II SA/Po 288/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji /-/ J. Szuma Pismem z dnia [...] marca 2021 r. D. K. wniósł skargę na decyzję Wojewody (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia [...] stycznia 2021 r., [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...], [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o udzieleniu A. D. pozwolenia na budowę budynku świniarni przeznaczonego do hodowli trzody chlewnej w technologii bezściółkowej do [...] oraz szczelnego zbiornika na gnojowicę o pojemności [...] wraz silosem typu [...] i niezbędną infrastrukturą techniczną (etap II) na działce [...], obręb [...] K. , M. K. 3-15 akt sądowych). Pismem z dnia [...] marca 2021 r. pełnomocnik D. K. nadesłał kolejną, poszerzoną wersję skargi (k. 29-42 akt sądowych), co zakwalifikowano jako uzupełnienie skargi pierwotnej. Znalazł się tam także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (k. 42 akt sądowych). Występując o udzielenie ochrony tymczasowej (przez wstrzymanie wykonalności decyzji), D. K. – powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") – wskazał, że realizacja (rozpoczętej już) inwestycji oznacza posadowienie na terenie bezpośrednio sąsiadującym z zabudową mieszkaniową obiektu, którego (gdyby przeprowadzono wymaganą w ocenie skarżącego ocenę oddziaływania na środowisko) nie można w danym miejscu zlokalizować. Zdaniem D. K. podniesione w skardze zarzuty potwierdzają, że inwestor w istocie chcę zrealizować przedsięwzięcie o znacznie większej liczbie DJP, co w połączeniu z istniejącymi obiektami hodowlanymi będzie generowało przekraczające dopuszczalne normy emisyjne: zapylenia, zanieczyszczenia powietrza w substancje szkodliwe, zanieczyszczenia gruntu gnojowicą i przekroczenia norm hałasu. Wyrządzi to skarżącemu znaczną szkodę w postaci obniżenia wartości nieruchomości. D. K. dodał, że dotychczasowe doświadczenia związane z zapyleniem jego posesji, które doprowadziły do dewastacji pojazdów, potwierdzają prawdopodobieństwo wyrządzenia opisywanej szkody. Dojdzie ponadto do zanieczyszczenia powietrza i gruntu substancjami szkodliwymi, w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy, a to oznacza też, że dojdzie do trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. W piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. (k. 78-91 akt sądowych) do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odniósł się inwestor – A. D.. Wniósł on o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażądał jednocześnie – powołując się na art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 2333 z późn. zm.) – uzależnienie ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od wpłacenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora w kwocie [...]zł. W motywach pisma A. D. podkreślił, że rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie polega na jej ocenie pod kątem zgodności z prawem. Wobec tego kwestie takie, jak to, czy dla inwestycji wymagana była ocena oddziaływania na środowisko, odnoszą się do meritum sprawy. Nie stanowi to także argumentu do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. D. akcentował nadto, że nie jest tak, iż każde pozwolenie na budowę może prowadzić do niebezpieczeństwa znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do realiów sprawy inwestor zaprzeczył, jakoby miał on realizować inwestycję o większej obsadzie aniżeli 40 DJP. Skarżący przedstawił w tym zakresie tylko własne twierdzenia, nie poparte jednak dowodami. A. D. podkreślił, że nie jest tak, iż inwestycja prowadzić będzie do przekroczenia norm hałasu. Sprawozdanie z pomiaru hałasu, na które się powołano, pochodzi z 2014 r. i sporządzono je bez udziału inwestora. Tymczasem późniejsze badanie z 2015 r. nie wskazuje przekroczenia norm. A. D. podał także w wątpliwość przyczyny, z powodu których dojść miało do zapylenia posesji D. K.. Skarżący nie przedstawił żadnych rachunków związanych z kosztami usunięcia skutków tego zdarzenia. W piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. A. D. przestawił stanowisko co do meritum sprawy. Z punktu widzenia kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji można odnotować, że w omawianym piśmie inwestor zwrócił uwagę na uzgodnienie projektu przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-epidemiologicznych. Zaznaczył również, że część inwestycji już zrealizowano – oddano do użytkowania silos BIN 60 WW. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera uzasadnionych podstaw. Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 lutego 2014 r., I OZ 66/14 i I OZ 65/14; z dnia 19 grudnia 2013 r., II OZ 1189/13 oraz z dnia 26 lutego 2014 r., II OZ 186/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwa jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej twierdzić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Dlatego zawarta we wniosku argumentacja powinna być poparta faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (zob. wyżej powołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2014 r., II OZ 186/14). Rozpoznawany wniosek D. K. nie zawiera argumentacji przekonującej o przesłankach z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący w motywach wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołuje się na przedstawione przez siebie zarzuty i zakładane prawdopodobieństwo, że decyzja narusza prawo. Jak słusznie zauważył natomiast inwestor A. D. w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r. – należy rozróżnić kwestie oceny, czy kontrolowany akt administracyjny narusza prawo od tego, czy może on powodować skutki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Badając to drugie należy się skoncentrować nie na tym, czy kwestionowane rozstrzygnięcie odpowiada przepisom, ale sprawdzić to, czy gdyby zostało faktycznie wykonane, a później jednak wyeliminowane z obrotu prawnego przez Sąd, to czy zaistniałaby znaczna szkoda albo nastąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W kontekście argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sformułowanej przez D. K. należałoby nadto zwrócić uwagę, że badanie przesłanek wstrzymania ocenia się w odniesieniu do konkretnej treści zaskarżonej decyzji, a nie ewentualnych, domniemanych naruszeń, jakich inwestor mógłby się dopuścić po jej wydaniu. Przenosząc przedstawione kwestie na realia sprawy Sąd nie dopatrzył się w uzasadnieniu wniosku D. K. o udzielenie ochrony tymczasowej przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący wyraża przede wszystkim obawy, że inwestor na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę zrealizuje inwestycję o większych rozmiarach, aniżeli zapisano w projekcie – w szczególności ma to być jego zdaniem przedsięwzięcia o obsadzie powyżej 40 DJP, a więc wymagające uprzednio uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przytoczony tu argument dotyczy samej treści decyzji i mieści się w kategorii rozważań o ewentualnej (zarzucanej przez skarżącego) próbie obejścia przez inwestora prawa. Kwestia ta podlegać będzie badaniu w trakcie merytorycznego rozpatrywania skargi. Rozpatrując natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zaskarżoną decyzję należy postrzegać wprost jako taką, jak w niej (i zatwierdzanym projekcie budowlanym) literalnie zapisano. A. D. uzyskał pozwolenie na budowę na określoną inwestycję, o określonych w projekcie parametrach. Rozważając o zaistnieniu przesłanek ochrony tymczasowej Sąd nie bada, czy zatwierdzono zamierzenie naruszające prawo. Ocenia jedynie, czy realizacja jednoznacznie opisanej inwestycji spowoduje znaczącą szkodę lub trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Żadnych takich okoliczności D. K. nie wywiódł z konkretnych treści zatwierdzonego projektu. Skarżący – jak już wyżej zasygnalizowano – wyraża poważne obawy, czy inwestycja A. D. nie powinna być postrzegana jako taka, która daje większe możliwości produkcji i czy będzie miała większych rozmiarów (większej intensywności obsady) niż podano pozwoleniu, a w konsekwencji nie będzie generowała ponadnormatywnych oddziaływań na środowisko (hałasu, pylenia). Należy jednak podkreślić, że obawy te dotyczą strony wykonawczej decyzji, czyli sfery ponad literalną treść udzielonego pozwolenia i zatwierdzonego projektu (przypadku, w którym inwestor realizowałby inwestycję nadużywając prawa i przyznanych mu uprawnień). Podsumowując więc, z punktu widzenia wniosku z art. 61 § 3 P.p.s.a., gdy chodzi o pozwolenie na budowę, istotne jest to, czy inwestycja zapisana w projekcie, gdyby taka właśnie została zrealizowana, mogła spowodować dla innych osób szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Z inwestycją, dla której udzielono pozwolenia na budowę decyzją Starosty z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...], [...] (utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r., [...]), a więc konkretnie budową budynku świniarni przeznaczonego do hodowli trzody chlewnej w technologii bezściółkowej do 40 DJP oraz szczelnego zbiornika na gnojowicę o pojemności 100 m3 wraz silosem typu BIN 60 WW i niezbędną infrastrukturą techniczną – D. K. nie powiązał skutków z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skoro więc nie wykazano, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej. Z opisanych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym. /-/ J. Szuma