II SA/Po 498/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-11
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne może odmówić udostępnienia informacji publicznej dotyczącej budowy i przebudowy linii energetycznych na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy bez szczegółowego uzasadnienia i czy decyzje o odmowie udostępnienia informacji muszą być wydane przez osoby do tego upoważnione?Ratio decidendi
Decyzje odmowne przedsiębiorstwa energetycznego dotyczące udostępnienia informacji publicznej muszą być wydane przez osoby upoważnione i zawierać szczegółowe uzasadnienie wskazujące, że konkretne informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorcy oraz jakie środki podjęto dla zachowania ich poufności. Samo powołanie się na wewnętrzne regulacje przedsiębiorstwa nie wystarcza. Ponadto, informacje takie jak decyzje administracyjne dotyczące lokalizacji i budowy urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy i powinny być udostępnione.Stan faktyczny
Z. K. zwrócił się do przedsiębiorstwa energetycznego E. Sp. z o.o. o udostępnienie informacji i dokumentów dotyczących budowy i przebudowy słupów transformatorowych na jego działce. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i wewnętrzne regulacje. Skarżący wniósł skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając m.in. brak uzasadnienia decyzji i niewłaściwe zastosowanie przepisów o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję E. Sp. z o.o. w Poznaniu z dnia [...] r. oraz zasądził od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję E. sp. z o.o. w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od E. sp. z o.o. w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") Z. K. wystąpił do E. Sp. z o. o. w P. o udostępnienie w formie pisemnej wszelkich informacji oraz ewentualnych decyzji administracyjnych lub innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia i przebudowy dwóch słupów transformatorowych, stanowiących element linii średniego napięcia, zlokalizowanych na należącej do niego działce nr [...] przy ul. [...] w C..
W odpowiedzi przedsiębiorstwo energetyczne działając na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., pismem z dnia [...] r. poinformowała wnioskodawcę, że żądania informacja nie może zostać udostępniona w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z powodu konieczności odszukania w archiwach wymaganych danych. Jednocześnie wskazano termin udzielenia informacji najpóźniej do dnia [...] r.
Z uwagi na nieudostępnienie żądanych informacji w wyznaczonym terminie, Z. K. pismem z dnia [...] r. ponownie wniósł o ich udostępnienie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Wyjaśnił, że E. jest zobowiązana do udzielenia wszelkich informacji oraz wydania kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych usytuowanych na należącej do niego nieruchomości.
E. Sp. z o.o. pismem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. odmówiła udzielenia Z. K. wnioskowanej informacji publicznej. Pismo powyższe zostało podpisane przez A. N., Dyrektora Zakładu Majątku Sieciowego, Oddziału Dystrybucji G. .
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej ulega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, a żądana przez wnioskodawcę informacja należy zgodnie z obowiązującym w E. sp. z o.o. "Wykazem dokumentów zawierających informacje klasy C" do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Wobec tego odmowa udzielenia przedmiotowej informacji publicznej jest w pełni uzasadniona.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] r. Z. K. podniósł, że żądana dokumentacja prawna obejmująca decyzje administracyjne będące podstawą lokalizacji, budowy oraz ewentualnej przebudowy, a także likwidacji linii energetycznej i urządzeń przesyłowych na działce nr [...] w C., ze względu na swój charakter, cel i treść nie podlega normie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wskazał ponadto, że samo podjęcie przez spółkę E. kroków mających na celu zachowanie poufności informacji poprzez umieszczenie ich w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie jest wystarczające dla uznania, że dane informacje faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu jest inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że z treści złożonego wniosku wynika, że dotyczył on szeregu różnych dokumentów wobec czego ocena jakie dokumenty podlegają ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz jaki mają walor z punktu widzenia interesów podmiotu zobowiązanego powinna zostać bardziej zindywidualizowana.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy E. Sp. z o.o. pismem z dnia [...] r., nr [...] podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, w uzasadnieniu przywołując tożsamą argumentację jak w piśmie z dnia [...] r. Pismo powyższe ponownie zostało podpisane przez A. N., Dyrektora Zakładu Majątku Sieciowego, Oddziału Dystrybucji G. .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] r. Z. K. wniósł o uchylenie decyzji E. z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego podmiotu z dnia [...] r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu obrazę przepisów prawa procesowego w postaci: (1) naruszenia art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") , 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 5 ust 2, art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. bez zachowania ustawowych wymogów polegających na nie zawarciu w nim uzasadnienia faktycznego i prawnego i tym samym odniesienia się do argumentacji skarżącego zawartej we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, wskazaniu imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji oraz wykazaniu, że informacja objęta wnioskiem stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.; (2) naruszenia art. 7 K.p.a, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wystarczający kwestii wystąpienia negatywnej przesłanki (tajemnicy przedsiębiorstwa) uzasadniającej odmowę udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy nadanie informacji publicznej takiego charakteru wymaga szerszego uzasadnienia z uwzględnieniem wartości (gospodarczej bądź innej) tych danych dla przedsiębiorstwa; (3) naruszenie art. 7 K.p.a, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że wnioskowane informacje oraz dokumenty zawierają chronione informacje handlowe, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wnioskowane informacje nie mieszczą się w definicji tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503 ze zm.), a także obrazę przepisów prawa materialnego w postaci: (1) naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że informacje, których udostępnienia skarżący się domaga w postaci wszelkich informacji oraz ewentualnych decyzji administracyjnych lub innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń przesyłowych w postaci sieci elektroenergetycznych usytuowanych na działce nr [...] położonej w C. są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, podczas gdy z samego charakteru wnioskowanych informacji, jak również normatywnej definicji tajemnicy przedsiębiorstwa nie wynika uprawnienie organu do odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji; (2) naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 tiret pierwszy w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p polegające na odmowie wydania stronie skarżącej żądanych dokumentów z uwagi na umieszczenie informacji w wykazie "dokumentów zawierających informacje klasy C" mimo, iż żądane przez skarżącego informacje i dokumentacja mają charakter informacji publicznej i zgodnie z treścią art. 61 Konstytucji RP powinny zostać udostępnione wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę E. sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie wyjaśniając, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, wobec której podmiot zobowiązany podjął kroki mające na celu zachowanie jej poufności. Przejawia się to w stosowaniu w Grupie E. jednolitych standardów zarządzania bezpieczeństwem wynikających z Zasad Przetwarzania Informacji w Grupie E. (zatwierdzone Uchwałą Zarządu E. S.A. nr [...] z dnia [...] r. obowiązujące od [...] r.) oraz Wykazu dokumentów zawierających informacje klasy C (zatwierdzony uchwałą Zarządu E. sp. z o.o. nr [...] z [...] r.). Dokumenty te regulują procedury związane z postępowaniem dotyczącym informacji nieujawnionych do wiadomości publicznej. Mowa w nich o informacjach powziętych w związku z czynnościami służbowymi albo wykonywaniem prac zleconych dotyczących bezpośrednio lub pośrednio spółki, gdy ich nieuprawnione ujawnienie poza spółki wchodzące w skład Grupy E. mogą spowodować szkodę dla interesów spółki i nie są podawane do wiadomości publicznej. Należą do nich w szczególności informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa, a także posiadające dla spółki wartość gospodarczą. Informacje i dokumenty, o ujawnienie których wnosił skarżący z całą pewnością do grupy takich informacji należą, zawierają bowiem informacje techniczne dotyczące rodzaju, sposobu wykonania, stanu i wieku, sposobu zabezpieczenia urządzeń służących do wykonywania podstawowej działalności podmiotu zobowiązanego, polegającej na dystrybucji energii elektrycznej. Z uwagi na spełnienie przesłanek zawartych w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji informacje, o których mowa powyżej, posiadają przymiot tajemnicy przedsiębiorstwa, którą podmiot zobowiązany chroni przed ujawnieniem osobom niepowołanym. Celem zachowania poufności takich informacji wyżej opisane instrukcje wprowadziły procedury niezbędne dla ograniczenia i kontroli udostępnianych przez spółkę informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W rozpatrywanej sprawie Sąd działając w oparciu o art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") uznał, że skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do E. Sp. z o. o. o udostępnienie w formie pisemnej wszelkich informacji oraz ewentualnych decyzji administracyjnych lub innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia i przebudowy dwóch słupów transformatorowych, stanowiących element linii średniego napięcia, zlokalizowanych na należącej do niego działce nr [...], położonej w C. przy ul. [...]. Spółka powołując się na art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmówiła udzielenia żądanych informacji uznając, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorcy.
W pierwszej kolejności należy więc wyjaśnić, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Z kolei stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jak przy tym wynika z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: (1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; (2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących – tak jak w rozpoznawanej sprawie spółka – organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Z tym wszakże zastrzeżeniem, poczynionym przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p., w tym "podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów" (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych do podmiotów wykonujących zadania publiczne w powyższym rozumieniu zalicza się m.in. przedsiębiorstwa energetyczne i ich wyodrębnione jednostki organizacyjne, np. oddziały (zob. np. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13; z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 230/14 – wszystkie cytowane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z wyżej cytowanych przepisów wynika, że odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w formie decyzji. W pierwszej kolejności stwierdzić więc należało, że - pomimo braku określenia charakteru prawnego - pisma E. Sp. z o.o. Oddział Dystrybucji G. . z dnia [...] r. oraz poprzedzające je pismo z dnia [...] r. są decyzjami administracyjnymi. Należy bowiem wyjaśnić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to treść, a nie forma przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną, jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierające co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, gdyż spełnia to minimum podstawowych warunków wymienionych w art. 107 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., II sygn. akt OSK 1225/10). Rozważania te znajdą odpowiednie zastosowanie również w stosunku do rozstrzygnięć podmiotów o jakich mowa w art. 17 ust. 1 u.d.i.p.
Co istotne w niniejszej sprawie, z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że do decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że pod tym pojęciem nie należy rozumieć jedynie wymogu stosowania przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji publicznej (np. art. 107 § 1 K.p.a.), ale także nakaz stosowania wszelkich przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji. Są to w szczególności przepisy regulujące procedurę, która kończy się wydaniem decyzji, oraz przepisy, które normują dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, a więc możliwości jej weryfikacji w trybie zwyczajnym, a także nadzwyczajnym. Oznacza to przede wszystkim, iż postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 433/14).
W kontekście powyższego należy więc wskazać, że w świetle art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Regulacja wynikająca z normy art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. znajduje także zastosowanie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a., czyli do sytuacji, gdy pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a., w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a. Należy zatem a contrario przyjąć na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że komentowany przepis ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a. w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1916/12).
Wobec unormowania zawartego w art. 16 i 17 u.d.i.p., reguła, o której mowa w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., znajduje również zastosowanie do rozstrzygnięć o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydawanych przez podmioty zobowiązane do jej udostępnienia. Powyższe oznacza, że w sytuacji, gdy autorem zarówno pierwszej decyzji, jak i decyzji wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest ta sama osoba, działająca z upoważnienia osoby uprawnionej do reprezentacji podmiotu zobowiązanego, zachodzą przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Przedmiotowe uchybienie stanowi bowiem podstawę do wznowienia postępowania, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.
Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem oba rozstrzygnięcia dotyczące odmowy udostępnienia informacji publicznej wydał i podpisał Dyrektor Zakładu Majątku Sieciowego Oddziału Dystrybucji G. A. N.. Skoro więc autorem pierwszej i drugiej decyzji była ta sama osoba - pracownik spółki, to zachodziła podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji wobec zaistnienia przesłanki wznowieniowej.
W kontekście powyższych rozważań Sąd zauważa również, że podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych jest E. Sp. z o. o. w P., reprezentowana przez zarząd. Wobec tego podmiot wydający decyzje w imieniu spółki winien legitymować się stosownym umocowaniem od zarządu spółki. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dokumentu upoważniającego A. N. przez zarząd spółki do wydawania decyzji w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, wobec czego abstrahując od naruszenia przez organ art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 i 17 ust. 1 u.d.i.p., nie sposób zweryfikować, czy osoba ta w ogóle miała uprawnienia do wydania decyzji z dnia [...] r.
W dalszej kolejności Sąd zauważa, że uzasadnienie decyzji musi odpowiadać wymogom, o których mowa w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., przy czym odpowiedź na skargę nie może uzupełniać decyzji poprzez zamieszczenie w niej rozważań czy ocen, które powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie spółka wskazała jedynie, że żądana przez skarżącego informacja należy zgodnie z obowiązującym w E. sp. z o. o. wykazem dokumentów zawierających informacje klasy C – do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Odnosząc się do powyższego należy wyjaśnić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy", niemniej jednak stosowne w tym zakresie staje się odwołanie do ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503 ze zm.), która zawiera definicję pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa". W myśl art. 11 ust. 4 tej ustawy, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. I OSK 511/13).
Jak słusznie podniósł skarżący, nie jest jednak tak, że w przypadku, gdy informacje związane są z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, informacja staje się "tajemnicą", zawsze kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich. Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. określa bowiem wyjątek od zasady jawności informacji publicznych (art. 61 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie może zatem być interpretowany w sposób naruszający tą zasadę. W konsekwencji interpretacja dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Przyjęcie takiego stanowiska czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, ponieważ dla pozbawienia go dostępu do szerokiego zakresu informacji wystarczającym byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że złożone przez przedsiębiorcę zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania zgodnie z obowiązującym prawem przesądzi, że zastrzeżone przez niego informacje mają istotnie charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Jeżeli natomiast w wyniku kontroli okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 603/15).
W kontekście powyższego zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie spółka naruszyła więc art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe umotywowanie wydanej w sprawie decyzji. Ponadto Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja – wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – nie tylko nie zawiera ustosunkowania się do zarzutów tego wniosku, ale sprowadza się do dosłownego powtórzenia treści uzasadnienia decyzji "pierwszoinstancyjnej". Stanowi to nie tylko naruszenie zasady ogólnej przekonywania (art. 11 K.p.a.) i budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), lecz ponadto wskazuje, że mogło dojść w tym przypadku również do uchybienia ogólnej zasadzie dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zamiast bowiem przedstawienia w uzasadnieniu decyzji wyników powtórnego – wymaganego na gruncie przywołanej zasady – merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie (art. 15 K.p.a.), podmiot zobowiązany do udzielenia informacji ograniczył się do powielenia swego wcześniejszego stanowiska.
W rezultacie uzasadnienia obu decyzji sprowadzają się do nader lapidarnego i ogólnego stwierdzenia, że żądana przez skarżącego informacja należy zgodnie z obowiązującym w E. sp. z o. o. wykazem dokumentów zawierających informacje klasy C – do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym spółka nie dokonała analizy zasadności wyłączenia jawności żądanych informacji. Tymczasem odmawiając udzielenia wnioskowanej informacji należy wykazać, że żądana informacja ze względu na jej treść wymaga zachowania poufności (element materialnoprawny) i nadto wskazać, jakie środki formalne podjęto w celu zachowania poufności danej informacji publicznej. W rozpatrywanej sprawie przedsiębiorstwo energetyczne powołało się na swoje uregulowania wewnętrzne, które nadają żądanym informacjom charakter informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, nie uzasadniło natomiast czy dane, konkretne dokumenty wnioskowane przez skarżącego, zawierają w swej treści informacje posiadające wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Brak powyższy powodował, że kontrola prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem merytorycznym w zasadzie nie była możliwa.
Mając powyższe na uwadze Sąd zauważa jednak, że w celu dokonania analizy zasadności wyłączenia jawności żądanych informacji spółka musiałaby jednoznacznie ustalić, udostępnienia jakich informacji żąda skarżący, albowiem wniosek skarżącego w tym zakresie jest zbyt ogólnikowy – skarżący wskazał jakiego typu dokumentów stanowiących informacje publiczną się domaga, jednak katalog ten nie był zamknięty. Należy zauważyć, że w inicjującym postępowanie wniosku z dnia [...] r. (spółka błędnie wskazywała w wydanych decyzjach wniosek z dnia [...] r., który w istocie stanowił jedynie monit) skarżący wniósł o udostępnienie "wszelkich informacji oraz ewentualnych decyzji administracyjnych lub innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy" urządzeń przesyłowych usytuowanych na działce nr [...] w C.. Powyższe zostało w pewnym stopniu doprecyzowane w piśmie z dnia [...] r., w którym wskazuje się m.in. na decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej usytuowanej na określonej wyżej nieruchomości. Z uwagi na niewezwanie skarżącego do sprecyzowania wniosku, spółka nie mogła stwierdzić, czy wszystkie żądane przez skarżącego informacje faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.
Niemniej jednak zdaniem Sądu w okolicznościach badanej sprawy brak jest podstaw do uznania, że przynajmniej część żądanych przez skarżącego informacji - w postaci decyzji administracyjnych - stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. W szczególności nieuprawnione jest uznanie za tajemnicę przedsiębiorcy podstaw prawnych wybudowania i użytkowania urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości należącej do skarżącego (decyzja lokalizacyjna, decyzja o pozwoleniu na budowę). Dane powyższe nie mają wartości o znaczeniu gospodarczym, technologicznym. Co do zasady zaś dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi, zwłaszcza decyzje administracyjne noszą cechy informacji publicznej, do której dostęp gwarantuje u.d.i.p. Dane wrażliwe w tych dokumentach podlegają bowiem anonimizacji. Informacja o podstawie prawnej wybudowania urządzeń elektroenergetycznych jest dostępna stronom postępowania administracyjnego. Jeżeli toczyło się zatem postępowanie administracyjne w sprawie realizacji spornych urządzeń elektroenergetycznych, właściciele nieruchomości winni brać w nim udział. Ewentualna zaś możliwość zwrócenia się przez skarżącego o udostępnienie tych dokumentów do jakiegokolwiek innego podmiotu, również w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie wyłącza uprawnienia do zwrócenia się z tym wnioskiem do spółki, skoro jest ona podmiotem objętym regulacją tej ustawy (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 244/16).
Dodatkowo należy zwrócić też uwagę, że przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z istoty swej wyklucza objęcie tajemnicą informacji, które można uzyskać w zwykłej formie. Jeżeli zatem są to dokumenty wytworzone w toku postępowania administracyjnego w związku z realizacją inwestycji, były one dostępne w zwykłej formie. W konsekwencji jeżeli sporne urządzenie energetyczne wybudowane zostało zgodnie z prawem, inwestor i aktualny właściciel urządzenia obowiązani są do udostępniania dokumentacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z wyłączeniem informacji mających wartość gospodarczą, technologiczną. Przy tym nie sposób uznać, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi wskazanie tytułu prawnego do realizacji inwestycji i dokumentacji pozwalającej na weryfikację legalności działań inwestora, czy podanie wymogów bezpieczeństwa, informacji, w jaki sposób istniejąca linia energetyczna ogranicza uprawnienia właściciela nieruchomości (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 czerwca 2015 r. II SA/Łd 748/15 oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 lutego 2015 r. II SA/Lu 1099/14).
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję E. Sp. z o. o. w P. z dnia [...] r., nr [...], albowiem wydano ją z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 i 17 ust. 1 u.d.i.p. oraz innym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 8, 11, 15 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 i 17 ust. 1 u.d.i.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy ustalić, czy decyzja z dnia [...] r. została wydana przez osobę upoważnioną do jej wydania, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Ponadto należy mieć na względzie, że decyzja wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinna pochodzić od zarządu jako organu uprawnionego do reprezentacji (odpis pełny Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] na dzień [...] r., Dział 2, Rubryka I, k. 20 akt sąd.) lub od innej osoby uprawnionej do reprezentacji bądź działającej na podstawie stosownego upoważnienia, lecz innej niż ta, która rozpoznawała zaskarżoną (pierwszą) decyzję.
Ponadto podmiot zobowiązany do udzielenia informacji winien wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania treści żądania, a następnie rozpatrzyć wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z uwzględnieniem wytycznych oraz ocen prawnych wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800 ze zm.). Na koszty postępowania składa się kwota [...]zł tytułem opłaty sądowej od skargi, kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło