II SA/Po 382/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M.H. rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku gospodarczo-garażowego, położonego przy ul. D.w O., na działce nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M. H., współwłaścicielka działki nr [...], w 2005r. wzniosła samowolnie na działce budynek gospodarczo-garażowy w miejscu uprzednio rozebranego drewnianego budynku garażowego. Organ wszczął postępowanie legalizacyjne i postanowieniem z dnia 6[...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał M. H. do złożenia w wyznaczonym terminie zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o pozwolenie na budowę. Inwestor nie złożyła wymaganych dokumentów w terminie i dlatego organ orzekł rozbiórkę obiektu, na podstawie powołanych w decyzji przepisów prawa budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. H. podała, że 2 maja 1994r. kupiła od K. W. zbudowany z drewna i cegieł garaż, który przy zakładaniu betonowego ogrodzenia wyremontowała, wymieniając drewniane ściany na ściany z płyt betonowych. Zdaniem skarżącej remonty obiektów nie wymagają pozwolenia na budowę. Ponadto skarżąca podała, że złożyła w organie nadzoru budowlanego zaświadczenie z Urzędu Miejskiego, z którego wynika że działka nr [...], zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, pełni funkcję mieszkalną. Skarżąca podniosła nadto, że pozostali współwłaściciele działki nie dbają o posesję i utrudniają skarżącej jej uporządkowanie. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na zgromadzony materiał dowodowy, w tym na pismo M. H. z dnia 28 lutego 2007r., ustalił że skarżąca kupiła w maju 1995r. drewnianą szopę. W I kwartale 2006r. skarżąca na miejscu tej szopy postawiła zamiast ścian drewnianych, ściany z płyt betonowych i dach z blachy. Przedmiotowe pomieszczenie nie ma fundamentów i nie jest trwale związane z gruntem. W ocenie organu drugiej instancji, organ pierwszej instancji nieprawidłowo zakwalifikował obiekt jako budynek gospodarczy, bowiem budynek, zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jest to obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Skoro posadowiony przez skarżącą obiekt nie posiada fundamentów, należy go zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany, zdefiniowany w art. 3 pkt 5 prawa budowlanego. Organ, powołując się na treść art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego, wskazał że budowa obiektów tymczasowych nie wymaga pozwolenia na budowę jedynie w przypadkach tam wskazanych. Ponieważ przedmiotowy obiekt jest posadowiony na działce ponad okres 120 dni, stracił przymiot tymczasowości, który zwalniał inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ wskazał też, iż ponieważ powierzchnia zabudowy obiektu wynosi 39,17 m2, nie ma tutaj zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Zatem posadowienie spornego obiektu wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, którego to obowiązku skarżąca nie dopełniła. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom skarżącej, wykonane przez nią prace budowlane nie można zaliczyć do remontu, skoro skarżąca wykonała faktycznie nowy obiekt, stawiając zamiast ścian drewnianych, ściany z płyt betonowych (art. 3 pkt 8 prawa budowlanego). Zdaniem organu odwoławczego, wprawdzie organ pierwszej instancji nie zbadał dokładnie, czy obiekt nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bądź czy nie narusza warunków technicznych w sposób uniemożliwiający jego doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, jednakże postanowienie z dnia [...] nie zostało zaskarżone w odwołaniu, a więc organ drugiej instancji nie może go uchylić. Organ wskazał nadto, że inwestor nie przedłożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48 ust. 3 prawa budowlanego), a dla terenu obejmującego działkę nr [...] brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc niemożliwe jest złożenie przez inwestora zaświadczenia, o którym mowa w art. 49b ust. 2 pkt 3 prawa budowlanego, a ponadto inwestor nie posiada, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy. Skoro zatem skarżąca nie wykonała nałożonych na nią postanowieniem z dnia [...] obowiązków, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi M. H. do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W skardze podniesiono, że wykonano remont obiektu, który nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Rozpoznając skargę M. H., Sąd nie dopatrzył się aby w zaskarżonej decyzji naruszono prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Jak trafnie określiły organy administracyjne orzekające w sprawie, materialną podstawę podjętych decyzji stanowiły przepisy art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Niespornym w sprawie było, że M. H., w pierwszej połowie 2005r., w miejsce istniejącego wcześniej drewnianego garażu, posadowiła obiekt budowlany ze ścianami z płyt betonowych i dachem z blachy. Obiekt nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem. Trafnie wskazał w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, że przedmiotowy obiekt budowlany należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany określony w art. 3 pkt 5 prawa budowlanego, bowiem nie jest trwale połączony z gruntem. Zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego roboty budowlane (zdefiniowane w art. 3 pkt 7) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady zostały wskazane w art. 29-31 prawa budowlanego. Dokonane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ustalenia (powierzchnia obiektu, termin posadowienia na działce przez skarżącą) pozwalają na stwierdzenie, że przedmiotowy obiekt nie spełniał kryteriów wyłączających konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, określonych w wyżej powołanych przepisach. Sąd nie podziela nadto twierdzeń skarżącej. iż roboty budowlane wykonane przez nią należy zaliczyć do remontu. Jak wynika z art. 3 pkt 8 prawa budowlanego, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Jak wynika z oświadczeń skarżącej, roboty budowlane wykonane przez nią polegały na wymianie drewnianych ścian na ściany z płyt betonowych i położeniu dachu z blachy. Jedynie podłoga pozostała bez zmian (pismo z 28.02.2007r.). Taki zakres prac nie można, zdaniem Sądu, zaliczyć do remontu, skoro w ich wyniku powstał całkowicie nowy obiekt, chociaż na miejscu poprzedniego obiektu. Należy zauważyć, że w/w definicja remontu mówi o wykonywaniu robót w obiekcie istniejącym, a skarżąca stary garaż rozebrała (por. wyroki NSA: z dnia 29.03.2001r., SA/Bk 852/00, ONSA 2002/2/85; z dnia 14.03.2006r.. II OSK 636/05, Lex nr 198335; z dnia 12.04.2001r., II SA/Po 48/00; z dnia 03.10.2001r., II SA/Kr 2445/99). Sąd, podzielając poglądy wyrażone w powyższych orzeczeniach, uznał że stworzenie przez skarżącą nowego obiektu budowlanego w miejsce poprzedniego uznać należy za przebudowę a nie za remont, a więc organy trafnie prowadziły postępowanie na podstawie art. 48 prawa budowlanego. \W postanowieniu z dnia [...] organ I instancji wezwał skarżącą, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, do złożenia w wyznaczonym terminie: – zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, – projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wykonanego przez uprawnionego projektanta, – oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 11 prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Jak wynika z załączonych dokumentów skarżąca jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr [..], do którego przynależy budynek gospodarczy o pow. 11,60 m2. Ponadto posiada ona udział w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz we współwłasności części wspólnych budynku wynoszący 438/2231 części (k. 28 akt administracyjnych). Współwłasność ułamkowa (która przysługuje skarżącej) charakteryzuje się tym, że każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział, którym może samodzielnie rozporządzać bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Taka sama zasada odnosi się do współużytkowania wieczystego. Do czynności przekraczających zwykły zarząd rzeczą wspólna potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 kc). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, budowa obiektu budowlanego na nieruchomości należy do czynności przekraczających zwykły zarząd (por. wyroki NSA z dnia 18.07.1983r., SA 471/83, ONSA z 1983r. nr 2, poz. 59 i z dnia 29.03.1990r., IV SA/33/90, ONSA 1990r. nr 2-3, poz. 35). Skarżąca była zatem obowiązana przedstawić zgodę pozostałych współwłaścicieli na przebudowę garażu. Niespornym było, że skarżąca taką zgodą nie dysponowała, a nawet jak oświadczyła, pozostaje w konflikcie z M. F., drugą ze współwłaścicieli i użytkowników wieczystych. Skoro zatem skarżąca nie wykazała, że legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w zakresie wymaganym przez przepisy art. 3 pkt 11 i art. 33 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego) w wyznaczonym w postanowieniu z dnia [...] terminie, to zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego miał obowiązek nakazać rozbiórkę samowolnie przebudowanego przez skarżącą obiektu. Wobec powyższego, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie P 37/06, stwierdzającego niezgodność art. 48 ust. 2 pkt 1b i art. 48 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia podstępowania". Skoro bowiem skarżąca nie posiadała zgody pozostałych współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych na terenie działki objętej wspólnym prawem użytkowania wieczystego, bez znaczenia było czy inwestycja był zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem, Sąd uznając że zaskarżona decyzja jest zgodna z w/w przepisami prawa budowlanego, a w toku postępowania nie zostały naruszone przepisy procesowe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę M. H. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ A.Łaskarzewska MarK