II SA/Po 452/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-09-04

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Tomasz Świstak, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, a którego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, powinien być uznany za stronę postępowania w trybie wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W związku z tym, przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie została spełniona, co skutkowało oddaleniem skargi. Sąd podkreślił, że ocena obszaru oddziaływania obiektu powinna być dokonana z uwzględnieniem przepisów odrębnych, a w tym konkretnym przypadku, ze względu na odległości i charakter planowanej inwestycji, nie stwierdzono naruszenia praw skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący K.D. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu, mimo iż jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie kręgu stron postępowania. WSA w Poznaniu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody z dnia 8 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z 08 kwietnia 2025 r., znak: [...] Wojewoda (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania K. D. (dalej jako: "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej jako: "organ I instancji" lub "Starosta") z 20 lutego 2025 r., znak: [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 05 czerwca 2024 r., nr [...], znak: [...] Starosty [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid. [...] ark. [...], położonej w P., przy ul. [...]. Wyżej wskazana decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. Pismami z 19 września 2024 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem oraz wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 05 czerwca 2024 r. Starosty [...], zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid. [...] ark. [...], położonej w P., przy ul. [...]. W treści ww. pism Skarżący wskazał, że bez własnej winy nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, mimo że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej ww. decyzją. Postanowieniem z 12 grudnia 2024 r. organ I instancji wznowił, w trybie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), postępowanie zakończone decyzją Starosty [...] z 05 czerwca 2024 r. Decyzją z 20 lutego 2025 r. organ I instancji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 05 czerwca 2024 r. Starosty [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid. [...] ark. [...], położonej w P., przy ul. [...]. W treści uzasadnienia ww. decyzji organ I instancji uznał, że planowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń w zabudowie ani użytkowaniu nieruchomości Skarżącego. Jednocześnie w ocenie Starosty projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Mając na względzie poczynione ustalenia organ I instancji uznał, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, a to oznacza, iż przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie została spełniona. Ponadto Starosta podkreślił, że brak podstaw wznowieniowych wyklucza możliwość dokonania przez organ oceny merytorycznej decyzji dotychczasowej i rozstrzygania o istocie sprawy. Odwołanie od decyzji z 20 lutego 2025 r. złożył Skarżący. Wydając wskazaną na wstępie decyzję Wojewoda wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż Skarżący nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu, zakończonym decyzją z 05 czerwca 2024 r. Organ II instancji wskazał, że materialno-prawną podstawę uznania podmiotu za stronę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stanowi przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej) będący normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. W ocenie Wojewody organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia interesu prawnego Skarżącego, a treść uzasadnienia decyzji z 20 lutego 2025 r. jest wyczerpująca i spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji podkreślił, że Skarżący nie wskazał regulacji prawnych, które podważałyby ustalenia organu I instancji, w szczególności nie został określony żaden konkretny parametr inwestycji np. w zakresie norm odległościowych, który wpływałby na ograniczenie zabudowy na działce nr [...]. Ponadto Wojewoda zaznaczył, że działka Skarżącego nie graniczy z terenem inwestycji i oddzielona jest od niego ul. [...]. W związku z powyższym organ II instancji nie stwierdził, aby postępowanie, zakończone wydaniem decyzji z 5 czerwca 2024 r. miało wpływ na prawa Skarżącego, w szczególności na sposób wykonywania przez niego prawa własności nieruchomości. Skarżący nie wykazał także legitymacji do ingerowania w postępowanie dotyczące obiektu i nieruchomości, do których nie posiada żadnego tytułu prawnego. Jednocześnie w ocenie Wojewody Skarżący nie przedstawił dowodów dla potwierdzenia, że na skutek rozpatrywanej inwestycji nie będzie mógł zrealizować kolejnego zamierzenia na własnym terenie, które byłoby zgodne z przepisami prawa. Zastrzeżenia Skarżącego wobec realizacji inwestycji zdaniem organu II instancji mogą być oceniane jedynie w kontekście interesu faktycznego, definiowanego jako stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze organ II instancji wskazał, że Skarżący nie może zostać uznany za stronę postępowania, wobec czego nie zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., uzasadniająca uchylenie decyzji. Ustosunkowując się do treści odwołania Wojewoda wyjaśnił, że w postępowaniu wznowieniowym nie mają zastosowania przepisy regulujące inny tryb nadzwyczajny tj. stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 i nast. k.p.a.). Mając na względzie powyższe podkreślił, że organ nie ma obowiązku wszczynania takiego postępowania z urzędu. Ponadto wskazał, że budowa dwóch budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na jednej działce jest dopuszczalna, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie stanowi inaczej i nie stanowi ona zabudowy wielorodzinnej. Oceniając przedłożoną przez Skarżącego opinię dotyczącą interpretacji zapisów planu miejscowego organ II instancji uznał, że nie ma ona znaczenia dla sprawy, gdyż jej treść nie dowodzi, że Skarżący winien być uznany za stronę postępowania w świetle treści przepisów art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Skarżący zarzucając jej naruszenie: 1. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny i powielenie błędnego stanowiska organu I instancji; 2. art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie oraz brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym m.in. niepozyskanie przez organ opinii biegłego sądowego w zakresie ustalenia obszaru oddziaływania obiektu, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w obrocie decyzji Starosty [...] nr [...] z 05 czerwca 2024 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], która jest sprzeczna z aktem prawa miejscowego i obowiązującymi przepisami; 3. art. 10 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, skutkujące naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 4. art. 8 i art. 28 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 9) i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania stron postępowania, wyrażające się w przyznaniu prymatu interesom inwestora budującego na działce nr [...], jak również naruszenie zasady poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, błędne ustalenie, że skarżący nie jest stroną postępowania oraz prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w tym przez stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki do uznania Skarżącego za stronę postępowania, podczas gdy Skarżący powinien być uznany za stronę postępowania, a organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a całokształt sprawy w sposób jednoznaczny wskazuje, iż zaskarżona decyzja organu II instancji godzi w uzasadniony interes Skarżącego oraz innych sąsiadów zamieszkujących w okolicy działki nr [...]; 5. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez arbitralne ustalenie, kto jest stroną postępowania w rozumieniu tego przepisu oraz jego błędną wykładnię, zakładającą, iż Skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania, gdyż nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, podczas gdy skarżący jako współwłaściciel działki nr [...] powinien być uznany za stronę postępowania, gdyż wskazana działka znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu; 6. art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie dokładnego sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie w toku postępowania wznowieniowego czy projekt budowlany dla działki [...] nie jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, podczas gdy przy prawidłowym zastosowaniu art. 35 ust. 1 Pr. bud. i zbadaniu zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także zgodności projektu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, organ powinien uznać, że decyzja z dnia 05 czerwca 2024 r. wydana przez Starostę [...] jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z obowiązującymi przepisami, co potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy i argumentacja prawna Skarżącego; 7. art. 3 ust. 2a Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym uznaniem, że budynek mający powstać na działce nr [...] wpisuje się w definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego, podczas gdy projekt dla wskazanej działki przewiduje w budynku aż 4 lokale, co czyni z niniejszej inwestycji zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, która zgodnie z mpzp nie może powstać na działce nr [...]; 8. § 6 ust. 2 pkt. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że inwestycja na działce nr [...] nie różni się w rażący sposób parametrami i rodzajem zabudowy od istniejących budynków, na działkach sąsiednich, podczas gdy budynek mający powstać na działce nr [...] jest budynkiem nowoczesnym, wyłamującym się z lokalnej tradycji budowlanej i niewpisującym się w architekturę regionalną. Mając na względzie powyższe Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżacy rozwinął zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2025 r. pełnomocnik Skarżącego wskazał, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w skardze, iż nieruchomość Skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z 05 czerwca 2024 r., nr [...], Starosty [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid. [...] ark. [...] położonej w P., przy ul. [...]. Podlegające kontroli sądowej decyzje zostały wydane w ramach uregulowanej w przepisach art. 145-152 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") instytucji procesowej wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiących wyjątek od uregulowanej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z treści wstępnej art. 145 § 1 k.p.a. stanowiącej, że "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne", wprost wynika, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w takiej sprawie, w której została wydana ostateczna decyzja kończąca postępowanie w sprawie. Wśród przesłanek uprawniających do wznowienia postępowania określonych w kodeksie postępowania administracyjnego ustawodawca wymienił m.in. okoliczność niebrania przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu, a więc przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą w niniejszej sprawie powołuje się Skarżący. Przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-152 k.p.a.) wyodrębniają kilka etapów tego postępowania. Na każdym z nich organ ustala i rozważa właściwe dla tego etapu okoliczności sprawy oraz (wydając rozstrzygnięcia) stosuje odpowiednie na tym etapie podstawy prawne. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania. Etap wstępny omawianego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia (powołanie przesłanki wznowieniowej, zachowanie terminu z art. 148 k.p.a., oczywisty brak przymiotu strony), kolejny zaś - mający miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu - dotyczy badania istnienia przyczyny wznowienia, a następnie rozstrzygania o istocie sprawy w sytuacji wystąpienia podstaw wznowieniowych. W art. 151 § 1 i 2 k.p.a. ustawodawca wskazał na możliwe rodzaje rozstrzygnięć podjętych we wznowionym już postępowaniu - tj. odmowę uchylenia decyzji (§ 1 pkt 1), uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy (§ 1 pkt 2) oraz stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (§ 2). W przypadku niestwierdzenia przesłanek wznowienia, wydaje się decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Jeżeli zatem prowadząc wznowione postępowanie, organ administracyjny dojdzie do wniosku, iż nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4, to powinien wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec tego, jeśli organ stwierdzi we wznowionym postępowaniu, że nie występuje przesłanka (przyczyna) wznowieniowa, to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, lecz wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że Skarżący nie był stroną postępowania, którego wznowienia się domagał, a tym samym stwierdziły, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podziela ocenę organów administracji w tym zakresie. Jednakże przed omówieniem powyższego wskazać należy, iż z uwagi że organy nie rozpoznawały sprawy ad meritum, to tym samym wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do wadliwości decyzji Starosty [...] zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, szeroko powtórzone przez pełnomocnika na rozprawie, nie mogły zostać uwzględnione. Podkreślić w tym miejscu należy, iż przedmiotem kontroli jest decyzja odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na fakt, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Fakt, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji częściowo odniósł się do argumentacji ad meritum nie pozwala Sądowi na dokonanie oceny powyższego, gdyż mamy do czynienia z rozstrzygnięciem stricte procesowym. Przechodząc do istoty sprawy tj. do kwestii czy Skarżącemu przysługiwał przymiot strony w zakończonym decyzją Starosty [...] z 05 czerwca 2024 r. postępowaniu wskazać należy, iż w orzecznictwie podnosi się, że kwestia oceny przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym pozwolenia na budowę powinna być oceniona na podstawie art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co wymaga uwzględnienia konkretnych rozwiązań projektowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1394/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, publ. w bazie; w skrócie "CBOSA"). Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m. in. szczegółowe wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne. Oznacza to, że organ winien zbadać wszelkie okoliczności sprawy, z uwzględnieniem przepisów odrębnych, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W tym stanie prawnym, przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 tej ustawy – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych (...), zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich – art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W tym miejscu ponadto wskazać należy, iż uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a które powinny być uwzględnione w procesie budowlanym, muszą występować na obszarze oddziaływania obiektu zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 tej ustawy. Jak to klarownie przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 2063/15, CBOSA), przy wykładni art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przepis ten interpretować należy łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem mogą być zatem również przepisy prawa cywilnego, które w powiązaniu z przepisami ustaw szczególnych gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem, a zatem w granicach społeczno-gospodarczego przeznaczenia swego prawa, jak to wynika z art. 140 ustawy 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 – zwanej dalej "k.c."). Jak wskazuje się w orzecznictwie wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06,; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 508/11, CBOSA). To zaś oznacza, że na potrzeby konkretnej inwestycji organ winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu – wykorzystaniu danego terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Przejawami takiego oddziaływania są np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2016r., sygn. akt II OSK 1344/14, z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 45/17, z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 561/20, CBOSA). W sytuacji, gdy z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie i korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Sąd stoi na stanowisku, iż każde (nawet niezabronione przepisami prawa) zakłócenie przez inwestycję korzystania z nieruchomości powoduje, że jej właścicielowi przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego. Jak się przyjmuje w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy dokonywaniu oceny czy nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, jak już wskazano, należy mieć na uwadze, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy prawa nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (por. wyrok NSA z 12 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2097/20, LEX nr 3181260 czy wyrok NSA z 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3317/18, LEX nr 3243713). Naruszenie interesów prawnych Skarżącego może wynikać np. z naruszenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności zaś naruszenia wymaganych prawem odległości od granicy działki Skarżącego tj. naruszenia przepisów określonych np. w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) (odległość od granicy działki), § 13 (naturalne oświetlenie - przesłanianie), § 19 (odległość od granicy działki miejsc postojowych), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe), § 40 (odległość placu zabaw od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 271, § 272 (odległości ppoż.). Ponadto wskazać należy, że zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych (ust. 1). Do uciążliwości, o których mowa w ust. 1, zalicza się w szczególności: hałas i drgania (wibracje); zanieczyszczenie powietrza; zanieczyszczenie gruntu i wód. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż Wojewoda prawidłowo, po kompleksowej analizie przepisów prawa z których może wynikać ograniczenie w zagospodarowaniu działki Skarżącego, doszedł do wniosku, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowania. W ocenie składu orzekającego działka Skarżącego nr [...] znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji realizowanej na działce nr [...]. W tym miejscu odnotować należy, iż przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej. Dla oceny interesu prawnego Skarżącego najbardziej istotnym dokumentem jest projekt zagospodarowania działki i znajdująca się w nim mapka obrazująca rozmieszczenie elementów inwestycji. Z mapy tej jednoznacznie wynika, że granice działki Skarżącego są oddalone od terenu inwestycji, a tym bardziej od samych budynków. Odległość projektowanego budynku od granicy działki nr ew. [...] wynosi ok. 16,0m, a od budynku usytuowanego na tej działce ok. 22 m. Z tych względów nie ulega wątpliwości, iż nie zostaną w żaden sposób naruszone odległości określone w § 12 rozporządzenia. W ocenie Sądu zachowane zostały również wymogi wynikające z § 13 rozporządzenia. Odległość budynku z pomieszczeniami na stały pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. Wysokość przesłaniania mierzy się natomiast od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w omawianym przypadku wysokość budynku mieszkalnego jednorodzinnego wznoszonego na działce nr ewid. [...] wynosi 5,70m a jego odległość, co wskazano już wyżej, od granicy działki nr ew. [...] wynosi ok. 16,0 m, a od budynku usytuowanego na tej działce ok. 22,Om. W związku z powyższym nie zachodzi przesłanianie tego obiektu budowlanego przez projektowaną zabudowę, co potwierdza również informacja o obszarze oddziaływania inwestycji zawarta w projekcie zagospodarowania terenu. W tym miejscu wskazać również należy, iż z uwagi na oddalenie projektowanych budynków od granicy z działką nr ew. [...] i ze względu na ich gabaryty słusznie uznały organy, iż inwestycja nie ma wpływu na sposób nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynku zlokalizowanym na działce nr ew. [...]. W myśl ust. 1 § 19 rozporządzenia odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż: 1) dla samochodów osobowych: a) 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie, b) 10 m - w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych włącznie, c) 20 m - w przypadku parkingu powyżej 60 stanowisk postojowych; 2) dla samochodów innych niż samochody osobowe: a) 10 m - w przypadku parkingu do 4 stanowisk postojowych włącznie, b) 20 m - w przypadku parkingu powyżej 4 stanowisk postojowych. Z omawianego planu zagospodarowania terenu wynika, że planowane miejsca parkingowe (4 miejsca) znajdują się około 10 m od granic z nieruchomością Skarżącego, a od samego budynku Skarżącego około 18 m. Tym samym nie może być mowy, iż takie zaplanowanie miejsc postojowych wpłynie na sposób zagospodarowania nieruchomości Skarżącego. W ocenie Sądu mając na uwadze zapisy § 23 rozporządzenia i zlokalizowanie miejsca do czasowego gromadzenia odpadów stałych bezpośrednio przy ul. [...], na działce nr ew. [...], uznać należało, że powyższe nie wprowadza ograniczenia w zabudowie działek sąsiednich. Z projektu zagospodarowania terenu nie wynika aby planowany był plac zabaw dla dzieci czy też boisko. Z tych też względów nie ma potrzeby odnoszenia się do § 40 rozporządzenia, gdyż nie znajduje on w sprawie zastosowania. Analiza projektu zagospodarowania terenu wskazuje również na brak oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość Skarżącego z punktu widzenia § 29 rozporządzenia zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Z mapy zagospodarowania terenu wskazującej na kierunki spadu, jak również z części opisowej jednoznacznie wynika, że wody opadowe i z części utwardzonych odprowadzane będą na teren działki. Należy mieć również na uwadze, że zgodnie z zapisami projektu nie przewiduje się podniesienia terenu. Zgodnie z projektem budowlanym ścieki odprowadzane zostaną do zbiorczej kanalizacji sanitarnej, zatem w sprawie nie będzie mieć zastosowania § 36 rozporządzenia określający odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe. Analizując natomiast kwestię odległości budynków w zakresie ochrony przeciwpożarowej wskazać należy, iż odległość planowanych budynków od granic z nieruchomością Skarżącego skutkuje uznaniem, że również w zakresie ochrony przeciwpożarowej (§ 271, 272 rozporządzenia) planowana zabudowa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości Skarżącego. W myśl § 272 ust. 1 rozporządzenia odległość ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej powinna wynosić co najmniej połowę odległości określonej w § 271 ust. 1-7. W tym miejscu wskazać należy, iż zarówno istniejący budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ew. [...] jak i projektowane budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...] zgodnie z § 209 ust. 2 rozporządzenia zaliczają się do kategorii zagrożenia ludzi [...]. Odległość między budynkami [...] winna wynosić 8,00m (tabela § 271 ust. 1 rozporządzenia). Tym samym, z uwagi na fakt, że ściana projektowanego budynku znajduje się w odległości 16,00m od granicy działki skarżącego, uznać należało, że zostały spełnione wymogi § 272 ust. 1 rozporządzenia. Sąd nie dostrzegł aby nieruchomość Skarżącego doznawała ograniczeń w zakresie hałasu. W myśl § 323 rozporządzenia budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach (ust. 1). Pomieszczenia w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej należy chronić przed hałasem: 1) zewnętrznym przenikającym do pomieszczenia spoza budynku; 2) pochodzącym od instalacji i urządzeń stanowiących techniczne wyposażenie budynku; 3) powietrznym i uderzeniowym, wytwarzanym przez użytkowników innych mieszkań; lokali użytkowych lub pomieszczeń o różnych wymaganiach użytkowych; 4) pogłosowym, powstającym w wyniku odbić fal dźwiękowych od przegród ograniczających dane pomieszczenie. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż przedmiotem inwestycji jest budownictwo mieszkaniowe, a więc zabudowa podlegająca tej samej ochronie akustycznej co nieruchomość Skarżącego. Tym samym w ocenie Sadu, mając również na uwadze odległość nieruchomości Skarżącego od miejsca lokalizacji budynków, nie dojdzie do ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości Skarżącego z uwagi na emisje hałasu. Wskazać również należy, iż zgodnie z projektem budowlanym budynki ogrzewane będą z wykorzystaniem paliwa gazowego, a tym samym brak będzie emisji, które będą powodować jakiekolwiek uciążliwości dla Skarżącego. Inwestycja nie ograniczy Skarżącemu także dostępu do drogi jak również do mediów. Natomiast sam fakt, iż realizacja inwestycji wpłynie na zwiększenie ruchy samochodowego nie jest podstawą do uznania interesu prawnego po stronie Skarżącego. W tym stanie rzeczy słusznie organ, po dokładnej analizie przepisów prawa i lokalizacji inwestycji, uznał iż trudno jest uznać, głównie ze względu na odległość inwestycji od nieruchomości wnioskodawcy, że przedmiotowa budowa będzie powodować jakiekolwiek uciążliwości, a tym samym ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości Skarżącego. Z tych też względów zarzuty Skargi naruszenia art. 10 k.p.a., art. 8 i art. 28 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 9) i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie zasługiwały na uwzględnienie. Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy wyjaśniły bowiem w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia zarówno stan faktyczny jak i prawny sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach. Posłużyły się dostępnymi w tym zakresie instrumentami. W uzasadnieniu rozstrzygnięć powołano okoliczności wzięte przez organ pod uwagę oraz wskazano na obowiązujące przepisy i odniesiono się do stawianych w odwołaniu zarzutów. Jak wynika z akt sprawy organy rozstrzygające w sprawie zebrały materiał pozwalający na rozstrzygniecie sprawy, a następnie dokonały trafnej jego oceny, zapewniając możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, art. 3 ust. 2a Prawa budowlanego oraz § 6 ust. 2 pkt. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powtórzyć należy, iż zarzuty te dotyczą prawidłowości decyzji Starosty zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę, która to z uwagi na procesowy charakter kontrolowanych decyzji nie może być przedmiotem oceny na obecnym etapie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. ----------------------- 12

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło