II SA/Po 403/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-10-28

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C, C+E osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, stanowi naruszenie przepisów prawa administracyjnego lub modyfikację środka karnego orzeczonego wyrokiem sądu karnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C, C+E osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, jest zgodna z prawem. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami stanowi realizację uregulowań normatywnych i służy zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie stanowiąc przy tym modyfikacji ani rozszerzenia środka karnego orzeczonego wyrokiem sądu karnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Tadeusza na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatowego w P. o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C, C+E. Odmowa była spowodowana orzeczonym wobec skarżącego zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, z wyjątkiem tych, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kat. A, C, C+E, na okres 4 lat. Skarżący zarzucił, że przepis ustawy o kierujących pojazdami, na podstawie którego wydano decyzję, jest sprzeczny z wyrokiem karnym, a utrata możliwości zarobkowych spowodowała utratę głównego źródła dochodu dla jego rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi Tadeusza na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy; I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu Markowi od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych 40/100) w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych 40/100) tytułem podatku od towarów i usług. Zaskarżoną decyzją z dnia 04.2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art.138 $ 1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013r. poz. 267 z zm.) – dalej zwaną k.p.a, i art. 12 ust 1 pkt 2, ust 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r. poz. 155 z zm.) – dalej zwaną u.k.p utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatowego w P. z dnia 02. 2016r. którą to decyzją organ I instancji odmówił Tadeuszowi zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat.A, C, C+E. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 17.12.2015r. uznał Tadeusza za winnego zarzucanego mu czynu (z art. 178a § 1 k.k.) i w pkt. 2 wyroku na podstawie art. 42 § 2 k.k.. orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, za wyjątkiem tych, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kat. A,C, C+E na okres 4 lat i na podstawie art. 63 § 4 k.k. na poczet orzeczonego zakazu zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 26.08.2015r.2015r. Decyzją z dnia 02.2015r. Starosta P. orzekł o odmowie wydania Tadeuszowi prawa jazdy do kierowania pojazdami kat. A,C , C+E . wyjaśniając, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania zakazu. Natomiast zgodnie z art. 12 ust 3 u.k.p. przepis ust. 1 pkt 2 art.12 stosuje się także do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy między innymi kat. A, C, C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych odejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowując się do zarzutów odwołania, w którym strona podniosła naruszenie art. 12 ust 2 pkt 2 i 3 u.k.p., przytoczyło treść przepisu art. 12 u.k.p. i wskazało, ,że orzeczony zakaz prow3adzenia pojazdów dotyczy wszelkich pojazdów. W zaistniałym stanie faktycznym zdaniem Kolegium z wyroku Sądu Rejonowego w P. wynika dla strony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, B+E, a z przepisu art. 12 ust 2 pkt 2 i 3 u.k.p. zakaz prowadzenia pojazdów kat. AC, C+E, co oznacza, że organ administracji publicznej – starosta miał obowiązek wydać decyzję o odmowie zwrotu stronie zatrzymanego prawa jazdy kat.A, C, C+E w okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B. Decyzja o odmowie wydania zatrzymanego prawa jazdy kat. A,C, C+E nie stanowi rozszerzenia sankcji karnej, lecz realizuje uregulowanie normatywne wynikające z przepisu art. 12 ust 2 pkt 2 i 3 u.k.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Mateusz zarzucił zaskarżonej decyzji, że została wydana na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 i 3 u.k.p., który to przepis pozostaje w sprzeczności z treścią wyroku karnego. Działający za stronę pełnomocnik z urzędu podniósł nadto, że skarżący bez wydania mu prawa jazdy zgodnie z wnioskiem utracił możliwości zarobkowe, a tym samym jego rodzina utraciła główne źródło dochodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy art. 12 ust 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 i 3 u.k.p. zgodnie z treścią których prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Reguła ta ma także zastosowanie wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy (art. 12 ust 2 u.k.p.) kat A,C, C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B, B+E (pkt 2 i pkt 3 ust. 2 art.12 u.k.p.). Przepis art. 12 ust 2 u.k.p. obowiązuje w powyższym brzmieniu od 25 października 2014r. (art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014r. poz. 970) i ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (art. 12 ust 2 ustawy zmieniającej), jak w rozpatrywanej sprawie. Okolicznością bezsporną jest, że Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 17.12.2015r. zastosował wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych za wyjątkiem tych, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kat. A, C i C E na okres 4 lat Dało to podstawę do cofnięcia skarżącemu,decyzją z dnia 02.2016r. na okres od 26.06.2015r. do 26.08.2019r. uprawnień do kierowania wszelkimi. Wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w kat. A,C, C+E. Tadeusz złożył w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych określonych we wyroku. Sąd nie podziela zarzutów skargi, że odmowa zwrotu prawa jazdy kat.A, C, C+E stanowiąca realizację uregulowań wynikających z art. 12 ust 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 i 3 u.k.p. stanowi modyfikację rozszerzenia zakresu środka karnego orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu w trybie administracyjnym. Decyzja o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w kat. A, C, C+E nie stanowi ingerencji organów administracji publicznej w zakres środka karnego orzeczonego wyrokiem wydanym w sprawie karnej. Jest konsekwencją orzeczonego prawomocnym wyrokiem wobec strony skarżącej zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Powiązanie funkcjonalne orzeczonej sankcji w wyroku, w którym skarżący został uznany za winnego zarzucanego mu czynu określonego przepisem art. 178a § 1 k.k. (kierowanie pojazdem samochodowym w stanie nietrzeźwości) z zastosowaniem przez organ art. 12 ust 2 pkt 2 i 3 u.k.p. nie powoduje nałożenia na skarżącego dalszej sankcji karnej za przypisane mu naruszenie przepisów kodeksu karnego, lecz stanowi rozstrzygnięcie w zakresie prawa administracyjnego o uprawnieniach do prowadzenia pojazdów. Wskazuje na to zarówno literalne brzmienie art. 12 ust 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 i pkt 3 u.k.p. a także wykładnia celowościowa przepisu. Nałożenie na organy administracji obowiązku nie wydawania prawa jazdy zatrzymanego osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów w kat. B w odniesieniu do prawa jazdy kat.A, C, C+E służy zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez niedopuszczenie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, a w szczególności osób prowadzących pojazd w stanie nietrzeźwości. Sąd w składzie rozpatrującym sprawę podziela w całości stanowisko w nadal aktualnym wyroku NSA z dnia 29 października 2015r. I OSK 382/14 i 3 grudnia 2015r. I OSK 603/14 (centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA) którego teza została zredagowana w następujący sposób "Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie z 2011r, o kierujących pojazdami. Za taką interpretacją tego przepisu przemawia wykładnia nie tylko językowa... lecz także wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali ,że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat.B) zezwoliłby na prowadzenie pojazdów ciężarowych.." Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z zm

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło