II SA/Po 326/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2026 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. T. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2026 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na takie tylko postanowienia administracyjne, które: – pkt 2 – zostały wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; – pkt 3 – zostały wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Niewątpliwie nie jest to postanowienie kończące postępowanie, ani postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Na tle tego przytoczonego przepisu wyjaśnienia wymaga jednak, czy jest to postanowienie, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę, Kodeks postępowania administracyjnego w aktualnym brzmieniu nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie dowodowe. Wobec powyższego należało uznać, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] o odmowie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje prawa strony do wniesienia zażalenia na takie postanowienie. Posiłkując się terminologią z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należy więc stwierdzić, że postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które nie służy zażalenie. Oceny tej nie może zmienić fakt, że w pouczeniu zamieszczonym w postanowieniu Burmistrza Miasta i Gminy [...] wskazano, iż na to postanowienie stronom służy zażalenie, ani okoliczność, że zgodnie z art. 112 (w zw. z art. 126) k.p.a. błędne pouczenie w decyzji (odpowiednio: postanowieniu) co do prawa odwołania (odpowiednio: zażalenia) lub skutków zrzeczenia się odwołania (odpowiednio: zażalenia) albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem stanowisko powszechnie przyjmowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że chociaż ochrona przewidziana w art. 112 k.p.a. jest dość szeroka, to nie ma charakteru absolutnego, a w szczególności nie może dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania (por. wyroki NSA: z 14.2.2017 r., II OSK 1363/15; z 6.7.2020 r., I OSK 3013/19; z 7.10.2020 r., II OSK 1640/18). Innymi słowy, warunkiem zastosowania art. 112 k.p.a. jest istnienie w porządku prawnym możliwości zaskarżenia danego rozstrzygnięcia (zob. wyroki NSA: z 19.4.2012 r., II OSK 193/11; z 7.10.2020 r., II OSK 1640/18). Zastosowanie przepisu art. 112 k.p.a. nie może powodować, że błędnie pouczona strona podlegać będzie innym niż pozostali uczestnicy obrotu prawnego rygorom związanym z możliwością wnoszenia jak w tej sprawie zażaleń od określonych aktów prawnych. Nadto należy wyraźnie zaakcentować, iż błędne pouczenie nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach" (tak trafnie wyrok NSA z 19.7.2022 r., II OSK 2148/19). W tym miejscu wypada wyjaśnić, że przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przewidujący możliwość zaskarżenia "postanowień, na które służy zażalenie", należy rozumieć w ten sposób, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne – w drodze odrębnej skargi – jest wyłączona w kwestiach, które w toku postępowania administracyjnego są załatwiane postanowieniem, na które nie służy zażalenie. Oznacza to, że jeżeli określona kwestia w postępowaniu administracyjnym jest załatwiona w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie, to rozstrzygnięcie dotyczące tej kwestii nie jest poddane kontroli sądów administracyjnych; także wtedy, gdy strona wniesie niedopuszczalne zażalenie i organ wyższego stopnia wyda w tym przedmiocie "merytoryczne" postanowienie. Nie można bowiem zakładać, że ustawodawca, z jednej strony, wyłączył dopuszczalność zażalenia na takie postanowienia, a tym samym wyłączył dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego, a z drugiej strony uznał za dopuszczalną skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia, wydane na skutek niedopuszczalnego zażalenia. (por. postanowienia WSA: z 15.7.2015 r., IV SA/Po 86/15; z 12.1.2016 r., IV SA/Po 1048/15). Wobec powyższego należało uznać, że nie jest dopuszczalne zaskarżenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu, w drodze skargi do sądu administracyjnego, albowiem skarga na takie postanowienie jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., skargę odrzucił. O zwrocie wpisu orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 232 § 2 P.p.s.a. Na marginesie Sąd wskazuje, iż załączone do skargi pełnomocnictwo nie obejmuje prawa reprezentacji przed sądem administracyjnym, to jednakże wzywanie o nadesłanie prawidłowego pełnomocnictwa, z uwagi na niedopuszczalność skargi, było niecelowe.