II SA/Po 355/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2024 r. w sprawie ze skargi K. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 20 marca 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. i Z. K. (dalej również jako: "strona" lub "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 17 stycznia 2021 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy rzecz Elektrowni X. sp. z o.o. dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni słonecznej o łącznej mocy 1 MW wraz pozostałą niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działki położonej w m. F. nr [...]. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 17 stycznia 2021 r. znak nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta N. ustalił warunki zabudowy na rzecz Elektrowni X. sp. z o.o. dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni słonecznej o łącznej mocy 1 MW wraz pozostałą niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie części działki położonej w m. F. nr [...]. Przedmiotowa decyzja została zaskarżona przez Z. K. i K. K. odwołaniem z dnia 25 lutego 2022 r. Postanowieniem z dnia 30 marca 2022 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez w/w osoby. Kolegium uznało, iż termin do złożenia odwołania upływał w dniu 18 lutego 2022 r., a strony złożyły odwołanie w dniu 25 lutego 2022 r. Wyrokiem z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie SKO [...] dnia 30 marca 2022 r. znak [...] Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 17 stycznia 2021 r. Kolegium, po przytoczeniu treści przepisów prawa i wyjaśnieniu kwestii terminowości wniesienia środka zaskarżenia, wskazało, iż planowana inwestycja to panele fotowoltaiczne w ilości do 4000 szt. o łącznej mocy do 1 MW. Wielkości inwestycji do 1,90 ha. Kolegium wyjaśniło, iż Burmistrz Gminy i Miasta N. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...] z dnia 22 stycznia 2021 r. dla budowy farmy słonecznej wraz z infrastruktura towarzysząca "F. [...]" o powierzchni do 1,90 ha i mocy 1 MW na działce nr [...] obręb F.. Kolegium odwołując się do orzecznictwa podniosło, iż "Nie można zatem podzielić rozważań SKO [...]., że zapisy studium powinny być uwzględniane w decyzjach o warunkach zabudowy. Brak jest podstaw prawnych dla takiego obowiązku. Samo studium nie jest bowiem aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p.). Przytoczone wyżej przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. dotyczą planowania przestrzennego, a nie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy. Nie wyłączają one lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej. Gdyby taka była wola ustawodawcy to odnoście tego rodzaju inwestycji zawarłby podobne unormowanie jak w art. 10 ust. 3b u.p.z.p. w odniesieniu do obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 mt, czego jednak nie uczynił. Powyższe świadczy o tym, iż sam ustawodawca w sposób całkowicie rozłączny traktuje odnoszące się do instalacji odnawialnego źródła energii gminne regulacje planistyczne (studium i planu zagospodarowania przestrzennego) oraz mające zastosowanie w przypadku ich braku przepisy u.p.z.p. odnoszące się do ustalenia lokalizacji takich inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. To od gminy zależy więc, czy podejmie ona działania planistyczne skutkujące uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, w którym określone zostaną tereny pod budowę urządzeń o jakich mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Brak określenia w tym trybie takich terenów w żaden sposób nie wyłącza możliwości lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy, a ograniczeń z tym związanych nie można się dopatrywać i wywodzić z jednoznacznego brzmienia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., z którego wynika wprost, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wynika przy tym jakiekolwiek ograniczenie mocy instalacji odnawialnego źródła energii warunkujące stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu, co w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i lokalizowania inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy oznacza wyłączenie tych instalacji od wymogu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa oraz dostępności terenu do drogi publicznej. Projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia stosownie do treści art. 50 ust. 4 u.p.z.p. (urbanistę mgr inż. arch. K. J., Zaśw. Nr [...]). Zgodnie z art. 53 ust. 4 ustawy, decyzje o ustaleniu warunków zabudowy, wydaje się po uzgodnieniu z organami wymienionymi, w tym przepisie. Organ l instancji wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji pismem z dnia 07 lipca 2021 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P., Referatu Techniczno- Inwestycyjnego Urzędu Gminy i Miasta N. , Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] Zarząd Zlewni w K., Starosty Powiatowego w O. . Organy dokonały milczącego uzgodnienia projektu. Podsumowując Kolegium wskazało, iż planowana inwestycja spełnia łącznie wszystkie sześć przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p.. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli K. K. i Z. K. zarzucając jej: - błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy należało orzec na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a o jej uchyleniu w całości i orzec co do istoty sprawy tj. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla tejże inwestycji, ew. organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 i 2a k.p.a. winien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, - błędne zastosowanie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii poprzez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że przepisy te stosuje się do wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii bez względu na ich moc produkcyjną, podczas gdy dotyczą one tylko małych instalacji fotowoltaicznych poniżej 100 kW, a w pozostałych przypadkach, gdy mamy do czynienia z infrastrukturą przemysłową, powinna zostać przeprowadzona pełna analiza spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., - błędne zastosowanie art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy może się odnosić do części działki określonej ewidencyjnie poprzez zakreślenie we wniosku inwestora jej dowolnie wybranego fragmentu i obszaru planowanej zabudowy działki mającej łącznie znaczną powierzchnię (ponad 10 ha) i różne klasy gruntów rolnych, w tym jak organ sam wskazał w zaskarżonej decyzji RIVa, RIVb, RV, Br-RVI, RVI i N; - błędną interpretację przepisów art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. poprzez przyjęcie jako "terenu" fragmentu działki ewidencyjnej; - błędne zastosowanie art. 61 ust. 5a u.p.z.p. poprzez przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. dla części działki objętej wnioskiem inwestora, przy czym winna ona dotyczyć terenu obejmującego całą działkę o numerze ew. [...]; - błędne zastosowanie art. 10 ust. 2a u.p.z.p. i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. - w tym kontekście na marginesie wskazać należy, iż wniosek inwestora został złożony przed nowelizacją tych przepisów, a nadto działka [...] posiada grunty rolne klasy wyższej niż V. Pragniemy także zaznaczyć, iż choć w niniejszej sprawie inwestor wnosi o budowę elektrowni słonecznej o łącznej mocy do 1 MW, to drugi wniosek inwestora (innej "spółki córki" - Elektrownia Y. sp. z o.o.) - rozpatrywany dotychczas dwukrotnie skrajnie odmiennymi decyzjami Burmistrza Gminy i Miasta N. nr [...], a także również dwukrotnie przez SKO [...] również w sposób skrajnie odmienny - sprawa nadal pozostaje w toku na skutek uchylenia ostatniej decyzji SKO [...] przez WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po [...] - opiewa także na taką wartość i pow. zabudowy 1,84 ha, czyli w sumie utrzymaniem w obrocie prawnym przedmiotowej decyzji można dopuścić do powstania na działce [...] inwestycji elektrowni słonecznej o łącznej mocy do 2 MW i pow. prawie 4 ha (zakładając brak dalszych wniosków inwestorów); - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z prawem prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz niepodważanie zasady zaufania obywateli do organów państwa. Organy administracji publicznej winny bowiem prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przy czym organ w niniejszej sprawie - rozpatrując ją w tym samym zakresie - na przestrzeni krótkiego okresu czasu wydał wiele sprzecznych decyzji rodzących różne skrajne skutki w sferze praw skarżących, co powoduje swoistą dezinformację i dezorientację w zakresie ich praw podmiotowych, jak i ogólnie pojmowanej pewności obrotu prawnego i zasad zagospodarowania terenu, jego wpływu na prawa własności osób trzecich, jak i generalny ład przestrzenny obowiązujący na danym obszarze ewidencyjnym; - naruszenie art. 6, 7, 7b, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, a w szczególności nie ustalenie tego, że wnioskowane przedsięwzięcie o przedstawionych parametrach należy do systemu urządzeń infrastruktury przemysłowej; pominięcie przez organ zasady, aby w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Brak współdziałania w toku postępowania organów administracji publicznej w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Przy czym w niniejszej sprawie de facto organ doprowadził do obejścia prawa polegającego na uznaniu za prawidłowego i zgodnego z prawem swoistego sztucznego rozbicia zamierzenia inwestycyjnego na dwa odrębne wnioski inwestora (składane przez podmioty powiązane tzw. "spółki córki" tj. Y. Sp. z o.o. i X. Sp. z o.o, w sprawach [...] i [...] Burmistrza Gminy i Miasta N. dot. tej samej działki nr [...] i opiewające w sumie na zajęcie terenu o pow. ok. 4 ha, 8000 szt. paneli fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą i moc do 2 MW (2000 kW); - art. 9 k.p.a. poprzez niespełnienie w toku postępowania wymogu, aby organy administracji publicznej są obowiązane były do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. A także poprzez zaniechanie przez organy czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (w tym udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek); - art. 11 k.p.a. poprzez brak realizacji zasady przekonywania - organy administracji powinny lekceważyć i abstrahować od obiektywnie znanych kontrowersji prawnych związanych z lokalizacją takich instalacji. Dostrzegalny jest szereg nieprawidłowo, związanych z prowadzeniem postępowania przez SKO [...] - co jest szczególnie uciążliwe dla skarżących jako tzw. zwykłych obywateli funkcjonujących w zaufaniu do organów administracji publicznej. SKO [...], jak i uprzednio również częściowo Burmistrz Gminy N. swoich orzeczeniach i sposobie prowadzenia postępowań dopuszczają się wielu mankamentów, nieścisłości, omyłek, braków czy wręcz błędów dokonując w ten sposób rażącej niestaranności w prowadzeniu postępowania (co skutkowa m.in. dodatkową koniecznością wszczęcia przez skarżących postępowania skargowego zakresie zaskarżenia postanowienia SKO [...] o uznaniu ich odwołania wniesionego w niniejszej sprawie jako wniesionego po terminie), co wyjątkowo negatywnie oddziałuje na skarżących jako słabszą stronę postępowania oraz sam stan faktyczno-prawnych nieruchomości oraz niepewność (związaną także z już ponad 2-letnim biegiem przedmiotowych postępowań i ich przedłużaniem bez winy skarżących) co do możliwości je dalszego zagospodarowania w sposób dowolny - realizujący ich nieograniczone prawo własności. Organy prowadzące postępowanie w niniejszej, jak i ww. sprawie, w które rozpatrywany jest drugi wniosek innego (lecz ściśle powiązanego organizacyjnie, jak prawnie z przedmiotowym) inwestora dot. tej samej działki odsyłają skarżących do coraz to innych i odmiennych stanowisk sądów, nie pochylając się w stopniu wystarczającym nad meritum sprawy, jej kompleksowym i rzetelnym rozstrzygnięciem. Tymczasem zdaje się, iż kluczowym momentem dla rozpoznania niniejszej sprawy winien być moment wszczęcia postępowania (ew. złożenia wniosku przez inwestora) i skarżący nie powinni ponosić negatywnych konsekwencji w zw. z przewlekłością prowadzonego postępowania i zmiany w jego trakcie stanowisk organów i sądów w zakresie interpretacji obowiązujących niezmiennie przepisów prawa; - art. 12 k.p.a. poprzez zaniechania przez organy administracji publicznej działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a w sprawach, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji zawierającej istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wskazując na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz orzeczenie o zwrocie od strony przeciwnej na rzecz Skarżących kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 16 listopada 2023 r. Skarżący wskazali, iż uzyskali informację, że działka o numerze ewidencyjnym [...] nie stanowi drogi publicznej a działka ta została uwzględniona jako zapewniająca dostęp do drogi publicznej dla inwestycji. Uczestnik postępowania spółka Elektrownia X. Sp. z o.o. w piśmie z dnia 15 stycznia 2024 r. wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż nie zgadza się z tym, że nie znajduje zastosowanie przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W przepisie tym wyraźnie jest mowa o instalacji OZE w myśl art. 2 pkt 13 u.o.z.e. stąd elektrownia fotowoltaiczna musi być zakwalifikowana do tej kategorii obiektów. Zdaniem inwestora zamysłem ustawodawcy było rozluźnienie rygorów realizacji inwestycji OZE. Powołując najnowsze orzecznictwo, Spółka stwierdziła, że elektrownia fotowoltaiczna, czy przemysłowa czy nie, nadal jest instalacją OZE, stąd korzysta ze zwolnienia wskazanego w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem, że nie można ustalić warunków zabudowy dla części działki. Czym innym jest teren, a czym innym jest działka. Spółka zakwestionowała także zarzut o błędnym zastosowaniu art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego. Stanowi jedynie wytyczne dla rady gminy, która będzie w przyszłości uchwalać plan miejscowy. Natomiast istnieje wyraźne rozgraniczenie pomiędzy studium a decyzją o warunkach zabudowy. Po pierwsze wydając tę decyzję, organ administracji publicznej nie kieruje się studium. Po drugie, decyzja stanowi alternatywę dla planu miejscowego, który może przecież nigdy nie zostać uchwalony, gdyż rada gminy nie ma takiego obowiązku. W piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2024 r. Skarżący ponownie podnieśli, iż działka nr [...] nie jest drogą publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd. W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1MW wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 735 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 503 – zwanej dalej "u.p.z.p."). Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym statuuje zasadę, iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – zob. art. 4 ust. 2 i art. 59 u.p.z.p. – czyli, jak wynika z art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p., decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że inwestor (osoba, która zamierza dokonać zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych), w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w pierwszej kolejności powinien wystąpić o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia. Należy mieć na uwadze, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.), przy czym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 2 u.p.z.p.). W pierwszej kolejności wskazać należy, iż teren inwestycji określony we wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Co do zasady, każda zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, w szczególności polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy (art. 59 ust. 1-2a u.p.z.p.). Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wskazanych w nim warunków, w tym kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu (pkt 1). Jednakże, jak wynika z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (w brzmieniu nadanym mu przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 29 sierpnia 2019 r., Dz. U. z 2019 r., poz. 1524), przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w szczególności w świetle zarzutów skargi, zależało od przesądzenia, czy przedmiotowa elektrownia słoneczna (tzw. farma fotowoltaiczna) może być na gruncie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zaliczona do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.. Z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. wynika, że instalacja odnawialnego źródła energii oznacza instalację stanowiącą wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego – a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego. Z dosłownego brzmienia przywołanej ustawy szczególnej należałoby wyprowadzić wniosek, że elektrownia fotowoltaiczna nie stanowi infrastruktury przemysłowej (zabudowy przemysłowej), lecz jest instalacją odnawialnego źródła energii oraz że każda elektrownia fotowoltaiczna – stanowiąc urządzenie służące do wytwarzania energii, w którym energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii – spełnia warunek określony w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. To zaś oznaczałoby, że na gruncie powołanych przepisów u.p.z.p. (w szczególności art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p) realizacja (budowa) takiej inwestycji wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, jednak nie ma potrzeby spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa (warunku kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.). Odnośnie omawianej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21 zauważył, że kategoryczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzenia ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających między innymi z mocy, czy innych parametrów jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii. W analizowanym przepisie jest zawarta ogólna zasada bez rozróżniania, czy instalacja odnawialnego źródła energii, jest instalacją przemysłową, czy też małą instalacją lub mikroinstalacją, w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż na akceptację nie zasługuje pogląd, że ograniczenia zostały zawarte w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., w myśl dyspozycji którego, jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 oraz z 2021 r. poz. 922 i 1641); 2) urządzeń innych niż wolnostojące. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p., nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Co prawda oba wymienione przepisy są zawarte w tej samej ustawie, jednakże z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, błędne byłoby uznanie ich systemowego powiązania. Studium jest bowiem aktem planowania przestrzennego, stanowiącym jedną z podstaw kształtowania lokalnego porządku planistycznego znajdującego wyraz w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Natomiast decyzje o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określają sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ich treść jest wypadkową ogólnego porządku planistycznego kształtowanego przez ustawy oraz inne akty normatywne o powszechnej mocy obowiązującej i w tym kontekście są postrzegane jako decyzje związane o charakterze deklaratoryjnym. Ustalenia zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie mogą z uwagi na ich wewnętrzny charakter wiązać organu wydającego decyzję administracyjną, ta bowiem jest wydawana na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie ma mocy prawnej aktu powszechnie obowiązującego i nie może stanowić podstawy do wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ma moc wiążącą dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 i ust. 5 u.p.z.p.). W u.p.z.p. nie ma przepisu, który nakazuje przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji lokalizującej instalację odnawialnego źródła energii uwzględnić treść studium, brak jest także takiego unormowania w ustawie o odnawialnych źródłach energii. Na marginesie, przepisy wskazujące na konieczność uwzględniania treści studium można znaleźć np. w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. z 2021 r. poz. 1538) - art. 5 ust. 3; w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1072) - art. 7 ust. 2. W u.p.z.p. nie ma też zastrzeżenia, że instalacja odnawialnego źródła energii może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tak jak to ma miejsce w przypadku lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 (zob. art. 10 ust. 3b u.p.z.p.), zastrzeżenie takie nie znajduje się także w ustawie szczególnej (o odnawialnych źródłach energii), tak jak w przypadku lokalizacji elektrowni wiatrowej (zob. art. 3 ustawy dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - Dz.U. z 2021 r. poz. 724). Regulacja art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oznacza wyłącznie tyle, że rozmieszczenie urządzeń o określonej charakterystyce wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego, nie można natomiast upatrywać zależności pomiędzy nią, a możliwością wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczność, że planowana zabudowa została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), jako zabudowa przemysłowa, nie ma jakiegokolwiek znaczenia i związku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., wobec jednoznacznej treści tego ostatniego przepisu. Argumentacja w tym zakresie mogła być wsuwana i była w poprzednim stanie prawnym przed nowelizacją art. 61 ust. 3 u.p.z.p., na poparcie stanowiska odnośnie możliwości kwalifikacji systemu fotowoltaicznego jako urządzenia infrastruktury technicznej. W chwili obecnej ma jedynie znaczenie w postępowaniu, którego przedmiotem jest określenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, które to postępowanie, jest ważnym elementem procesu inwestycyjno-budowlanego (wydanie decyzji o warunkach zabudowy musi być poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy jest ona wymagana). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela zacytowany pogląd. Nie ma znaczenia to, jaka jest ostateczna moc planowanej instalacji fotowoltaicznej, ponieważ jaka by nie była stanowi ona instalację odnawialnego źródła energii i korzysta tym samym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Tym samym fakt, iż obok toczy się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy z wniosku innego inwestora na instalację o podobnej mocy na tej samej nieruchomości nie daje podstaw do uznania, że stanowi to obejście przepisów u.p.z.p. Nawet łącznie rozpatrywane obu wniosków tj. przyjmując że jest to inwestycja o mocy 2MW nie zmieniłoby faktu, iż taka inwestycja mieści się w pojęciu odnawialnego źródła energii. Zdaniem Sądu, także uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej z 19 lipca 2019 r. wspiera powyższe stanowisko. W punkcie 5. uzasadnienia projektu wskazano jednoznacznie, że "ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała również kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...)". Zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie zatem wymagane spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. W ramach tych zapisów w żadnym miejscu nie wskazano, że zmiana art. 61 ust. 3 u.p.z.p. ma dotyczyć instalacji odnawialnego źródła energii o określonej mocy. Wobec powyższego uznać należy, iż niewątpliwie projektowana inwestycja polegająca na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1MW wraz z infrastrukturą techniczną stanowi instalację odnawialnego źródła energii o której mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p.. Z powyższych względów twierdzenie Skarżących, że zaplanowana inwestycja nie jest instalacją OZE, o której mowa w art. 2 pkt 13 u.o.z.e., przez co inwestycja ta nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie jest usprawiedliwione. Podkreślić w tym miejscu należy, iż farma fotowoltaiczna jest instalacją OZE, ponieważ wykorzystuje promieniowanie słoneczne do produkcji energii elektrycznej, przez co wpisuje się w definicję z art. 2 pkt 13 lit. a u.o.z.e. Skarżący uważają, że instalacja OZE wspomniana w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. dotyczy tylko małych i mikroinstalacji. Te zaś zostały zdefiniowane w art. 2 pkt 18 i 19 u.o.z.e. Stanowią one odpowiednio: mała instalacja - instalacja OZE o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1 MW; mikroinstalacja - instalacja OZE o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW. Przytoczone definicje nie zmieniają tego, że farma fotowoltaiczna nadal stanowi instalację OZE. Mając powyższe na uwadze Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 10 ust. 2a u.p.z.p., art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i art. 2 pkt 13 u.p.z.p. Niezasadne były także zarzuty naruszenia art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. To, że Skarżący nie czują się przekonani do argumentacji SKO nie oznacza, że organ odwoławczy nie uczynił jej zadość. Zasada przekonywania ma charakter bardzo subiektywny. Tym czasem SKO przedstawiło i uargumentowało swój pogląd. Dezaprobata tej wizji Kolegium przez Skarżących nie oznacza, że organ ten nie podjął się próby przekonania adresatów swojej decyzji. Kontrowersje prawne, jakie zdaniem Skarżących, dotyczą lokalizacji instalacji fotowoltaicznych nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy, ponieważ SKO, w tym właśnie zakresie, podjęło prawidłową decyzję. Dokonano należytej wykładni przepisów prawa, zrekonstruowano znaczenie przepisów i dokonano prawidłowej subsumcji. Fakt, iż Kolegium w uzasadnieniu przytoczyło wyłącznie orzeczenia sądów administracyjnych nie może prowadzić do wniosku, że organ nie dokonał wykładni prawa. Fakt przytoczenia stanowiska orzecznictwa i podzielenie tego poglądu oznacza, iż organ w pełni aprobuje wykładnię zaprezentowaną w przytaczanych orzeczeniach. Kontrowersje poparte raczej obawami społeczności lokalnych nie mogą wpływać na proces podejmowania decyzji, ponieważ te zagadnienia, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. nie są przesłankami wydania decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc się dodatkowo do zarzutu naruszenia art. 11 i art. 12 K.p.a. wskazać należy, iż kwestia opieszałości organu w podejmowaniu czynności nie jest przedmiotem oceny przy kontroli decyzji administracyjnej. Tym samym ewentualne przekroczenie terminów do załatwienia sprawy nie ma wpływu na ocenę zapadłej w sprawie decyzji, a kwestia opieszałości organu mogła być przedmiotem odrębnej skargi do sądu. W ocenie Sądu uzasadnienia decyzji obu instancji odpowiadają wymogom określonym przez ww. przepis prawa a w szczególności art. 107 § 3 k.p.a.. Nie mają racji Skarżący, że SKO powinno podjąć analizę inwestycji z uwzględnieniem wymagań określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. "Obecnie, wskutek ingerencji ustawodawcy (ustawa z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. poz. 1524), polegającej na rozszerzeniu przepisu art. 61 ust. 3 o instalacje odnawialnego źródła energii, nie budzi wątpliwości, że urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych, w tym urządzenia fotowoltaiczne i elektrownie wiatrowe, nie wymagają spełnienia warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 komentowanej ustawy." (A. Despot-Mładanowicz, Komentarz do art. 61 [w:] Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz i M. Wierzbowskiego, LEX/el. 2021). W konsekwencji powyższych rozważań, niezasadny był zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 7b, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. organy nie miały obowiązku uwzględniania tego, że planowana inwestycja jest inwestycją o charakterze przemysłowym. Natomiast samo rozbicie inwestycji, na co zwrócono uwagę już wyżej, nie ma wpływu na ocenę, że w sprawie mamy do czynienia z instalacją odnawialnego źródła energii. Fakt rozbicia inwestycji w żadnym wypadku nie prowadzi do obejścia przepisów u.p.z.p. Jak wyjaśnił Sąd we wcześniejszej części uzasadnienia moc planowanej inwestycji, a zatem czy będzie to 1 MW czy 2 MW, nie ma znaczenia przy ocenie czy mamy do czynienia z instalacją odnawialnego źródła energii. Odnosząc się natomiast do podniesionej w uzasadnieniu kwestii uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia wskazać należy, iż w tej sprawie zapadła już ostateczna decyzja środowiskowa, w której stwierdzono brak potrzeby analizowania oddziaływania inwestycji (zob. decyzja Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia 22 stycznia 2021 r., nr [...] – k. [...] akt administracyjnych). Wobec powyższego zauważyć należy, iż decyzja ostateczna korzysta z domniemania o zgodności z prawem. Innymi słowy, dopóki ta decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty należy stosować ją według tego, co zostało w niej stwierdzone ze wszystkimi konsekwencjami. Analiza decyzji wskazuje, iż jest ona zgodna z ww. decyzją środowiskową w której określono warunki realizacji przedsięwzięcia. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 61 ust. 5a u.p.z.p., art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. i art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. tj. kwestii dopuszczenia inwestycji na części działki wskazać należy, iż co do zasadny w świetle przepisów u.p.z.p. niedopuszczalne jest ustalanie warunków zabudowy dla fragmentu działki ewidencyjnej. Przyjąć bowiem należy, że przez "teren", o którym mowa art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 1 - 4 u.p.z.p., trzeba rozumieć obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, a nie fragment działki ewidencyjnej, na którym inwestor planuje realizację inwestycji. Objęcie decyzją o warunkach zabudowy części działki ewidencyjnej w świetle art. 59 ust. 1 u.p.z.p. jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo i musi wynikać ze szczególnych uwarunkowań, np.: część działki jest już objęta ustaleniami planu miejscowego lub decyzją wydaną w trybie tzw. specustaw; planowana jest inwestycja liniowa, która z natury rzeczy obejmuje jedynie część działek przy znacznej ich liczbie (podobnie NSA w wyrokach z: 3 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 177/18, 2 marca 2021 r. sygn. II OSK 270/21, 3 sierpnia 2021 r. sygn. II OSK 1351/21, 15 grudnia 2021 r. sygn. II OSK 603/21, 4 listopada 2021 r. sygn. II OSK 1212/19 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu z takimi właśnie wyjątkowymi uwarunkowaniami mamy jednak do czynienia również w tej sprawie, albowiem inwestor zaplanował przedsięwzięcie o charakterze szczególnym i z punktu widzenia ustawodawcy priorytetowym. Ocenę tę potwierdza wprowadzone dla niej w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłączenie konieczności spełnienia wymogów zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej. Należy przy tym zauważyć, że zmieniając treść tego przepisu ustawodawca potwierdził, że instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. stanowią szczególne inwestycje, podobnie jak wskazane w tym przepisie linie kolejowe, obiekty liniowe i urządzenia infrastruktury technicznej, które co do zasady sytuowane są na częściach działek ewidencyjnych. Tym samym w ocenie Sądu dopuszczalne było przeprowadzenie analizy i ustalenia warunków zabudowy obejmując wyłącznie fragment działki. Odnosząc się natomiast do podniesionej w piśmie z dnia 16 listopada 2023 r. i 21 lutego 2024 r. kwestii, iż działka nr [...] nie stanowi drogi publicznej, która to działka została uwzględniona jako zapewniająca dostęp do drogi publicznej wskazać należy, iż art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłącza konieczności spełnienia wymogu dostępu do drogi publicznej. Z tych też wględów w decyzji organu I instancji w pkt 4 lit. j słusznie wskazano, że inwestycja polegająca na instalacji odnawialnych źródeł energii nie wymaga dostępu do drogi publicznej. Reasumując stwierdzić należy, że zapadłe w sprawie decyzje odpowiadają prawu, a tutejszy Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Planowana inwestycja spełnia wszystkie niezbędne wymogi prawne w zakresie uzbrojenia terenu, dopuszczalnej klasy gruntów rolnych pod zabudowę, niezbędnych uzgodnień oraz jest zgodna z decyzją środowiskową. Z tych też względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza o ustaleniu warunków zabudowy i wbrew zarzutom skargi nie dopuściło się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.