2013 r., a wniosek złożony został 27 sierpnia 2013 r., zatem ciągłość w sprawowaniu opieki nad rodzicami przez skarżącą nie budzi wątpliwości. Stwierdzone uchybienie przepisom prawa materialnego, które niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, jak również będące skutkiem powyższego uchybienia naruszenie przepisów postępowania w zakresie ustalenia okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zostały popełnione przez organy obydwu instancji. Wobec tego Sąd uznał za konieczne uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z uwagi na wadliwą ocenę prawną sytuacji skarżącej oraz ocenę zasadności jej wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135, a także art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło