II SA/Po 625/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2016 r. w sprawy ze skargi I. C. na czynność Komendanta Policji z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie przejścia praw do depozytu broni na rzecz Skarbu Państwa oraz opłaty za przechowywanie broni w depozycie postanawia odrzucić skargę. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Komendant Policji (dalej: KW Policji) pismem z [...] 2016 r. (znak: [...]/) poinformował I. C., iż z dniem 1 lipca 2016 r. karabinek sportowy TOZ 17 kal. 22 LR nr [...], kniejówka BRNO 502 kal. 12/70/5 6x52 R nr [...] oraz pistolet MAKAROV kal. 9 mm nr [...], stanowiące uprzednio własność I. C. i znajdujące się w depozycie, przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto KW Policji wezwał I. C. do uiszczenia opłaty w wysokości 36.336,14 zł za zdeponowanie trzech sztuk ww. broni wskazując podstawę prawną (Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 czerwca 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia brani i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki opłat za ich przechowywanie w depozycie) oraz wyjaśniając sposób naliczenia tej opłaty. Organ określił także sposób i datę uiszczenia należnej opłaty. Dodatkowo I. C. został pouczony, iż wezwane do zapłaty jest czynnością materialno-techniczną, od której stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pouczenie zawierało informację od sposobie złożenia skargi, w tym o treści art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 - dalej: "P.p.s.a."). Skargę "w przedmiocie postanowienia Komendanta Policji o przepadku broni na rzecz Skarbu Państwa wniósł I. C.. Skarżący podniósł, iż ww. broń zdeponował osobiście przed osadzeniem go w Zakładzie Karnym z uwagi na niesłuszne skazanie. Dopiero niedawno został uniewinniony od stawianych mu zarzutów. Dalej podniósł, iż prosi o przedłużenie terminu do uiszczenia opłaty, gdyż uaktualnienie nie posiada wystarczających środków, lecz podjął działalność gospodarczą i niedługo będzie mógł uiścić należność. Wskazał, że w okresie ostatnich trzech lat nie był w stanie podjąć jakichkolwiek czynności dotyczących zdeponowanej broni bowiem nie miał środków na uiszczenie opłaty za depozyt, a bez tego nie mógł nawet tej broni sprzedać. Reasumując skarżący wniósł o przedłużenie terminu do uiszczenia opłaty za depozyt broni oraz "anulowanie jej przepadku". Odpowiadając na skargę pełnomocnik Komendant Policji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu obszernie opisano regulacje prawne, na podstawie których następuje przyjęcie broni do depozytu, naliczenie opłat za jej przechowywane w depozycie oraz likwidacja depozytu. Wskazano, iż skarżący był pouczony o przepadku broni w przypadku jej niepodjęcia z depozytu. Zdaniem organu spełnione zostały wszystkie przesłanki do likwidacji depozytu, określone w ustawie z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepojętych depozytów oraz do naliczenia opłaty za zdeponowaną broń. Uzupełniająco pełnomocnik organu wskazał, iż skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa, co jest warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Odpowiadając na wezwanie Sądu do przedłożenia dowodu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa skarżący w piśmie z 10 września 2016 r. wyjaśnił, iż nie rozumie o jaki brak formalny chodzi. Dodatkowo odniósł się do odpowiedzi na skargę wskazując m.in., iż nie złożył wniosku o usunięcia naruszenia prawa, bowiem nie wiedział, iż Komendant Wojewódzki Policji naruszył prawo – gdyby wiedział o takim naruszeniu to by taki wniosek złożył. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przedmiotem zaskarżenia jest czynność Komendanta Policji polegająca na wezwaniu właściciela broni do uiszczenia opłaty za przechowanie broni w depozycie. Ponadto skarżący kwestionuje czynność polegającą na likwidacji niepodjętego depozytu. Tytułem wstępu do dalszych rozważań wyjaśnić należy, iż Sądy administracyjne powołane są zasadniczo do kontroli legalności działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Kontrola ta nie dotyczy jednak wszelkich działań i zaniechań jakichkolwiek podmiotów publicznych. Zakres spraw, od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego, określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji ma bez wątpienia charakter publicznoprawny. Powstanie tego obowiązku jest konsekwencją obowiązku złożenia broni do depozytu Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego przez osoby, które nie mają wymaganych prawem uprawnień do posiadania broni lub utraciły te uprawnienia. Wskazane organy państwa ze względów bezpieczeństwa są obowiązane zabezpieczyć i przechowywać złożoną do depozytu broń i amunicję, aby nie pozostawała w rękach osób nieuprawnionych do jej posiadania. Obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji wynika wprost z ustawy, tj. z przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi Policja lub Żandarmeria Wojskowa - w przypadku przejęcia jej do depozytu, w trybie określonym w art. 19 ust. 1 i 3 lub art. 36 ust. 2, oraz przekazania do depozytu przez znalazcę (pkt 1); osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3 (pkt 2); osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej (pkt 3); osoba deponująca ją w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 4 i 7 oraz w art. 54 ustawy (pkt 4). Ustawa ściśle określa krąg podmiotów, które mogą być obciążone kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji (są to osoby deponujące, czyli osoby które faktycznie złożyły broń i amunicję do depozytu), jak również moment powstania obowiązku ponoszenia tych kosztów. Stawkę opłaty za przechowywanie broni w depozycie określa obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. Nr 152, poz. 1609) i wynosi ona 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania (§ 11 ust. 1). Obliczenie tej opłaty przez organ i wezwanie określonego podmiotu do jej uiszczenia jest więc czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa. Rola organu w ustaleniu wysokości takiej opłaty sprowadza się do ustalenia liczby dni, przez które broń była przechowywana w depozycie i pomnożeniu jej przez stawkę dzienną opłaty oraz wskazania określonego podmiotu, do którego skierowane jest wezwanie do zapłaty tak obliczonej kwoty. Organ dokonuje więc czynności czysto technicznej, która jednak powoduje ustalenie zakresu obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie przez podmioty wskazane w art. 23 ust. 1 pkt 2-4 ustawy. Stąd też w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż na czynność materialno-techniczną tego rodzaju służy skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2013 r., sygn. II OSK 524/10 i z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2620/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. II SA/Wa 1846/12, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 marca 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 159/14 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi na czynności i akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., wymaga zgodnie z treścią art. 52 § 3 P.p.s.a uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to powinno być wniesione w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Jak wynika z treści pisma KW Policji z 4 lipca 2016 r., skarżący został pouczony o tym wymogu warunkującym skuteczne wniesienie skargi, a mimo to złożył ją bez uprzedniego wystosowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Brak ten potwierdził zarówno pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę, jak też sam skarżący w piśmie z dnia 10 września 2016 r. W tej sytuacji skarga, w zakresie jakim dotyczy czynności materialnej polegającej na wezwaniu do uiszczenia opłaty za przechowanie broni w depozycie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 3 P.p.s.a. Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż w aktualnym stanie prawnym termin do wniesienia do właściwego organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynosi czternaści dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, niemniej w przypadku jego uchybienia, Sąd po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę – patrz. art. 52 § 3 P.p.s.a. Sąd może jednak skorzystać z tego uprawnienia jedynie w sytuacji, gdy wezwanie zostało faktycznie wniesione, co w rozpatrywanej sprawie nie miało do tej pory miejsca. Odnosząc się do wniosku skarżącego o anulowanie przepadku broni na rzecz Skarbu Państwa wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepojętych depozytów (Dz.U. z 2006 r. nr 208, poz. 1537 ze zm.) likwidacja niepodjętego depozytu z mocy prawa następuje w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do odbioru depozytu. Z chwilą likwidacji niepodjętego depozytu na Skarb Państwa przechodzą wszelkie korzyści i ciężary, jakie przyniósł od dnia, w którym znalazł się w dyspozycji przechowującego depozyt (art. 5 ust. 1 powołanej ustawy). Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1 powołanej ustawy likwidację niepodjętego depozytu stwierdza sąd na wniosek przechowującego depozyt. Postępowanie w sprawie stwierdzenia likwidacji niepodjętego depozytu regulują przepisy ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j.Dz.U.2014 r. poz. 101 ze zm.) i jest prowadzone przez sąd powszechny właściwy dla miejsca złożenia depozytu – zgodnie z art. 69318 § 2 Kodeks postępowania cywilnego. Z powyższego wynika, iż kwestia dotyczącą stwierdzenia likwidacji depozytu i przejścia z nim związanych praw na Skarb Państwa nie mieści się w kategorii spraw objętych właściwością sądów administracyjnych, stąd też skarga w tym zakresie również podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Uzupełniająco wskazać należy, iż Komendant Policji pismem z dnia 4 lipca 2016 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] z wnioskiem o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu obejmującego ww. trzy sztuki broni. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w sentencji rozstrzygnięcia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 oraz art. 58 § 1 pk1 i § 3 P.p.s.a. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak