II SA/Po 577/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2016 r. wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia oddalić wniosek. /-/ Jakub Zieliński W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] czerwca 2016 r. wydaną w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję nr [...] Prezydenta M. K. z dnia [...] 2016 r. (znak: [...]), którą organ I instancji ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie fundamentu wraz z montażem szafki sterowniczej przepompowni ścieków [...] – na terenie położonym w [...] przy ul. [...], stanowiącym działkę nr [...] (obręb [...]). Uzasadniając wniosek, skarżący podniósł, że wykonanie przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne zaskarżonej decyzji spowoduje, że rozpoznanie skargi i ewentualne uwzględnienie skargi spowoduje dalsze problemy, jeśli do tego czasu przedmiotowa szafka sterownicza zostanie przesunięta przed jego posesję (działkę nr [...], obręb [...], której jest współwłaścicielem), bowiem rozpoznanie skargi stanie się de facto bezprzedmiotowe wobec zaistnienia już zmian objętych zaskarżoną decyzją. Ponadto, zgłaszając zarzuty merytoryczne, podniósł, że nowa lokalizacja ("przeniesienie o kilka metrów w bok") dotąd bez zastrzeżeń funkcjonującej przepompowni utrudni bądź całkowicie uniemożliwi realizację jego planów, bowiem będzie znajdowała się tuż przed frontem jego działki w miejscu, w którym zamierza wykonać drugi wjazd na swoją posesję z uwagi na planowaną zmianę zagospodarowania jej terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej (lub też innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem okoliczności wyjątkowych. Sąd rozstrzyga w tym przedmiocie na podstawie wniosku skarżącego oraz materiału dowodowego sprawy, przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej (zob. np. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 495/04, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nawet bowiem, jeżeli rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie w pełni opiera na zasadzie skargowości (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 370/11 – dostępne jw.), to jednak wciąż postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego. W konsekwencji sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku, mając na uwadze całokształt okoliczności wynikających z akt sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, to czy żądnie zostanie uwzględnione zależy między innymi od tego, czy akt ten jest wykonalny i czy jego wykonanie wywołuje bezpośredni skutek w postaci zagrożenia dóbr wymienionych w przywołanym przepisie. Wobec powyższego uznać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego bądź innego aktu w granicach sprawy służy zapobieżeniu wyrządzenia znacznej szkody lub możliwości powstania skutków trudnych do odwrócenia, gdyby okazało się, że w wyniku uwzględnienia skargi ten akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt II OZ 1143/08 – dostępne jw.). Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i dla swej skuteczności pranej wymagają wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, przy czym przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1143/08, z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 116/12 – dostępne jw.). Skutków takich niewątpliwie nie wywołuje decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzja o warunkach zabudowy, stanowiące dwa rodzaje decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (dalej nazywanej "decyzją lokalizacyjną"). Tego rodzaju decyzje nie podlegają wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym ani dla swej skuteczności prawnej nie wymagają podjęcia przez organy lub inne podmioty czynności materialno-technicznych. Decyzja lokalizacyjna z uwagi na swój deklaratoryjny charakter stwierdza jedynie istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego, a zatem w ogóle nie wymaga wykonania. Wydanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Skoro wskazana we wniosku decyzja nie upoważnia do rozpoczęcia inwestycji, natomiast kwestie dalszego procesu inwestycyjnego i ewentualnego uzyskania na podstawie decyzji lokalizacyjnej zgody na realizację przedsięwzięcia (stosownego pozwolenia na budowę), nie mogą wpłynąć na zmianę wyżej wyrażonej oceny o braku podstaw do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Decyzja ta nie wywołuje skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Tym samym ze swej istoty nie może spowodować trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody, nie upoważnia bowiem do bezpośredniego rozpoczęcia i realizacji inwestycji, a stanowi jedynie jedną z przesłanek uzyskania pozwolenia na budowę, które to pozwolenie stanowić będzie o możliwości wykonania objętej nim inwestycji. Dopiero rozstrzygnięcia podjęte na podstawie decyzji lokalizacyjnej mogą rodzić skutki, które będą podlegały wykonaniu. Niewątpliwie bowiem bezpośrednie skutki, o jakich wyżej mowa, mogą wystąpić dopiero w wyniku wykonania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Sama tylko możliwość uzyskania takiego pozwolenia nie rodzi skutków, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienia NSA: z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 146/09 i z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II OZ 228/08 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1660/09 – orzeczenia dostępne jw.). Obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej. Takie też stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie [...] (por. postanowienia NSA z dnia: 27 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 480/15, z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 617/15, z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II OZ 826/12 i II OZ 831/12, z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 1160/12 – orzeczenia dostępne jw.). W tej sytuacji, z uwagi na brak cechy wykonalności zaskarżonej decyzji, niedopuszczalne było zastosowanie w tej sprawie ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wobec czego na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński