II SA/Po 303/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Spółki A z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy terenu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 maja 2009r. oddalił zażalenie skarżącego Spółki A z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2009r., którym oddalono wniosek skarżącej Spółki o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Uprawomocniło się zatem postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2009r. stwierdzające, że skarżąca Spółka nie spełnia przesłanek uprawniających do skorzystania z prawa pomocy w części. Wobec powyższego skarżąca Spółka została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi pismem z dnia 10 lipca 2009r. skarżąca wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty ponad 40 zł, albowiem w sytuacji ekonomiczno-finansowej Spółki nastąpiły nowe niekorzystne okoliczności. Spółka wezwana do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 192 akt), jednak z uwagi na treść pisma z dnia 10 lipca 2009r. rozpoznano wniosek o prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od zażalenia ponad 40 zł. We wniosku skarżąca Spółka argumentowała, że w chwili obecnej wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. a w ostatnim roku obrotowym wysokość zysku lub straty wynosiła [...] zł. Nadto osoba reprezentująca skarżącą Spółkę wskazała, że posiada ona rachunek bankowy w banku WBS Łubowo, na którym saldo na dzień złożenia wniosku wynosiło [...] zł. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolite jest stanowisko, że każde prawomocne orzeczenie wiąże strony i sąd co do ustaleń w nim zawartych (sygn. akt II GZ 14/06, II GZ 25/05, II GZ 101/05). Oznacza to, że strony i sąd mają obowiązek przyjmować, że rozstrzygnięta kwestia prawna kształtuje się tak, jak ustalono w orzeczeniu. W konsekwencji, należy podzielić pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 9 grudnia 2002r. (sygn. akt III RN 144/02), w którym Sąd ten stwierdził, że z przymiotu prawomocności postanowienia w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, odmawiającego takiego zwolnienia, wypływa obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia, ze wskazaniem kwoty i skutków jej nieuiszczenia (por. post. NSA z dnia 18 kwietnia 2004r., sygn. akt II FZ 110/05, pos. NSA z dnia 4 marca 2005r., sygn. II FZ 58/05 i post. NSA z dnia 26 kwietnia 2005r., sygn. II FZ 125/05). Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie wskazanym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i z tej przyczyny nie ma wpływu na bieg terminu określonego w ustawie. Tylko wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w tym przedmiocie powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia. Wobec powyższego kluczową kwestią jest, czy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej Spółki uzasadniająca odmienną ocenę możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych chociażby w części. Na stronie ciąży zatem obowiązek wykazania, iż de facto pogorszeniu uległa kondycja finansowa i to w takim zakresie, że w obecnym stanie zasługuje na zastosowanie dobrodziejstwa prawa pomocy chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie finansowym i majątkowym Spółki wynika, że stan ten nie uległ zmianie w zakresie, jaki uzasadniałby uznanie, iż Spółka nie dysponuje środkami pozwalającymi na zapłacenie wpisu od zażalenia w całości. Spółka nadal prowadzi swoją działalność gospodarczą Nie zmieniła się wysokość kapitału zakładowego Spółki. Umniejszeniu uległa jedynie wartość środków trwałych do wysokości [...] zł. Natomiast, w przeciwieństwie do poprzedniego bilansu, Spółka w ostatnim roku obrotowym nie poniosła z prowadzonej działalności gospodarczej żadnej straty. Okoliczność ta wskazuje, że kondycja finansowa Spółki nie uległa pogorszeniu, a nawet można przyjąć, że polepszyła się skoro osiągane przychody w pełni pokrywają ponoszone koszty tej działalności. Oznacza to, że w przeciwieństwie do poprzedniego okresu obrachunkowego wyniki prowadzonej aktywności gospodarczej Spółki poprawiły się, gdyż nie przynosi już ona strat. Wniosek ten znajduje potwierdzenie i w tym, że na obecnym etapie postępowania skarżąca Spółka nie domaga się zwolnienia od wpisu od zażalenia w całości, jak poprzednio, ale w części, deklarując jednocześnie, że poniesie jego ciężar w większym zakresie. W tym stanie rzeczy Spółka nie wykazała, że nastąpiły niekorzystne okoliczności w jej sytuacji finansowej i majątkowej. W związku z powyższym, aktualnie brak jest przesłanek uprawniających do zwolnienia Spółki od wpisu od zażalenia chociażby w części (art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 31 sierpnia 22002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §2 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka br