II SA/Po 589/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...] sprawy ze skargi Fundacji [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2020 nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz Wyrokiem z dnia [...] października 2021 r. sygn. II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Fundacji [...] (dalej tez jako Fundacja lub skarżąca) na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2020 nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Odpis sentencji wyroku doręczony został pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] października 2021 r. (k.108). Termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku upływał z dniem [...] października 2021 r. Wobec niewniesienia wniosku o uzasadnienie przez skarżącą ani organ wyrok stał się prawomocny od dnia [...] października 2021 r. (k. 102 verte). Wnioskiem z dnia [...] marca 2022 r. S. R. działając w imieniu Fundacji wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając wniosek podał, że skarżąca była reprezentowana przez adwokat, od której dowiedział się, że NSA nie uznał złożonego przez nią zażalenia na postanowienie WSA o odmowie przywrócenia terminu. Zdaniem Fundacji nie mogą jej obciążać błędy pełnomocnika, której działanie w sprawie kilkukrotnie było nieprawidłowe. Adwokat nie interesowała się sprawą i nie zweryfikowała kiedy był wydany wyrok w sprawie. Wobec tego trudno dopatrzyć się winy Fundacji w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, tym bardziej, że to skarżąca poniesie wymierną szkodę w sytuacji braku sporządzenia uzasadnienia wyroku. Skarżąca została pozbawiona ochrony w tej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Przywrócenie terminu może nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie ww. przesłanki. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 11 grudnia 2012r., sygn. akt II GSK 1721/12, CBOSA). Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie z art. 87 § 1 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. który policzono od momentu wydania przez NSA postanowienia z dnia [...] marca 2022 r. o odrzuceniu zażalenia pełnomocnika na postanowienie tut. Sądu z dnia [...] stycznia 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu. Wniosek skarżącej został uzupełniony w terminie więc mógł zostać rozpatrzony co do meritum. Przechodząc do oceny, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to jednocześnie należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl., wyrok NSA z dnia 14 maja 2008r., I FSK 695/07, CBOSA). W ocenie Sądu, skarżąca Fundacja nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wynika z akt sądowych skarżąca była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika- adwokata. Pełnomocnik skarżącego nie wniosła w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a wyrok z dnia [...] października 2021 r. uprawomocnił się. WSA w Poznaniu odmówił na wniosek wystosowany przez pełnomocnika przywrócenia terminie (k. 127-133 akt sądowych). Zażalenie na ww. postanowienie zostało odrzucone przez NSA z uwagi na wniesienie przez pełnomocnika środka zaskarżenia bezpośrednio do Sądu II instancji. W ocenie Sądu, mając na względzie powyższe należy wskazać, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było przejawem niestaranności, niedbalstwa profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, jak i braku odpowiedniej organizacji pracy przez pełnomocnika. Wiąże się to zatem niewątpliwie z pojęciem winy, o której mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. i nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/2000, Prok. i Pr. 2003, nr 15, poz. 39 - dodatek). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić zatem jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik ten pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Jednocześnie wskazać trzeba, że skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają skarżącego. W ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że mocodawca (strona) ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz (por. postanowienia NSA z dnia: 10 maja 2004 r., sygn. akt FZ 7/04, 17 maja 2018 r., I OZ 473/18, z 2 czerwca 2016 r., sygn. II GZ 536/16). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu dopuścił się niedbalstwa, a zatem wyklucza to możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca zaś nie powołała się na żadne inne okoliczności niż związane właśnie z błędami pełnomocnika. W związku z powyższym należy uznać, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby niedokonanie przedmiotowej czynności procesowej w terminie, nastąpiło bez jej winy. Z tych względów na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz