II SA/Po 61/18

Dnia 8 maja 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. /-/ R. Talaga A. C. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy dla osób fizycznych w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że A. C. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z emerytury wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy w wysokości [...] zł. Wnioskodawca jest właścicielem domu drewnianego o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa [...] zł) oraz współwłaścicielem wraz z żoną mieszkania o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa [...] zł). Wnioskodawca oświadczył, że wraz żoną posiadają również oszczędności w wysokości [...] zł oraz akcje spółki [...] ([...] sztuk – każda warta [...] zł). Stałe zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca oszacował w następujący sposób: opłata za gaz i drewno – [...] zł miesięcznie, prąd – [...] zł miesięcznie, kanalizacja – [...] zł, podatki – [...] zł rocznie, lekarstwa – [...] zł miesięcznie, kredyt – [...] zł miesięcznie, czynsz za mieszkanie – [...] zł, bilety – [...] zł miesięcznie, wyżywienie [...] zł miesięcznie, ubrania – [...] zł miesięcznie, środki czystości – [...] zł miesięcznie, ubezpieczenie domu – [...] zł rocznie. W uzasadnieniu wniosku A. C. oświadczył, że jest osobą w podeszłym wieku i od 10 lat leczy się na cukrzycę, nadciśnienie, wadę kręgosłupa i w związku z tym ma zawroty głowy oraz problemy ze słuchem i poruszaniem się. W związku z powyższym miałby problemy ze zrozumieniem sądu tym bardziej, że nie zna się na prawie i zwracał się o pomoc przy pisaniu skargi w punkcie N.P.P. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że jeździ wyłącznie autobusami gdyż nie ma prawa jazdy, a siedziba sądu znajduje się w znacznej odległości od jego miejsca zamieszkania, co stanowi dla niego poważny problem. Zaznaczył również, że pomaga córce i synowi w utrzymaniu mieszkania – płaci czynsz. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki przepis to art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowanie w sprawach: dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Skarżący wnosząc skargę w sprawie choroby zawodowej pozostaje zatem zwolniony z mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). A. C. złożył też wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, które jest utrzymywane ze wspólnych dochodów miesięcznych w wysokości [...] zł. Wnioskodawca deklaruje, że jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości o łącznej wartości [...] zł oraz posiada oszczędności o łącznej wartości [...] zł oraz akcje spółki akcyjnej. Posiadane przez wnioskodawcę zasoby stanowią wystarczające źródło pokrycia kosztów postępowania w zakresie poniesienia kosztów profesjonalnej reprezentacji w prowadzonej sprawie. W tym zakresie należy podkreślić funkcjonujący w orzecznictwie pogląd, że prawo pomocy nie może być przyznawane, gdy strona posiada dochody lub zgromadzone oszczędności pieniężne, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724). Osobne zagadnienie stanowi obsługa zobowiązań cywilnoprawnych wnioskodawcy: z tytułu zaciągniętych kredytów ([...] zł miesięcznie), a także pomoc dzieciom w utrzymaniu mieszkania (opłacanie czynszu), które niewątpliwie wymagają przeznaczenia na ten cel dodatkowych środków finansowych. Z tytułu zadeklarowanych zobowiązań finansowych wnioskodawca nie może jednak zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw. Samo zadeklarowanie zobowiązań finansowych nie uzasadnia bowiem twierdzenia, że są to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie brakuje natomiast argumentów do stwierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnoprawnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym. Tym bardziej, że zobowiązania cywilnoprawne, co do zasady nie mają pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego, które powinny być ponoszone w pierwszej kolejności (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 roku, sygn. akt I OZ 83/06; postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 roku, sygn. akt I FZ 189/12, por. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. W konsekwencji niezasadny pozostaje jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 199, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga