II SA/Po 319/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2015 r. Nr . w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę; oddala skargę Pismem z dnia 27 października 2014 r. E. i M. G. zwrócili się do Starosty P. w P. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2013 r. nr ... zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Ł. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w P. przy ul. U., dz. nr ..., ark. ..., obręb N., wskazując, że nie udzielono im statusu strony i nie powiadomiono o wydaniu decyzji. Starosta P. w dniu 5 listopada 2014 r. przekazał sprawę Prezydentowi Miasta P., który po dokonaniu wyjaśnień co do daty dowiedzenia się przez wnioskodawców o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, postanowieniem z dnia ... 2014 r. nr ..., wydanym na podstawie art. 149 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania w ww. sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent Miasta P. wskazał, że zasadą jest, że strona wnosi podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Następnie stwierdził, że to strona musi udowodnić kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o takiej okoliczności, powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia. Organ wyjaśnił, że wezwał E. G. i M. G. do wskazania, kiedy dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Z odpowiedzi wynika, że w dniach 10-12 września 2014 r. wnioskodawcy otrzymali odpowiedź z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, w której zostali poinformowani, iż dla posesji przy ul. U. w P. zostały wydane dwa pozwolenia na budowę. Następstwem tego było wystąpienie w dniu 17 września 2014 r. do Urzędu Miasta P. o udostępnienie informacji publicznej o wydanych decyzjach: pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. U. w P. (decyzja nr ... z dnia ... 2013 r.) oraz zmianie ww. pozwolenia na budowę w zakresie doprojektowania dwóch okien połaciowych w rozbudowywanej części budynku (decyzja nr ... z dnia ... 2014 r.). Prezydent Miasta zaznaczył, że wnioskodawcy w toku postępowania wskazali datę (datę odbioru pisma z UM w P.), w jakiej dowiedzieli się o wydanych decyzjach, określającej, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło zgodnie z terminem określonym w art. 148 k.p.a. W ocenie organu analiza materiału wskazała, że było inaczej. Po wystąpieniu pismem z dnia 17 września 20114 r. przez M. G. o udostępnienie informacji publicznej w dniu 29 września 2014 r. została wysłana przez organ odpowiedź wraz z załącznikami (kopiami żądanych decyzji). Następnie pismem z 27 października 2014 r. Państwo G. zwrócili się o udzielenie informacji dotyczącej przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie ww. pozwoleń i ustalenia kręgu stron postępowania. Z danych dostępnych organowi wynika, że data wskazana przez wnioskodawców w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. tj. 2 października 2014 r. jako data powzięcia wiadomości o istnieniu danych decyzji nie jest datą właściwą. Organ wyjaśnił, że w dniu 16 września 2014 r. M. G. poinformował drogą mailową Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. (dalej: PINB), iż tablica informacyjna na terenie inwestycji przy ul. U. w P. została uzupełniona o informacje zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Następnie w dniu 23 września 2014 r. pracownik PINB przeprowadził oględziny nieruchomości przy ul. U. w P., z których wynika, że ww. tablica informacyjna zawierała informacje o decyzjach. W ocenie Prezydenta Miasta E. i M. G. powzięli zatem wiadomość o wydaniu decyzji o pozwoleniu na nadbudowę najpóźniej w dniu, w którym poinformowali PINB o uzupełnieniu ww. tablicy informacyjnej. Tym samym ich wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. i dlatego organ uznał wznowienie za niedopuszczalne. E. i M. G. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta P.. Podnieśli, iż prawdą jest, że w dniu 16 września 2014 r. zawiadomili PINB o uzupełnieniu tablicy informacyjnej przedmiotowej budowy, jednakże napisy na niej zawarte nie zawierały istotnych informacji (w szczególności o wydanych pozwoleniach), a następnie z tablicy zniknęły, o czym PINB został zawiadomiony drogą mailową w dniu 7 października 2014 r. Podnieśli, że tablica informacyjna budowy nie zawiera treści, które powinna zawierać, czego potwierdzeniem jest załączone do zażalenia zdjęcie, a zatem nie może stanowić podstawy odmowy wznowienia. Żalący się wskazali, iż właściwą datą uzyskania przez nich informacji o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu była data otrzymania kopii decyzji tj. 2 października 2014 r. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia ... 2015 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia, powołując przepis art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podał, że bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest zatem to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że wniosek z dnia 27 października 2014 r. został złożony z przekroczeniem 1-miesięcznego terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 31 października 2014 r., z podaniem, że wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2013 r. w dniu otrzymania pisma od organu tj. 29 września 2014r. Zdaniem organu II instancji dowodem wskazującym na wcześniejszą wiedzę M. G. o istnieniu tej decyzji jest jego korespondencja z PINB, a w szczególności fakt, iż w mailu z dnia 16 września 2014 r. M. G. poinformował PINB, że tablica informacyjna została uzupełniona, a 23 września 2014 r. w wyniku kontroli PINB sfotografowano tę tablicę, na której znajdowały się informacje o nazwie inwestycji i numer pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że skoro w mailu z 16 września 2014 r. M. G. napisał, że tablica informacyjna została uzupełniona, to tym samym znana mu była jej treść, a co za tym idzie w tej dacie powziął wiadomość o istnieniu decyzji, w stosunku do której żąda wznowienia postępowania. Tym samym termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał wnioskodawcom w dniu 16 października 2014 r. Wniosek z 27 października 2014 r. złożony został więc z przekroczeniem miesięcznego terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na powyższe postanowienie Wojewody Wielkopolskiego, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, art. 149 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowania pomimo istnienia przesłanek wznowienia postępowania, art. 147 k.p.a. ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy powinien był rozważyć możliwość wszczęcia postępowania z urzędu. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i nakazanie wznowienia postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podniósł, iż w dniu 16 września 2014 r., kiedy to zawiadomił PINB o uzupełnieniu tablicy budowy nie powziął informacji na temat decyzji o pozwoleniu na budowę i nie poznał jej treści. Wyjaśnił, że wpisy na tablicy pojawiały się i znikały kilkukrotnie. W dniu 16 września 2014 r. pojawiły się jakieś wpisy, ale nie może potwierdzić, by były to prawidłowe wpisy o decyzjach o pozwoleniu na budowę. Skarżący dodał, że nie jest prawdą jakoby poinformował PINB, że tablica informacyjna przy terenie inwestycji została uzupełniona o informacje zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazał, że we wspomnianym liście mailowym podał jedynie, że tablica została uzupełniona, lecz nie analizował zapisów na niej pod kątem zgodności z powołanym przepisem. Skarżący wskazał, że datą dowiedzenia się o decyzji nie może być też 23 września 2014 r., kiedy to pracownik PINB w trakcie kontroli zrobił zdjęcia tablicy budowy, na której podany był numer decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaznaczył, że nie przesądza to, iż takie same napisy na tablicy budowy widniały w dniu 16 września 2014 r. Skarżący wskazał, że treść zapisów na tablicy zmieniała się, na dowód czego przedłożył zdjęcia tablicy zrobione w dniach 6 października i 27 grudnia 2014 r., które ujawniają pustą tablicę. Ponadto skarżący wskazał, że istotnym jest kiedy zapoznał się z treścią decyzji, albowiem to pozwala dopiero odnieść się do niej. Dlatego jego zdaniem powinno się przyjąć, że dopiero w dniu 2 października 2014 r. zapoznał się z decyzją z dnia ... 2013 r. Zdaniem skarżącego działania organów w toku przedmiotowego postępowania podważają zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i zasadę praworządności. W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na swe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie przed Sądem w dniu 27 sierpnia 2015 r. skarżący podkreślił, że urząd nigdy nie wykazał, iż zapoznał się z informacjami o decyzji na tablicy informacyjnej inwestora, na której różne informacje pojawiały się i znikały. Jako kluczowe wskazał, iż aby mógł sporządzić jakikolwiek wniosek musiał zapoznać się z decyzją, co oznacza, że termin, na który powołuje się organ winien być liczony od dnia doręczenia mu i żonie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2013 r. nr ... zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Ł. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w P. przy ul. U., dz. nr ..., ark. ..., obręb N.. Organy obu instancji uznały, że wniosek E. G. i M. G. został złożony z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko organów orzekających. Zważyć należy, iż E. G. i M. G. pismem z dnia 27 października 2014 r. zwrócili się o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2013 r., podając jako przyczynę wznowienia pozbawienie ich jako stron postępowania, bez ich winy, udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, a zatem przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Należy zaznaczyć, że wnioskodawcy złożyli podanie do Starosty P., choć zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Niemniej jednak wskazać trzeba, że stosownie do przepisu art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 65 § 2 k.p.a.). Mając na względzie powołane przepisy uznać należy, jak trafnie przyjęły organy orzekające, że wnioskodawcy złożyli podanie o wznowienie postępowania z chwilą wniesienia podania do organu niewłaściwego – Starosty P., a więc w dacie 31 października 2014 r., który następnie w dniu 5 listopada 2014 r. przekazał podanie organowi właściwemu – Prezydentowi Miasta P. Zważywszy, że przyczyną określoną w podaniu była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Sąd pragnie zaznaczyć, że w judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że dowiedzenie się o decyzji oznacza powzięcie wiadomości o jej istnieniu i zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 15 stycznia 2015 r., II SA/Op 576/14, Lex nr 1649912, wyrok NSA z dnia 10 września 2014 r., I OSK 247/13, Lex nr 1569498). Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzje wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., II OSK 674/13, Lex nr 16664450). Należy przyjąć, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) [B. Adamiak {w:} B. Adamiak. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 572). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ I instancji prawidłowo ustalił dzień, w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji z dnia ... 2013 r. Prezydent Miasta, po przekazaniu mu wniosku,. Pismem z dnia 18 listopada 2014 r. zwrócił się do E. G. i M. G. o wykazanie, kiedy (w jakiej dacie) dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania tj. powzięli wiadomość o istnieniu ww. decyzji o pozwoleniu na rozbudowę (mylnie podano "rozbiórkę") i zawartym w niej rozstrzygnięciu. W odpowiedzi z dnia 25 listopada 2014 r. wnioskodawcy wskazali, że w dniu 18 sierpnia 2014 r. złożyli do PINB pismo wyrażając wątpliwości, czy na tę inwestycję zostało wydane pozwolenie, dodając, że w odpowiedzi, którą otrzymali ok. 10-12 września 2014 r. PINB poinformowało ich o istnieniu dwóch pozwoleń na budowę dla opisywanej posesji. Wnioskodawcy wskazali też, że w dniu 17 września 2014 r. wystąpili do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie treści tych pozwoleń, na co uzyskali odpowiedź w pierwszych dniach października 2014 r. Wyjaśnili, że dokładna data odbioru możliwa jest do ustalenia na podstawie potwierdzenia odbioru przesyłki z doręczonymi im decyzjami. Organ I instancji uznał, że już w dacie 16 września 2014 r. M. G. i E. G. wiedzieli o decyzji z dnia ... 2014 r., albowiem w dniu tym M. G. poinformował PINB drogą e-mailową, że uzupełniona została tablica informacyjna budowy przy ul. U. w P.. Prezydent Miasta uznał, że skoro w dniu tym tablica była uzupełniona, to tym samym widniała na niej informacja o przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę. Na potwierdzenie tej okoliczności organ I instancji wskazał, że w dniu 23 września 2014 r. pracownik PINB dokonujący oględzin posesji przy ul. U. w P. ustalił istnienie tablicy informacyjnej budowy, na której widniał wpis nr decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i charakterystyka budowy. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, na podstawie powyższych wyjaśnień strony organ obu instancji trafnie uznały, że wnioskodawcy najpóźniej na dzień poinformowania PINB o uzupełnieniu tablicy informacyjnej budowy dowiedzieli się o decyzji o pozwoleniu na rozbudowę z dnia ... 2013r. Wskazać należy, że z wyjaśnień wnioskodawców (pismo z dnia 25.11.2014 r.) wynika, że już w dniach 10-12 września 2014 r. dowiedzieli się o istnieniu pozwoleń na budowę dla przedmiotowej posesji. Zważywszy jednak, że wnioskodawcy w dniach tych nie dowiedzieli się jakie konkretnie (nr i data decyzji oraz charakterystyka inwestycji) pozwolenie dla tej nieruchomości zostały wydane, rację miały organy obu instancji przyjmując, że precyzyjną wiedzę o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2013 r. w sprawie pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce przy ul. U. w P. uzyskali nie później niż w dniu 16 września 2014 r., albowiem w dniu tym powiadomili PINB o uzupełnieniu tablicy informacyjnej budowy. Z załączonych do notatki służbowej z dnia 23 września 2014 r. pracownika PINB dokonującego w tym dniu oględzin przedmiotowej nieruchomości, wynika, że tablica informacyjna zawierała zarówno nr pozwolenia na budowę, jak i charakterystykę inwestycji (k. 16 akt adm. I inst.). Brak zaś było dowodów świadczących o tym co podnosił skarżący, jakoby w dacie 16 września 2014 r. tablica budowy nie zawierała tych informacji. W piśmie skierowanym w dniu 16 września 2014 r. do PINB M. G. wskazuje bowiem, że tablica informacyjna została uzupełniona i nie ma sensu kontrola budowy w tym zakresie. Z wypowiedzi tej wynika, że skarżący w dniu tym wiedział już o wydanym pozwoleniu na budowę i wskazał organowi nadzoru budowlanego o braku konieczności kontroli budowy pod kątem samowoli budowlanej. W ocenie Sądu nie podważa twierdzeń organów również argumentacja strony skarżącej, iż tablica informacyjna budowy w dniach 6 października i 27 grudnia 2014 r. była niewypełniona. M. G. podał bowiem w dniu 16 września 2014 r., że tablica informacyjna została uzupełniona, a zatem w dacie tej była wypełniona, co oznacza, że skarżący wiedział w dacie tej wydanej decyzji z dnia ... 2013 r. Bez znaczenia jest zaś, w świetle powołanego orzecznictwa sądów administracyjnych, że w dacie tej wnioskodawcy nie zapoznali się z treścią tej decyzji, a możliwość tę mieli dopiero 2 października 2014 r. Powtórzyć należy, iż zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, nie zaś od dnia w którym strona zapoznała się z decyzją. Prawidłowo zatem organy I i II instancji uznały, że termin do złożenia przez E. G. i M. G. podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2013 r. z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mijał w dniu 16 października 2014 r. Zatem wniesienie podania pismem z dnia 27 października 2014 r. (w dniu 31.10.2014 r.) nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. i na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. należało odmówić wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić bowiem tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2014 r., II OSK 1835/12, Lex nr 1452820). Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.