II SA/Po 359/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-07-05
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jakub Zieliński, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego. Wątpliwości te muszą dotyczyć aktualnego stanu technicznego budynku, a nie sposobu jego wykonania lub materiałów, z których został wykonany, ani też nie mogą dotyczyć sposobu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek ten ma charakter dowodowy i nie może być wykorzystywany do ustalenia, jakie prace należy wykonać w celu legalizacji obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającego na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego. Organ I instancji uzasadniał to koniecznością doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi, po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie, uznając, że nie zaistniały przesłanki z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, a sąsiednia działka nie jest działką budowlaną, a plan miejscowy został poprawiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę W. M. na postanowienie organu II instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 lipca 2012 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej; oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. [...] wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U., nr 243, poz. 1623 z 2010 r. ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. W. nałożył na R. M. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, pobudowanego w miejscowości P., gmina K. na działce nr ewid. [...], w terminie do 28 lutego 2012 r. Organ określił, iż ekspertyza powinna wskazać rozwiązania techniczne oraz wykazać jakie roboty budowlane należy wykonać, aby doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem, w szczególności odnośnie jego usytuowania na działce zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy K. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 22 lutego 2007 r. oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ekspertyza powinna być wykonana przez osobę posiadającą uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego lub uprawnienia budowlane bez ograniczeń.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż decyzją Starosty Ś. z dnia [...] 2010 r., Nr [...], znak: [...] R. M. uzyskał zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę (rozbudowa budynku mieszkalnego) w miejscowości P., gmina K. na działce o nr ewidencyjnym [...]. Po zakończeniu budowy pismem z dnia 15 września 2010 r. inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania załączając wymagane prawem dokumenty formalno-prawne.
Dalej organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Starosty Ś. z dnia 2010 r., znak: [...] .
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. W. postanowieniem z dnia [...] 2011 r., znak: [...] nałożył na R. M. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego pobudowanego w miejscowości P., gmina K. na działce o nr ewidencyjnym [...], w terminie do dnia 30 sierpnia 2011 r.
Postanowienie to zostało zaskarżone przez R. M. i uchylone przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] 2011 r.
Dalej organ wyjaśnił, iż ponownie rozpatrując sprawę wziął pod uwagę, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest kwestia doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych, polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego znajdującego się w P., gmina K. na działce nr [...], w związku z faktem, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty Ś. z dnia [...] 2010 r. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. jest obowiązany do przeprowadzenia procedury naprawczej, o której mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego.
Następnie organ wyjaśnił, iż w toku postępowania ustalił, iż przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów miejscowego planu, jak również dyspozycji § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zmianami) i nie ma znaczenia fakt, że nowy budynek został zaprojektowany w miejscu istniejącego dotychczas obiektu. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. musi wyjaśnić jakie czynności lub roboty inwestor winien wykonać, aby doprowadzić inwestycje do stanu zgodnego z prawem. Jednakże organ nie jest w stanie samodzielnie określić, jakie w tym wypadku roboty powinny być wykonane w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy K. i warunkami technicznymi. W tym wypadku potrzebna jest wiedza ekspercka, bowiem ze względu na duży zakres robót, będzie zachodziła potrzeba ingerencji w konstrukcję budynku, co będzie musiało być poparte obliczeniami.
Organ wskazał, iż ekspertyza ta musi wskazać techniczną możliwość wykonania określonych robót budowlanych, które umożliwią doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Organ zaznaczył także, że działania podejmowane w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego mają na celu tylko i wyłącznie ustalenie stanu faktycznego sprawy, a wydane postanowienie ma charakter dowodowy i podejmowane jest z reguły w ramach toczącego się już postępowania.
Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli R. M. oraz W. M.
R. M. podniósł, iż art. 81c ust 2 Prawa budowlanego zezwala na nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia oceny technicznej lub ekspertyzy jedynie w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Żaden z tych przypadków nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Kryterium uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego jest jedynym kryterium, którym organ winieni kierować się nakładając obowiązek, o którym mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto to organ powinien wykazać czy istnieją uzasadnione wątpliwości o których mowa w tym przepisie. Strona podniosła, iż przy budowie przedmiotowego budynku nie doszło do naruszenia żadnych przepisów prawa budowlanego.
W. M. w swoim zażaleniu zanegował stwierdzenie organu, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje samowola budowlana, podnosząc, iż inwestor posiadał początkowo jedynie pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku, a w rzeczywistości rozebrał go i zrealizował zupełnie nowy budynek bez stosownego pozwolenia. Powyższe oznacza, iż przedmiotowy budynek został zrealizowany w ramach samowoli budowlanej
Postanowieniem z dnia [...] 2012 r. znak [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, iż z treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że możliwość nałożenia na właściciela obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej na podstawie tegoż artykułu istnieje jedynie wówczas, gdy powstaną uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości, które mogą dotyczyć jedynie jednego z trzech zakresów, enumeratywnie wymienionych w powoływanym przepisie to jest:
1) jakości wyrobów budowlanych,
2) jakości robót budowlanych,
3) stanu technicznego obiektu budowlanego.
Zatem, by nałożyć obowiązek przedstawienia ekspertyzy, muszą wystąpić wątpliwości w którymś z wyżej wymienionych zakresów, a co więcej, muszą to być wątpliwości uzasadnione.
Organ II instancji po dokonaniu analizy dokumentów złożonych w toku postępowania odwoławczego stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie jest konieczne dostarczenie ekspertyzy technicznej. W pierwszej kolejności stwierdził, iż przywoływany § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w ogóle nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem wskazane w tym przepisie wymagane odległości budynku od granicy działki dotyczą odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Natomiast sąsiednia działka nr[...] należąca do W. M. jest działką rolną.
Dalej Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż z przesłanego przez Wójta Gminy K. przy piśmie z dnia 20 grudnia 2011 r. poprawionego wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż linia zabudowy przebiega po obrysie przedmiotowego budynku. Z kolei w zaświadczeniu Wójta Gminy K. z dnia 16 lutego 2011 r. stwierdzono, iż nowo wybudowany budynek mieszkalny usytuowany w miejscu rozebranego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. po sprostowaniu załącznika graficznego jest usytuowany zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K..
W związku z powyższym, w świetle nowych ustaleń w ocenie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zachodzą wskazane przez organ I instancji przesłanki powodujące konieczność przedłożenia przez Inwestora ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku, co powoduje sprzeczność zaskarżonego postanowienia z art. 81c Prawa budowlanego.
Organ II instancji stwierdził także, iż organ nadzoru budowlanego I instancji prawidłowo zastosował w przedmiotowej sprawie procedurę uregulowaną w art. 50-51 Prawa budowlanego, zamiast procedury z art. 48 Prawa budowlanego. Inwestorowi nie można bowiem uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Z postanowieniem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r., znak [...] nie zgodził się W. M., który w skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze, podniósł, iż należąca do niego działka o nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest symbolem ROM, czyli dopuszcza się na niej zabudowę mieszkalną, a zatem w sprawie znajdzie zastosowanie przepis § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto organ przyjął, iż plan miejscowy został poprawiony chociaż w tym zakresie nie zapadła żadna uchwała Rady Gminy.
Strona skarżąca podniosła, iż w sprawie doszło do samowoli budowlanej, gdyż inwestor posiadał pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku, a w rzeczywistości rozebrał istniejący budynek i postawił nowy obiekt bez wymaganego pozwolenia. Tym samym nie można stwierdzić, iż inwestor w chwili realizacji inwestycji dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ powinien zatem zastosować procedurę przewidzianą w art. 48 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2012 r. R. M. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż działka nr [...] należąca do W. M., niezależnie od jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jest wpisana w ewidencji gruntów jako działka rolna i jest tak też użytkowana.
Zdaniem uczestnika postępowania skarżący nie ma racji twierdząc, iż w sprawie doszło do wymiany istniejącej zabudowy. Nowy budynek został postawiony dokładnie w miejscu starego, rozebranego budynku i jego usytuowanie jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co potwierdza zaświadczenia Wójta Gminy K.
Uczestnik podniósł, iż w dacie zrealizowania inwestycji dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i wykonał pracę zgodnie z nią – czynił to na co zezwalało pozwolenie. Prace rozbiórkowe przewidywał projekt budowlany całkowicie zatwierdzony przez właściwy organ w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. treść wydanego rozstrzygnięcia. Kontrolując legalność aktów wymienionych w art. 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przepis art. 134 § 1 tej ustawy, według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powyższe oznacza, że sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność aktu administracyjnego w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Po rozpatrzeniu skargi w tak określonym zakresie Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu były postanowienia organów nadzoru budowlanego wydane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane (tekst jedn. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Zgodnie z powołanym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (tj. na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Z treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że przesłanką zastosowania przez właściwy organ tego przepisu jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych bądź też stanu technicznego obiektu budowlanego.
Z uwagi na to, że w powyższym przepisie ustawodawca posłużył się zwrotem "może nałożyć obowiązek" dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego pozostawione zostało uznaniu organu administracyjnego.
Uznanie administracyjne oznacza, że organ może, choć nie jest do tego zobowiązany, nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek sporządzenia i dostarczenia odpowiedniej dokumentacji. Nakładając w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz organ winien jednak szczegółowo wykazać w jego motywach, że w danej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja, która wskazuje na powstanie uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że postanowienie, o którym mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, nie kończy postępowania administracyjnego i co istotne nie przesądza kierunku rozstrzygnięcia zasadniczego. Postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 804/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1368/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 613/10 z dnia 22 grudnia 2010 r., dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także wyraźnie, iż kryterium uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy do stanu technicznego obiektu budowlanego jest jedynym kryterium, którym winien się kierować organ przy nakładaniu obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 239/11 dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Inaczej rzecz ujmując jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 486/10 w przypadku gdy nie ma wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego budynku organy nadzoru budowlanego nie mogą domagać się dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz (Lex nr 992591).
W orzecznictwie i doktrynie zwraca się także uwagę, iż umiejscowienie przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w rozdziale zawierającym regulacje ustrojowe, poświęcone kompetencjom właściwych organów administracji publicznej, pozwala stwierdzić, że mają one charakter ogólny i znajdują zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany (architektoniczno-budowlany lub nadzoru budowlanego) żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w tym przepisie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 954/07 dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz Z. Niewiadomski "Prawo budowlane. Komentarz"., wydanie 4, Warszawa 2011 str. 278-279 oraz).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organu I instancji w swoim postanowieniu z dnia 16 listopada 2011 r. nie wskazał żadnej z przesłanek uzasadniających wydanie postanowienia o nałożeniu obowiązku dostarczenia oceny technicznej budynku położnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości P., o których mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Organ nie wskazał bowiem, iż posiada jakiekolwiek wątpliwości związane z jakością wyrobów budowlanych lub jakością robót budowlanych, a także odnośnie stanu technicznego obiektu budowlanego. Takimi wątpliwościami nie są bowiem wątpliwości organu co do sposobu w jaki można doprowadzić przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z przepisami regulującymi jego umiejscowienie w stosunku do granicy działki. Wątpliwości, o których mowa w powoływanym przepisie winny dotyczy aktualnego stanu technicznego budynku – sposobu jego wykonania i materiałów z jakich został wykonany. Ekspertyza ma bowiem umożliwić organowi ocenę aktualnego stanu technicznego budynku. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nie może stanowić natomiast podstawy do nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia ekspertyzy, która ma zawierać opis prac jakie mają być wykonane w budynku celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem.
Podkreślić należy, iż koszt sporządzenie ekspertyzy, o której mowa w art. 81c ust. 2 obciążą stronę i tym bardziej przepis ten nie powinien być stosowany w sytuacjach innych niż ściśle w nim określone. Skoro bowiem art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, to przepis ten nie może być nadużywany i powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 351/07, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tej przyczyny postanowienie organu I instancji należało uznać za wydane z oczywistym naruszeniem art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i słusznie zostało ono uchylone przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Podkreślić przy tym należy, iż Sąd nie aprobuje w całości argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Jak to już wskazano wcześniej postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy i nie rozstrzyga sprawy co do istoty – na tym etapie organ nie podejmuje merytorycznych rozstrzygnięć. Postanowienie to nie przesądza też o trybie w jakim dane postępowanie budowlane jest lub będzie prowadzone. Tym samym wszelkie rozważania na temat właściwej klasyfikacji robót budowlanych wykonanych na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. i dalszego trybu postępowania zawarte w treści zaskarżonego postanowienia nie miały znaczenia dla oceny prawidłowości postanowień wydanych w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Sądowa kontrola właściwej klasyfikacji robót budowlanych wykonanych na przedmiotowej działce i zastosowania właściwego trybu postępowania mającego na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem nastąpi zatem dopiero w razie ewentualnego zaskarżenia merytorycznego rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego.
Tym samym Sąd nie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, gdyż sprowadzają się one do kwestionowania zastosowanego przez organu w sprawie trybu postępowania legalizacyjnego. Ustosunkowanie się przez Sąd do tej kwestii byłoby zaś na obecnym etapie postępowania przedwczesne.
Na zakończenie należy także zaznaczyć, iż rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd miał na względzie stanowisko prezentowane w części orzecznictwa, iż stroną postępowania, o którym mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie, co wynika z ustępu 1 tego artykułu, uczestnik procesu budowlanego (to jest inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy, lub kierownik robót - patrz art. 17 Prawa budowlanego) oraz właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
W ocenie Sądu takie określenie stron postępowania w art. 81c Prawa budowlanego związane jest jednakże wyłącznie z możliwością przeprowadzenia tego postępowania w ramach czynności wyjaśniających dokonywanych przed właściwy organ – przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Tym samym jeżeli postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technizacje jest prowadzone poza postępowaniem administracyjnym, to stronami tego postępowania (w trybie art. 81c) są jedynie podmioty określone w art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego.
Natomiast w sytuacji gdy postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia ekspertyzy zostanie wydane – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – w toku toczącego się już postępowania administracyjnego, to winno być one doręczone wszystkim stronom postępowania administracyjnego w ramach, którego zostało one wydane, gdyż jest ściśle związane z tym postępowaniem głównym – służy uzyskaniu dowodów niezbędnych dla jego zakończenia i co za tym idzie wszystkim stronom tegoż postępowania służyć winno prawo jego zaskarżenia..
W rozpatrywanej sprawie stronami postępowania administracyjnego dotyczącego przedmiotowego budynku są R. M. (właściciel działki na której zrealizowano inwestycję) oraz W. M. (właściciel działki sąsiedniej) i tym samym organy obu instancji słusznie uznały, iż osoby te były uprawnione do zaskarżenia postanowienia wydanego w ramach tegoż postępowania na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Mając zatem na uwadze fakt, iż wydane z naruszeniem przepisu art. 81c ust 2 Prawa budowlanego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. W. zostało zaskarżonym postanowieniem wyeliminowane z obrotu prawnego Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło