II SA/Po 390/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2013 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej postanawia odrzucić skargę kasacyjną. /-/ Tomasz Świstak Postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę B. B. na bliżej opisaną w rubrum postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] stycznia 2013 r. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu w dniu 27 maja 2013 r. (k. 20). W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej strona wniosła o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 28). Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 27 czerwca 2013 r. Po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu (adwokat) został w dniu 14 kwietnia 2014 r. (data doręczenia) poinformowany o wyznaczeniu go w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej oraz o stanie sprawy (k. 103). W dniu 22 kwietnia 2014 r. (k. 109-112 akt sąd.) pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. odrzucił wniosek przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, na które zażalenie wniósł pełnomocnik skarżącej w dniu 22 maja 2014 r. (k. 138-142). W dniu 14 maja 2014 r. (data nadania pocztowego) wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej wniósł w jej imieniu skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 16 maja 2013 r. o odrzuceniu skargi (k. 129-133). W komparycji skargi kasacyjnej pełnomocnik stwierdził, że o skarżonym kasacyjnie postanowieniu z dnia 16 maja 2014 r. "dowiedział się z chwilą doręczenia w dniu 14 kwietnia 2014 r. pisma WSA w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2014 roku informującego o fakcie wyznaczenia jako pełnomocnika z urzędu". W skardze kasacyjnej został również zawarty wniosek o zasądzenie kosztów postępowania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również taką, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 P.p.s.a.). Z art. 175 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Odwołując się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, które tutejszy Sąd podziela, gdyż znajduje ono swoje oparcie w wykładni przepisów art. 177 § 1 i art. 87 § 1 i 4 P.p.s.a., stwierdzić należy, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 P.p.s.a. (już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej) dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia NSA z dnia: 8 czerwca 2006 r. sygn. akt I FZ 198/06; 15 marca 2007 r. sygn. akt II FZ 47/07; 11 października 2011 r. sygn. akt II FZ 570/11 - przywołane w postanowieniu NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 384/14, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 P.p.s.a. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także akceptowane na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt SK 17/12 (OTK-A 2013/6/86). W jego uzasadnieniu wskazano m.in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują 7 dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika (tak NSA m.in. w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2014 r.). W niniejszej sprawie nie może podlegać zakwestionowaniu wniesienie przez skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, skargi kasacyjnej od postanowienia tutejszego Sądu z dnia 16 maja 2013 r. z uchybieniem terminu. Skoro odpis postanowienia z dnia 16 maja 2013 r. został doręczony skarżącej w dniu w dniu 27 maja 2013 r., to termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 27 czerwca 2013 r. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi do przerwania ani zawieszenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego kwestia, kiedy ustanowiony z urzędu pełnomocnik dowiedział się o jego wyznaczeniu w niniejszej sprawie, nie może rzutować na ocenę terminowości wniesienia skargi kasacyjnej. Okoliczności te mogłyby natomiast mieć znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże wniosek tego rodzaju nie został w niniejszej sprawie złożony. Sąd wyjaśnia również, że kwestia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu podlega rozstrzygnięciu w odrębnym orzeczeniu na podstawie art. 250 P.p.s.a., obejmującym cały zakres pomocy prawnej udzielonej stronie w postępowaniu sądowym. Wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia z tego tytułu nie stanowi bowiem wniosku strony o zwrot kosztów postępowania, który sąd administracyjny byłby obowiązany rozstrzygnąć w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 209 P.p.s.a.). /-/ Tomasz Świstak